Ngân hàng Trung ương Nhật Bản dự kiến sẽ không thay đổi chính sách vào tháng 7, trọng tâm chuyển sang manh mối tăng lãi suất tại cuộc họp báo

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 1,0% trong cuộc họp chính sách tiền tệ tháng 7, thị trường đã chuyển toàn bộ sự chú ý sang buổi họp báo của Thống đốc Kazuo Ueda và báo cáo Triển vọng hàng quý để tìm kiếm tín hiệu quan trọng cho lần tăng lãi suất tiếp theo.

Vì Kazuo Ueda đã vắng mặt tại cuộc họp lần trước do lý do sức khỏe, buổi họp báo lần này sẽ là cơ hội đầu tiên để giới quan sát trực tiếp đánh giá lập trường chính sách của ông.

Theo ChasingWind Trading Desk, báo cáo nghiên cứu của Morgan Stanley ngày 21 tháng 7 chỉ ra rằng lập trường của Kazuo Ueda – đặc biệt là sự khác biệt giữa quan điểm cá nhân của ông với lập trường của Cục chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương – sẽ là yếu tố chính chi phối thị trường trong việc định giá lộ trình tăng lãi suất trong thời gian gần. Hiện tại, xác suất thị trường định giá cho việc tăng lãi suất vào tháng 9 và tháng 10 lần lượt là khoảng 24% và 68%.

Kịch bản cơ sở của Morgan Stanley vẫn là tăng lãi suất vào tháng 12, tức duy trì nhịp độ tăng lãi suất khoảng mỗi sáu tháng một lần, nhưng cho rằng tăng lãi suất vào tháng 10 thuộc kịch bản rủi ro. Ngoài ra, nếu cuộc họp này bị thị trường diễn giải là ôn hòa, thì đồng yên có thể đối mặt với áp lực giảm giá mạnh mới, qua đó gia tăng rủi ro can thiệp ngoại hối của cơ quan chức năng.

Vào thứ Ba, tỷ giá USD/JPY vượt qua mốc 163, lần đầu tiên đạt đến mức này kể từ năm 1986.

Tháng 7 giữ nguyên, trọng tâm là bước tiếp theo

Morgan Stanley dự đoán Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 1,0% trong cuộc họp chính sách tiền tệ từ 30 đến 31 tháng 7. Đợt tăng lãi suất vừa diễn ra vào tháng 6, việc tạm dừng trong tháng 7 đã được thị trường định giá rộng rãi. Vấn đề cốt lõi hiện tại là tín hiệu thời điểm cho lần tăng lãi suất tiếp theo.

Niềm tin của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vào sức bền của nhu cầu trong và ngoài nước đang gia tăng, đồng thời vẫn cảnh giác với rủi ro lạm phát tiềm tàng.

Về nhu cầu bên ngoài, nhu cầu toàn cầu với AI và bán dẫn tăng mạnh không chỉ thúc đẩy xuất khẩu thực tế các sản phẩm có liên quan mà còn hỗ trợ giá xuất khẩu, phần nào bù đắp sự xấu đi của cán cân thương mại do giá dầu tăng. Về nhu cầu trong nước, chỉ số hoạt động tiêu dùng của ngân hàng trung ương vẫn ổn định, tiêu dùng cá nhân dự kiến sẽ được đánh giá là có tính bền vững, trong đó tiêu dùng dịch vụ là lực đỡ chính.

Về nhận định lạm phát, dự kiến ngân hàng trung ương sẽ giữ lại phát biểu mới được thêm vào từ cuộc họp tháng 6 – tức là khả năng truyền dẫn giá hàng hóa doanh nghiệp sang giá tiêu dùng có thể diễn ra với tốc độ tương đối nhanh và có nguy cơ lan rộng ra nhiều mặt hàng tiêu thụ; “lạm phát CPI lõi có nguy cơ vượt quá mục tiêu ổn định giá 2%”.

Ba yếu tố chính ủng hộ kịch bản tăng lãi suất vào tháng 12

Mặc dù lập trường diều hâu khá rõ rệt, Morgan Stanley vẫn thận trọng với khả năng tăng lãi suất sớm trong năm nay và liệt kê ba lý do chính sau.

Thứ nhất, sức mạnh lạm phát tiềm tàng vẫn còn nghi vấn. Dữ liệu CPI hàng tháng cho thấy lạm phát dịch vụ cá nhân khá ổn định, Chỉ số giá sản phẩm nhà sản xuất giai đoạn nhu cầu và các chỉ báo giá có tần suất cao gần đây tính đến tháng 5 đều cho thấy quá trình truyền dẫn giá hàng hóa doanh nghiệp sang phía tiêu dùng vẫn khá từ từ.

