Phân tích dữ liệu vĩ mô tháng 7: Tiếp tục xu hướng K-type

Cuốn sách mới của tôi “Vượt qua bẫy lãi suất tự nhiên” đã phát hành, giới thiệu xem tạiđây,đây. Hình ảnh màu trong sách xem tạiđây.Khuyên bạn nên mua bản gốc trên Tmall và JD.

Vào lúc 15:00 ngày 17/8/2026 (UTC+8), Cục Thống kê Quốc gia đã công bố số liệu về công nghiệp, tiêu dùng và bất động sản tháng 7. Ở đây xin được phân tích ngắn gọn.

I. Kịch bản K kép tiếp tục của ngành công nghiệp

Chỉ số giá trị gia tăng công nghiệp trên quy mô lớn so với cùng kỳ và lũy kế như Hình 1. Tăng trưởng tháng 7 so với cùng kỳ là 4,5%, lũy kế là 5,3%, xu hướng đang giảm.

Hình 1   Tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng công nghiệp

Điều chỉnh mùa vụ dữ liệu từ tháng 1/2021 đến tháng 7/2026, thu được Hình 2 dưới đây. Sau điều chỉnh, tăng trưởng tháng 7 là 4,89% so với cùng kỳ, đã bốn tháng liên tục thấp hơn giá trị xu hướng (đường màu xanh lá cây). Nói cách khác, sản xuất công nghiệp yếu, tốc độ tăng trưởng PPIRM, PPI theo năm nên đang trong xu hướng giảm (thực tế đúng là như vậy).

Hình 2   Tốc độ tăng giá trị gia tăng công nghiệp (đã điều chỉnh mùa vụ)

Trong khi tốc độ tăng giá trị gia tăng công nghiệp tiếp tục giảm, tốc độ tăng trưởng của ngành truyền thống chậm lại, ngành khai thác mỏ tăng trưởng âm (Hình 3). Tuy nhiên, đồng thời, ngành sản xuất thiết bị tăng trưởng nhanh (tháng 7 tăng 12,3% so với cùng kỳ), các ngành điện tử, tàu hỏa tàu thủy hàng không vũ trụ, thiết bị đo lường và thiết bị chuyên dụng đều đạt mức tăng trưởng hai con số. Giá trị gia tăng sản xuất công nghệ cao tháng 7 tăng 16,9%. Như vậy, sản xuất thiết bị, sản xuất công nghệ cao và ngành truyền thống hình thành rõ nét dạng “K kép”. Trong tương lai, các ngành này càng nhanh thay thế truyền thống để trở thành trụ cột kinh tế, tốc độ tăng trưởng và việc làm càng sớm ổn định trở lại.

Hình 3   Tốc độ tăng giá trị gia tăng công nghiệp trình bày dạng K (%)

II. Lũy kế vốn đầu tư tài sản cố định hoàn thành so với cùng kỳ

Lũy kế vốn đầu tư tài sản cố định các loại như dưới đây, giống như vừa ăn sô-cô-la Dove vừa trượt nước ở công viên nước Maya.

Hình 4   Tăng trưởng lũy kế đầu tư tài sản cố định danh nghĩa (%)

Thực ra điều này là bình thường. Theo dự đoán của tôi, hiện nay lãi suất tự nhiên (tỷ lệ sinh lời biên của vốn vật chất) khoảng 1,2-1,3%, trong khi lãi suất thực tế của doanh nghiệp (lãi suất cho vay bình quân trừ CPI) trên 2%. Trong tương lai, khi CPI hàng năm trở lại quanh mức 0%, lãi suất thực tế sẽ tiếp tục tăng, tức chi phí vốn cao hơn lợi nhuận đầu tư.

Trong hoàn cảnh như vậy, phần lớn doanh nghiệp, đặc biệt truyền thống, không có lợi khi đầu tư tài sản cố định, lựa chọn hợp lý là giảm đầu tư, chuyển tiền cho các ngành công nghệ cao tỷ suất lợi nhuận biên cao hơn. Những lập luận này tôi đã trình bày rất rõ trong cuốn “Vượt qua bẫy lãi suất tự nhiên” của mình.

Nghĩa là, lãi suất thực tế cao đã buộc các doanh nghiệp có ROE thấp rút lui khỏi thị trường, thúc đẩy sự điều tiết của thị trường; chỉ doanh nghiệp có ROE cao mới sống sót được. Nói cách khác, lãi suất thực tế cao làm sâu sắc thêm hiện tượng kinh tế hình K, khách quan thúc đẩy chuyển đổi kinh tế.

