Quyết định của Cục Dự trữ Liên bang chuyển từ "chủ tịch dẫn dắt" sang "cuộc đấu giữa các ủy viên", việc đạt được đồng thuận trở nên cực kỳ khó khăn

Nguồn: Jintou Data

Thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ đang phát đi tín hiệu rõ ràng đến Chủ tịch Fed Walsh: chỉ dựa vào những tuyên bố cứng rắn để chống lạm phát có thể không đủ để ổn định kỳ vọng thị trường.

Kể từ tháng 7, căng thẳng Mỹ-Iran lại gia tăng, đẩy giá dầu quốc tế vượt ngưỡng 100 USD/thùng trong thời gian ngắn và gây ra làn sóng bán tháo mới trên thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm, là chỉ số cốt lõi định giá của thị trường tài chính toàn cầu, đã tăng hơn 30 điểm cơ bản so với cuối tháng 6 và chạm mức 4,678% tính đến thứ Sáu tuần trước, gần mức cao nhất trong một thập kỷ qua. Giá trái phiếu và lợi suất đi ngược chiều nhau, lợi suất tăng đồng nghĩa với việc thị trường đòi hỏi phần bù rủi ro lớn hơn.

“Thị trường đang gửi thông điệp đến Fed rằng sự bất ổn đang tích tụ, nhà đầu tư mong muốn được đền bù nhiều hơn.” Ông Paul Christopher, Giám đốc chiến lược đầu tư toàn cầu tại Wells Fargo Investment Institute, cho biết.

Lo ngại cốt lõi của thị trường là giá dầu tăng có thể đẩy lạm phát lên trở lại, trong khi dưới sự lãnh đạo của Walsh, Fed đang cắt giảm chỉ dẫn rõ ràng về định hướng chính sách trong tương lai. So với thời Chủ tịch tiền nhiệm Powell dùng chỉ dẫn kỳ vọng để ổn định thị trường, Walsh lại thiên về để số liệu kinh tế quyết định hướng đi chính sách.

Tính đến thứ Sáu tuần trước, dữ liệu FedWatch của CME Group cho thấy, xác suất Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 7 khoảng 62%, nhưng xác suất tăng lãi suất đã tăng lên 38%, cao hơn nhiều so với khoảng 13% cùng kỳ tuần trước.

“Điều này cho thấy thị trường rất lo ngại lạm phát, đồng thời quan sát xem Fed có thể dùng hành động thực tế để chứng minh quan điểm chống lạm phát không.” Ông Gennadiy Goldberg, Giám đốc chiến lược lãi suất Mỹ tại TD Securities, bình luận.

Chỉ còn bốn ngày là đến cuộc họp quyết định lãi suất của Fed, nhận định về động thái tiếp theo của ngân hàng trung ương rơi vào trạng thái bất định hiếm gặp trong nhiều năm qua. Chính sự “không chắc chắn” này đã phản ánh sự thay đổi chính sách do tân Chủ tịch Fed Walsh thúc đẩy.

“Chúng ta đang nhìn thấy dấu ấn mà tân Chủ tịch để lại trên giá cả thị trường.” Ông Narayana Kocherlakota, cựu Chủ tịch Fed Minneapolis và hiện là giáo sư kinh tế tại Đại học Rochester, cho biết.

Ông cho rằng Walsh muốn xây dựng một mô hình Fed mới: thị trường không còn nắm trước được động thái của ngân hàng trung ương, còn Fed có quyền tự do chọn duy trì hay nâng lãi suất dựa trên dữ liệu mới nhất. Điều này cũng khiến thị trường chú ý nhiều hơn đến quan điểm của từng thành viên trong nội bộ Fed.

Ông Jim Bianco, Chủ tịch kiêm chiến lược gia vĩ mô trưởng tại Bianco Research, nhận định, nhà đầu tư nay phải chú ý đến thái độ của 12 thành viên bỏ phiếu của Fed, thay vì chỉ dựa vào tiếng nói của Chủ tịch. “Walsh không còn là người duy nhất lái tàu, Fed có 12 người bỏ phiếu độc lập và Chủ tịch chỉ là một trong số đó.” Bianco nói.

Mâu thuẫn giữa “diều hâu” và “bồ câu” nới rộng

Một số quan chức Fed đã công khai ủng hộ tiếp tục thắt chặt chính sách. Chủ tịch Fed Dallas - Logan và Chủ tịch Fed Cleveland - Hamaek những tháng qua liên tục nhấn mạnh Fed phải cân nhắc nâng lãi suất để đảm bảo lạm phát tiếp tục giảm.

Tuy nhiên, một số quan chức khác cho rằng Fed có thể chờ thêm dữ liệu. Chủ tịch Fed New York Williams cho rằng các nhà hoạch định chính sách có thể quan sát biến động lạm phát rồi mới quyết định điều chỉnh lãi suất.

“Bây giờ quan sát Fed đã trở thành một cuộc kiểm phiếu thực sự, cần hiểu rõ lập trường của từng thành viên,” Bianco nói.

Ông cho biết hiện nay trong nội bộ Fed có khoảng 5 phiếu ủng hộ tăng lãi suất, vẫn thiếu so với cần thiết để đạt đa số 7 phiếu.

