Deutsche Bank: Mua vàng bởi ngân hàng trung ương và dòng chảy vào ETF khiến vàng đang ở giai đoạn "tăng trưởng bùng nổ"

Ngân hàng trung ương tiếp tục tăng mua vào và dòng vốn ETF quay trở lại, Deutsche Bank nhận định giai đoạn tăng giá “bùng nổ” của vàng vẫn chưa kết thúc.

Theo tin Breaking Trading Desk, ngày 14/8, chiến lược gia hàng hóa Deutsche Bank Michael Hsueh đã công bố báo cáo nghiên cứu mới nhất với tiêu đề “Hàng hóa: Giai đoạn bùng nổ của vàng” (Commodities: Gold explosive phase). Hsueh cho rằng, kể từ năm 2024, vàng đã bắt đầu vòng tăng giá bùng nổ lần thứ năm, hiện tại vẫn đang tiếp diễn. Việc ngân hàng trung ương mua vàng và dòng vốn ETF vào đã tạo nên hai lực cầu phi đàn hồi, đẩy giá mục tiêu cuối năm lên vùng 4700-5100 USD/ounce.

Tại thời điểm phát hành báo cáo, giá vàng giao ngay đã vận hành trên mức 4300 USD/ounce. Deutsche Bank chỉ ra rằng, dòng vốn ròng ETF trong 30 ngày đã đạt mức 1,5 triệu ounce, tổng lượng nắm giữ ETF toàn cầu từ đầu năm tới nay đã tăng khoảng 4 triệu ounce, dòng vốn đã chuyển sang dương. Đồng thời, nhu cầu mua vàng ngân hàng trung ương quý I/2026 tính theo giá trị thực USD đã đạt mức cao lịch sử 38,88 tỷ USD.

Giai đoạn “bùng nổ”: Lần thứ năm kể từ năm 1979, vẫn đang tiếp tục

Deutsche Bank sử dụng phương pháp kiểm định thống kê BSADF để xác định khoảng “bùng nổ” giá vàng. Kể từ 1979 đến nay, vàng đã trải qua năm vòng như vậy, đợt thứ năm bắt đầu từ năm 2024, hiện chỉ số kiểm định vẫn đang nằm trong vùng kích hoạt.

Dữ liệu lịch sử cho thấy, sau khi vàng bước vào trạng thái “bùng nổ”, xác suất sinh lời trung bình dương trong vòng 5 năm tiếp theo đều cao hơn (khoảng 80% so với 68% ở trạng thái không bùng nổ), biên độ tăng giá trung bình trong các đợt tăng cũng lớn hơn. Cụ thể, trong điều kiện tăng giá trong hai tuần đạt 10%-15%, xác suất vàng tiếp tục tăng sau 12 tháng là 67%, nếu tăng thì mức tăng trung bình có thể đạt 31%.

Hiện tại, biên độ giá vàng so với chỉ số BSADF đang ở trong trạng thái “nén” — mô hình cho thấy giá vàng “đáng ra” phải tăng lên 6400 USD, cũng “có thể” giảm về 3700 USD, mức giá hiện tại nằm giữa hai biên nén đó.

Ngân hàng trung ương mua vào: Nhu cầu kỷ lục, một nửa chưa công bố báo cáo

Ngân hàng trung ương là người mua cấu trúc quan trọng nhất trên thị trường vàng hiện tại. Dữ liệu cho thấy, nửa đầu năm 2026, lượng vàng mua vào của các ngân hàng trung ương theo dữ liệu IMF sau khi được điều chỉnh hàng năm là 203,1 tấn, nhu cầu ngân hàng trung ương không nhạy cảm với giá — ngay cả khi giá vàng tăng liên tục, tốc độ mua vào vẫn không giảm.

Điều đặc biệt đáng chú ý là, báo cáo chỉ ra khoảng một nửa nhu cầu mua vàng của ngân hàng trung ương chưa được báo cáo qua kênh IMF. Theo số liệu của Metals Focus, từ quý III/2022, nhu cầu chưa báo cáo mỗi quý đã tăng từ mức trung bình 95 tấn/quý lên 286 tấn/quý.

Dữ liệu cũng cho thấy Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc là các ngân hàng trung ương tăng dự trữ vàng mạnh nhất gần đây.

Dòng vốn ETF: Châu Á mua vào, thị trường phát triển bán ra, tổng thể chuyển dương

Dòng vốn ETF là biến số biên nhạy cảm nhất của giá vàng. Dữ liệu của Deutsche Bank cho thấy, từ đầu năm 2026 tới nay, năm thị trường ETF lớn Mỹ, châu Âu, Trung Quốc, Nhật, Ấn Độ ghi nhận dòng vốn ròng tổng cộng hơn 4 triệu ounce, tổng thể đã chuyển sang dương.