III. Tiêu dùng

Hình 5 cho thấy, tổng mức bán lẻ hàng hóa xã hội tháng 7 tăng 0,62% so với cùng kỳ, lũy kế tăng 1,23%; tổng mức bán lẻ tiêu dùng đơn vị trên quy mô giới hạn giảm -3,43% so với cùng kỳ, đều tiếp tục xu hướng giảm.

Hình 5   Tốc độ tăng trưởng tổng bán lẻ hàng tiêu dùng xã hội

Nếu dùng CPI để giảm phát tổng mức bán lẻ danh nghĩa, kết quả như Hình 6, tức tốc độ tăng trưởng thực tế tiếp tục ở quanh mức 0.

Hình 6   Tốc độ tăng trưởng thực tế tổng mức bán lẻ xã hội

Nếu loại trừ ảnh hưởng của ô tô ra khỏi tổng mức bán lẻ, kết quả như Hình 7:

Hình 7   Loại ô tô khỏi tăng trưởng bán lẻ xã hội

Hình 8 trình bày tốc độ tăng trưởng bán lẻ theo tháng các nhóm hàng lớn. Trong đó: 【1】Nhóm thiết bị thông tin tăng khá nhanh, tôi dự đoán liên quan đến nền thấp tháng 6, 7/2025, cũng như sinh viên đại học tương lai mua điện thoại tháng 6, 7; 【2】Những mặt hàng liên quan đến bất động sản (ô tô, đồ điện gia dụng, đồ nội thất, vật liệu xây dựng trang trí) đều tăng trưởng âm.

Hình 8   Một số nhóm hàng lớn tốc độ tăng trưởng bán lẻ hàng tháng so với cùng kỳ

Hình 9   Một số nhóm hàng lớn tốc độ tăng trưởng bán lẻ hàng tháng so với cùng kỳ

Doanh thu bán lẻ mỹ phẩm tăng khá cao, tôi nghĩ có thể do hai nguyên nhân: Thứ nhất là nhóm thu nhập cao không giảm tiêu dùng, nên không giảm tiêu dùng mỹ phẩm; thứ hai, nhiều người dù khó khăn vẫn phải trang điểm, tuy cắt giảm nhiều tiêu dùng nhưng không giảm mua mỹ phẩm.

Trước đây tôi cho rằng, tăng trưởng tiêu dùng yếu đi, trong tương laiCPI sẽtiếp tục giảm, quay về0%gần đó. Giờ đang được xác minh.

IV. Động lực thu hẹp bảng cân đối lĩnh vực hộ gia đình

Tôi trong bài viết ngày 17/7 đã khuyên dùng chỉ số sau để đo cường độ thu hẹp bảng cân đối hộ gia đình:

Cường độ thu hẹp = Quy mô thu hẹp/Bán lẻ hàng hóa tiêu dùng xã hội                     (1)

Trong đó:

Quy mô thu hẹp = Tăng ròng số dư tiền gửi hộ gia đình ngoại tệ nội tệ – số dư vay       (2)

Quy mô tiêu dùng = Tổng mức bán lẻ hàng hóa tiêu dùng xã hội trong kỳ               (3)

Dựa trên dữ liệu đã công bố, có thể tính được cường độ thu hẹp hàng tháng như bảng 1:

Khi vẽ biểu đồ là Hình 10. Có thể thấy, đường cong cường độ thu hẹp năm 2026 gần như chạm đường năm 2025, chỉ thấp hơn chút và dưới năm 2025.

Hình 10   Độ thu hẹp bảng cân đối

Ngày 15/8 trong bài “Tiền gửi yếu, khoản vay càng yếu” (đã bị xóa), tôi có nói, tiền gửi hộ gia đình tăng thêm 6,96 nghìn tỷ trong 7 tháng đầu 2026, thấp hơn cùng kỳ các năm 2022-2025; vay càng thấp, 7 tháng đầu 2026 vay mới âm 0,83 nghìn tỷ, lần đầu xuất hiện âm. Lấy hai con số, quy mô thu hẹp 7 tháng đầu 2026 là 7,78 nghìn tỷ, vượt các năm trước (trừ 2025).

Tuy nhiên, vì tổng mức bán lẻ xã hội 7 tháng đầu 2026 vẫn tăng trưởng dương, nên tính theo (1) cường độ thu hẹp lại thấp hơn các năm trước. Nếu trong tương lai tổng mức bán lẻ âm, thì cường độ thu hẹp tính theo (1) sẽ tăng lên.