Tuy nhiên, ông Neil Dutta, Giám đốc nghiên cứu kinh tế tại Renaissance Macro Research, cho biết các quan chức ủng hộ tăng lãi suất tuy không được đa số, nhưng “lập trường rất kiên định”, có thể kéo theo một số thành viên còn phân vân gia nhập phe thắt chặt.

Ông Derek Tang, đồng sáng lập LH Meyer/Monetary Policy Analytics, nhận định cuộc họp lần này có thể là lần đầu tiên Fed dưới thời Walsh xuất hiện bất đồng rõ rệt. Cuộc họp tháng 6 do Walsh chủ trì không có phiếu chống, phần nào do những thành viên khác dành cho Chủ tịch mới “khoảng thời gian trăng mật”, nhưng tình hình này có thể không kéo dài.

Walsh có ủng hộ tăng lãi suất hay không vẫn là ẩn số lớn nhất

Hiện tại, câu hỏi lớn nhất là bản thân Walsh đánh giá thế nào về con đường lãi suất. Kể từ khi giữ chức Chủ tịch Fed, ông Walsh vẫn chưa đưa ra dự đoán rõ ràng về triển vọng kinh tế, lạm phát và lãi suất.

Ông Gregory Daco, kinh tế trưởng tại EY-Parthenon, cho biết những phát biểu của Walsh tại điều trần Quốc hội trước đây “nhiều nhất chỉ mang tính hàm ý”, không nói rõ ông cho rằng lạm phát sẽ tiếp tục giảm hay không, cũng chưa tiết lộ quan điểm về liệu đầu tư vào trí tuệ nhân tạo có gây áp lực lạm phát hay không.

“Tất cả những điều đó đều là những vấn đề Chủ tịch Fed nên phản hồi, nhưng dường như Walsh ở một mức độ nào đó đang dựa vào quyết định chung của ủy ban,” Daco nói.

Bianco nhận định, nếu cuối cùng Walsh ủng hộ tăng lãi suất, kết quả bỏ phiếu tại Hội đồng lãi suất của Fed có thể đạt 10 phiếu thuận, 2 phiếu chống.

Tuy nhiên, ông Dutta cho rằng Walsh hoàn toàn có thể thúc đẩy giữ nguyên lãi suất trong tháng 7. Tuy nhiên, xét về mặt chiến lược, nếu trong vài tháng tới bị áp lực nội bộ buộc phải tăng lãi suất, Walsh có thể chọn hành động sớm hơn.

Đồng thời, một số nhà kinh tế cho rằng Walsh không có xu hướng tăng lãi suất ngay. Họ chỉ ra rằng khi tranh cử chức Chủ tịch Fed trước đây, Walsh từng tỏ ý ủng hộ hạ lãi suất, trong khi chính phủ Mỹ trước đó cũng liên tục gây áp lực đòi giảm lãi suất.

Tổng thống Mỹ Trump gần đây trong một cuộc phỏng vấn cũng thừa nhận Chủ tịch Fed cũng chỉ là một phiếu trong ủy ban. “Tôi rất tôn trọng ông ấy, nhưng đừng quên ông ấy còn có một ủy ban,” Trump nói.

Ông Tim Duy, kinh tế trưởng Mỹ tại SGH Macro Advisors, nhận định, các phát biểu này thực tế đã làm giảm ảnh hưởng của Walsh với tư cách Chủ tịch, bởi thị trường sẽ chú ý hơn đến sự cân bằng quyền lực trong ủy ban.

Walsh cần giành được sự ủng hộ của ủy ban

Một thử thách khác Walsh phải đối mặt là ông không tự động nhận được sự ủng hộ của các quan chức khác trong Fed.

Ông Kocherlakota nhận định, trong lịch sử Chủ tịch Fed thường có thể điều phối ủy ban để đạt đồng thuận, nhưng điều đó không có nghĩa là thành viên khác sẽ vô điều kiện ủng hộ Chủ tịch.

“Chủ tịch Fed không phải cứ ngồi ghế này là có ngay 7 phiếu đồng ý, ông ấy phải thuyết phục đồng nghiệp rằng một chính sách nào đó là phù hợp với lợi ích kinh tế,” ông nói.

Ông Kocherlakota từng là đồng nghiệp của Walsh tại Fed giai đoạn 2009-2010. Ông cho rằng Walsh có năng lực phân tích xuất sắc, nhưng cần biến quan điểm cá nhân thành lập luận chính sách có sức ảnh hưởng với ủy ban.

Hiện tại, cựu Chủ tịch Fed Powell vẫn là thành viên Hội đồng quản trị Fed, điều này cũng tăng thêm phần bất định cho các cuộc thảo luận chính sách.

Bianco cho rằng nếu Fed xuất hiện chia rẽ nghiêm trọng, Powell sẽ có thể trở thành người cầm lá phiếu then chốt.

Ông Kocherlakota cho rằng, xét các số liệu lạm phát gần đây đã hạ nhiệt, Fed vẫn có lý do giữ nguyên lãi suất trong tháng 7. Nhưng trong hai đến ba cuộc họp tới, Fed vẫn có thể cần tăng lãi suất để duy trì danh tiếng chống lạm phát và sự độc lập trong chính sách.

Với Walsh, thách thức thực sự đang tới: làm thế nào để vừa giảm bớt chỉ dẫn thị trường vừa xây dựng đủ ảnh hưởng nhằm dẫn dắt một Fed với xung đột ngày càng lớn đi tới giai đoạn chính sách tiếp theo.