"Tin tốt" trở thành "tin xấu": Dữ liệu kinh tế Mỹ càng vượt kỳ vọng, chỉ số S&P 500 càng giảm

Nền kinh tế Mỹ tiếp tục vượt kỳ vọng, nhưng lại không mang đến động lực tăng giá mới cho thị trường chứng khoán Mỹ.

Nghiên cứu mới nhất của công ty nghiên cứu thị trường và quản lý tài sản Leuthold Group phát hiện rằng, khi dữ liệu kinh tế mạnh đến một mức nhất định, trọng tâm thị trường thường sẽ nhanh chóng chuyển từ lợi nhuận doanh nghiệp và các yếu tố cơ bản kinh tế sang triển vọng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Giao dịch theo logic “tin tốt trở thành tin xấu” bắt đầu chiếm ưu thế — kinh tế càng mạnh, áp lực lạm phát càng khó xoa dịu, Fed càng không có lý do nới lỏng chính sách, từ đó kìm hãm định giá của thị trường cổ phiếu.

Quy luật này đang được tái diễn trên thị trường hiện tại. Gần đây, các dữ liệu về việc làm, doanh số bán lẻ và sản xuất tại các khu vực của Mỹ liên tục vượt kỳ vọng, chỉ số bất ngờ kinh tế Mỹ (CESI) của Citi duy trì trên mức cao 50, thậm chí vào tháng 6 đã tăng lên 63, đạt mức cao nhất kể từ năm 2023. Tuy nhiên, thị trường chứng khoán Mỹ không nhận được động lực tăng trưởng mới nhờ vào sức mạnh kinh tế, thay vào đó tiếp tục dao động, nhà đầu tư bắt đầu định giá lại kỳ vọng chính sách “lãi suất cao trong thời gian dài hơn (higher for longer)”.

Theo Bloomberg, Leuthold thống kê dữ liệu từ năm 2003 cho thấy, khi chỉ số bất ngờ kinh tế Citi vượt qua mức 40 — ngưỡng rất mạnh — chỉ số S&P 500 nhiều khả năng sẽ ghi nhận lợi suất âm trong ba tuần tiếp theo, trung bình mất khoảng ba tháng mới có thể phục hồi lại tổn thất. Định giá thị trường chứng khoán Mỹ vẫn ở mức cao, trong khi thị trường càng trở nên nhạy cảm hơn với chính sách của Fed, nên tác động từ dữ liệu kinh tế cũng đang dần thay đổi một cách tinh vi.

Dữ liệu lịch sử cho thấy: “Kinh tế càng mạnh, thị trường càng dễ điều chỉnh”

Leuthold tổng hợp lại hiệu suất lịch sử của chỉ số bất ngờ kinh tế Citi và S&P 500.

Nghiên cứu cho thấy, từ khi Citi giới thiệu chỉ số này năm 2003, đã có tổng cộng 28 lần chỉ số đạt trên 40, và trong đó, chỉ số S&P 500 ghi nhận lợi suất âm trong vòng 21 ngày giao dịch tiếp theo, mất trung bình ba tháng mới bù lại được mức giảm. Hiện tại, chỉ số bất ngờ kinh tế Citi ở mức 50,3 — rõ ràng cao hơn mức quan trọng 40, nghĩa là nền kinh tế Mỹ tổng thể vẫn đang vượt xa kỳ vọng của thị trường.

Chun Wang, Giám đốc chiến lược đa tài sản của Leuthold cho biết, trong hai đến ba tháng gần đây, logic giao dịch “tin tốt thành tin xấu” đặc biệt rõ rệt. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng, điểm khác biệt lớn nhất trong chu kỳ lần này so với quá khứ là những biến động do tình hình Trung Đông. Căng thẳng Mỹ-Iran đẩy giá dầu và tỷ lệ lạm phát hòa vốn tăng, làm thị trường nhiễu loạn hơn, khiến nhà đầu tư nhạy cảm hơn với lạm phát và triển vọng chính sách.

Kỳ vọng về Fed trở thành biến số cốt lõi của thị trường

Dữ liệu kinh tế liên tục vượt kỳ vọng, nghĩa là mục tiêu lạm phát 2% của Fed sẽ càng khó đạt được, đồng thời khiến thị trường điều chỉnh lại quan điểm về lộ trình lãi suất tương lai.

Bob Lang, nhà sáng lập kiêm chiến lược gia trưởng Explosive Options cho biết: “Chính sách tiền tệ có thể sẽ thay đổi mới vào tuần tới hoặc mùa thu năm nay, phản ánh việc các nhà làm chính sách có thể trở nên cứng rắn hơn trong cuộc chiến chống lạm phát.”

Sameer Samana, Giám đốc cổ phiếu toàn cầu và tài sản hữu hình của Wells Fargo Investment Institute cho rằng, hiệu suất S&P 500 yếu gần đây không hoàn toàn do dữ liệu kinh tế, mà dòng tiền luân chuyển giữa cổ phiếu công nghệ và nhóm AI cũng đóng vai trò quan trọng.

Tuy nhiên, ông cũng nhận định, một số nhà đầu tư thực sự xem dữ liệu kinh tế liên tục mạnh là lý do để Fed duy trì lãi suất cao hoặc thậm chí tiếp tục thắt chặt chính sách.

Định giá cao làm khuếch đại hiệu ứng "tin tốt thành tin xấu"

Sự thay đổi trong môi trường thị trường cũng liên quan chặt đến mức định giá. Kể từ cuối tháng 3, chỉ số S&P 500 tăng khoảng 17%, có nghĩa là phần lớn các dự báo lạc quan đã được phản ánh vào giá cổ phiếu. Trong bối cảnh này, tin tốt về kinh tế hiện hầu như không thể tiếp tục đẩy giá lên, mà dễ trở thành nguyên nhân làm nhà đầu tư lo ngại chính sách sẽ thắt chặt hơn.

Ken Mahoney, CEO Mahoney Asset Management nhận định: “Kịch bản kinh tế lý tưởng có thể đã được thị trường định giá đầy đủ, dữ liệu kinh tế ổn định hiện lại trở thành áp lực đối với thị trường cổ phiếu, cách mà thị trường giải thích tin tức ngày càng không còn cân đối.”

Với triển vọng sắp tới, Chun Wang khuyên nhà đầu tư nên duy trì phân bổ rủi ro tương đối cân bằng. Ông cho rằng, tình hình hiện tại của thị trường “chưa đến mức tồi tệ phải cực kỳ bi quan”, nhưng yếu tố địa chính trị, kỳ vọng lạm phát cùng chính sách tiền tệ đan xen khiến thị trường lúc này phức tạp hơn nhiều so với kinh nghiệm quá khứ.

Ông kết luận: “Hiện tại, thị trường chứng khoán đã trở thành một phần của chính nền kinh tế. Rủi ro lớn nhất của kinh tế là hiệu ứng tài sản từ thị trường chứng khoán có thể đảo ngược. Do đó, trong phân bổ tài sản và khẩu vị rủi ro, giữ quan điểm trung lập vẫn là lựa chọn phù hợp hơn.”