Thứ hai, bất ổn địa chính trị Trung Đông lại gia tăng. Nếu truyền dẫn giá ở kênh bán lẻ tiếp tục chậm trong khi giá dầu thô và các sản phẩm liên quan đến naphta tiếp tục tăng, sự xấu đi của cán cân thương mại có thể kéo tăng trưởng GDP danh nghĩa và lợi nhuận doanh nghiệp đi xuống, từ đó gây rủi ro giảm cho tăng trưởng tiền lương trong tương lai. Các phát biểu trước đây của Kazuo Ueda trong họp báo cho thấy ông có xu hướng thận trọng với rủi ro từ Trung Đông.

Thứ ba, cân nhắc về yếu tố chính trị. Khảo sát doanh nghiệp của Reuters trong tháng 7 cho thấy 49% doanh nghiệp tham gia cho rằng việc ngân hàng trung ương tăng lãi suất lên 1% có tác động “rất tiêu cực” hoặc “có phần tiêu cực”, 28% cho biết mức lãi suất hiện tại đã ảnh hưởng tiêu cực đến chi tiêu vốn. Vì mẫu khảo sát này là những doanh nghiệp lớn có vốn không dưới 10 tỷ yên nên tác động thực tế đến doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể nghiêm trọng hơn, trong khi Văn phòng Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu xây dựng “nền kinh tế mạnh mẽ” cũng đồng nghĩa ngân hàng trung ương cần thận trọng hơn khi đánh giá tác động của việc tăng lãi suất.

Ba điểm đáng chú ý của báo cáo Triển vọng

Báo cáo Triển vọng đợt này có ba chủ đề trọng tâm cần theo dõi sát sao.

Thứ nhất, ngân hàng trung ương đánh giá ra sao về tiến trình dẫn dắt tăng lãi suất tháng 6, tức rủi ro lạm phát gia tăng tiềm ẩn do giá hàng hóa doanh nghiệp truyền dẫn tới kênh tiêu dùng. Số liệu cho thấy chỉ số giá hàng hóa doanh nghiệp tăng so cùng kỳ ngày càng mạnh: tháng 4 là 5,4%, tháng 5 lên 6,6%, tháng 6 tiếp tục lên 7,1%. Theo quy luật kinh nghiệm, tác động giá hàng hóa doanh nghiệp truyền sang giá tiêu dùng thường đạt đỉnh sau khoảng sáu tháng.

Thứ hai, liệu đánh giá cân bằng rủi ro của các thành viên hội đồng chính sách có thay đổi không. Nếu dự báo lạm phát được điều chỉnh giảm còn dự báo tăng trưởng kinh tế được điều chỉnh tăng, thị trường sẽ theo dõi sát cán cân rủi ro còn nghiêng về phía lạm phát tăng hay không. Ngoài ra, kỳ họp này là lần đầu các thành viên mới Sato và Asada tham dự báo cáo Triển vọng, trong đó Asada đã bày tỏ lập trường thận trọng tại cuộc họp tháng 6, còn Sato sẽ lần đầu được thị trường kiểm nghiệm khuynh hướng chính sách.

Thứ ba, liệu ngân hàng trung ương có đưa ra khuôn khổ phân tích về khả năng tăng lãi suất lên trên 1% không. Nhận thức nội bộ của ngân hàng trung ương về khoảng lãi suất trung tính thực chất đã nhích lên khoảng 1,5% đến 2,0%, ngưỡng dưới 1,1% không còn là tham chiếu chính sách hiệu quả. Trong bối cảnh này, ngân hàng trung ương có thể cung cấp tiêu chuẩn đo lường mức độ nới lỏng tiền tệ cụ thể hơn hay không sẽ là cơ sở quan trọng để đánh giá lộ trình tăng lãi suất tiếp theo.

Diễn đạt của Ueda trong họp báo có thể quyết định cách thị trường định giá

Chi tiết diễn đạt của Kazuo Ueda trong toàn bộ họp báo sẽ là biến số then chốt trong việc thị trường định giá trong thời gian gần. Phát biểu mở đầu và phần đầu hỏi đáp có thể phản ánh phần lớn lập trường của Cục chính sách tiền tệ, trong khi phần sau của hỏi đáp có thể thể hiện rõ hơn đánh giá cá nhân của Thống đốc – sự khác biệt tinh tế giữa hai bên rất đáng chú ý.

Về vấn đề cân nhắc trọng số của số liệu lạm phát, thị trường sẽ theo dõi ngân hàng trung ương nghiêng về dựa vào dữ liệu thực tế như chỉ số giá hàng hóa doanh nghiệp hay CPI, hay ưu tiên hơn các chỉ báo kỳ vọng lạm phát để xác định thời điểm tăng lãi suất.

Ngoài ra, nếu Kazuo Ueda đưa ra phát biểu rõ ràng hơn về rủi ro "trì hoãn tăng lãi suất có thể làm tăng premium rủi ro lạm phát, đẩy lãi suất dài hạn lên", điều đó cũng sẽ cung cấp manh mối quan trọng cho các lựa chọn tiềm tàng trong thảo luận chính sách sắp tới.