Phân tích theo khu vực, châu Á (Trung Quốc, Nhật, Ấn Độ) là bên mua ròng, trong khi các thị trường phát triển (DM) là bên bán ròng. Việc nắm giữ ETF của Trung Quốc lần đầu ghi nhận mức tăng ròng cả năm kể từ 2020, tốc độ mua vào tăng rõ rệt kể từ cuối tháng 7.

Phân tích định lượng của Deutsche Bank cho thấy, cứ mỗi 1 triệu ounce ETF được nắm giữ thêm, giá vàng sẽ tăng khoảng 14 USD/ounce (giá danh nghĩa), tương đương với độ co giãn giá khoảng 1%. Hiện nguồn cầu ETF cùng ngân hàng trung ương bù trừ áp lực bán ròng từ vị thế đầu cơ hợp đồng tương lai.

Mô hình giá: Mục tiêu cuối năm 4700-5100 USD, động lực cốt lõi là nợ công Mỹ

Mô hình xác định giá vàng dài hạn của Deutsche Bank lấy biến cốt lõi là sự mở rộng của nợ chính phủ Mỹ, kết hợp với tỷ giá USD, lợi suất thực TIPS kỳ hạn 10 năm và chênh lệch rủi ro cổ phiếu.

Dữ liệu cho thấy, tăng trưởng nợ công Mỹ năm 2026 dự kiến đạt 15% so với cùng kỳ, năm 2027 đạt 10%, vượt xa mức đầu những năm 2000. Mô hình dự báo giá vàng cuối năm trong vùng 4700-5100 USD/ounce, hiện giá đã tiến sát giá trị hợp lý của mô hình, phần dư gần như bằng không.

Deutsche Bank chỉ ra, trong lịch sử, giá vàng giảm mạnh chủ yếu đi kèm hai bối cảnh: (1) USD tăng giá cực mạnh (như chỉ số USD tăng 77% giai đoạn 1981-1984); (2) Fed thắt chặt chính sách vượt kỳ vọng (như đợt taper tantrum 2013, chu kỳ tăng lãi suất 2021-2022). Hai rủi ro này hiện đều không nổi bật.

Cơ cấu nhu cầu: Nhu cầu trang sức xuống đáy từ đại dịch, không ảnh hưởng xu hướng chung

Cơ cấu nhu cầu vàng toàn cầu đang thay đổi sâu sắc. Báo cáo cho biết, quý II năm 2026, nhu cầu trang sức toàn cầu giảm còn 278,2 tấn, thấp nhất kể từ đại dịch, với Ấn Độ và Trung Quốc chiếm 73% tổng nhu cầu trang sức, giá vàng cao ảnh hưởng rõ tới tiêu thụ tại hai quốc gia này.

Tuy nhiên, Deutsche Bank cho rằng việc giảm nhu cầu trang sức không phải là rủi ro có hệ thống. Lý do là: ngân hàng trung ương và ETF là các nguồn cầu phi đàn hồi, không nhạy cảm giá; còn trang sức và nguồn cung recycling là các thành phần co giãn sẽ tự động điều chỉnh theo giá. Hiệu ứng phòng hộ này giúp cho nhu cầu đầu tư vật chất khá ổn định.

Tâm lý và vị thế thị trường: Quyền chọn mua trở lại premium, vị thế hợp đồng tương lai vẫn thấp

Xét chỉ báo tâm lý thị trường, chỉ số risk reversal quyền chọn ba tháng vàng 25 delta đã trở lại vùng premium mua vào, trước đó ngày 19/3/2026 từng rơi vào giá trị âm trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, vị thế hợp đồng tương lai vẫn ở mức thấp. Dữ liệu Deutsche Bank cho thấy, tổng hợp đồng mở trên thị trường hợp đồng tương lai vàng từng xuống mức thấp nhất từ năm 2009 tới nay, cho thấy vị thế thị trường không quá đông đúc, nghĩa là nếu dòng tiền tiếp tục đổ vào, giá vàng còn dư địa tăng thêm.

Deutsche Bank còn chỉ ra rằng, mối tương quan âm giữa vàng và đồng USD trong quý II/2026 đã được củng cố giai đoạn ngắn, chỉ số beta cuộn chu kỳ 60 ngày từng đạt -7,12, nhưng hiện đã trở lại gần bình quân dài hạn (-1,18). Mức độ phụ thuộc giữa vàng và kỳ vọng Fed hạ lãi suất vẫn khá rõ nét, quyết định lãi suất phiên họp tháng 12/2026 của Fed là điểm neo ngắn hạn liên quan nhất hiện tại.