Bị loại khỏi đường đua AI cốt lõi? Phe bò Phố Wall quay lưng, khuyên các nhà đầu tư nhỏ lẻ không nên mù quáng “bắt đáy” IBM (IBM.US)

Ứng dụng tài chính Zhihui Finance APP nhận thấy rằng IBM (IBM.US) vừa trải qua một phiên giao dịch khiến người ta buộc phải đánh giá lại cổ phiếu này. Cổ phiếu giảm mạnh 25,2% chỉ trong một ngày, khiến vốn hóa thị trường bốc hơi hàng trăm tỷ USD, ghi nhận mức giảm trong một ngày tồi tệ nhất của công ty trong những năm gần đây.

Mức giảm mạnh như vậy không chỉ gây tổn thất cho những ai mua vào gần đỉnh, mà còn buộc thị trường phải đánh giá lại giá trị thực sự của IBM. Sau đó, tâm lý trên thị trường ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn.

Trước đây liên tục đánh giá tích cực IBM, nhưng Oppenheimer ngay lập tức đã hạ bậc xếp hạng, góp phần đẩy nhanh sự thay đổi tâm lý này. Động thái hạ bậc này diễn ra ngay sau đợt bán tháo do báo cáo tài chính gây ra, khiến một ngày tồi tệ trở thành một thời khắc giống như bước ngoặt quan trọng.

Do đó, một câu hỏi đáng lo ngại hiện bao trùm lên cổ phiếu này: Liệu việc Oppenheimer hạ bậc xếp hạng ngay sau đợt giảm mạnh của IBM hậu báo cáo tài chính có thực sự là một lời cảnh báo, dự báo về câu chuyện tăng trưởng của công ty đang bắt đầu sụp đổ?

IBM sau khi lao dốc mạnh

IBM là một công ty công nghệ và tư vấn với vốn hóa thị trường đạt 205,9 tỷ USD, nổi tiếng nhờ những nỗ lực trong lĩnh vực điện toán đám mây lai, phần mềm doanh nghiệp và hạ tầng CNTT. Kể từ đầu năm đến nay, cổ phiếu đã giảm 28,2%, và giảm 24,6% trong vòng 52 tuần qua.

IBM trả cổ tức thường niên là 6,76 USD/cổ phiếu, tương đương lợi suất cổ tức 3,20%. Định giá hiện tại của công ty rõ ràng thấp hơn các đối thủ trong ngành, hệ số P/E dự phóng là 18,44 lần (trung vị ngành là 25,91 lần), và hệ số giá trên dòng tiền là 14,71 lần (trung vị ngành là 18,79 lần).

Tuy nhiên, tiêu điểm trực tiếp hơn chính là kết quả kinh doanh sơ bộ quý II 2026 công bố ngày 14 tháng 7 – sớm hơn báo cáo đầy đủ và cuộc họp hội nghị dự kiến vào ngày 22 tháng 7. Doanh thu kỳ này đạt 17,2 tỷ USD, chỉ tăng 1% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn nhiều so với dự báo phổ biến của các chuyên gia là khoảng 17,9 tỷ USD. Thu nhập trên mỗi cổ phiếu theo chuẩn không theo US GAAP dự kiến đạt 2,93 USD (tăng 5%), thấp hơn mức dự báo phổ biến là khoảng 3,01 USD. Kết quả hoạt động từng mảng cho thấy, doanh thu phần mềm tăng 5%, mảng tư vấn giữ nguyên (tăng 1% theo tỷ giá cố định), hạ tầng giảm 7%.

Giám đốc điều hành Arvind Krishna giải thích trong thư gửi nhà đầu tư về lý do kết quả kinh doanh không đạt kỳ vọng: Trong vài tuần cuối tháng 6, khách hàng đã điều chỉnh lớn về ưu tiên chi tiêu vốn, chuyển trọng tâm sang máy chủ, lưu trữ và bộ nhớ, nhằm khóa chặt hạ tầng hạn chế cung ứng trước khi đợt tăng giá kỳ vọng do nhu cầu AI gây ra diễn ra. Bảng cân đối của IBM vẫn đang tăng trưởng. Đến cuối tháng 3 năm 2026, tổng tài sản đạt 156,229 tỷ USD, tăng 2,86%, vẫn chừa không gian đầu tư cho công ty. Tổng nợ phải trả là 123,174 tỷ USD, tăng 3,39%. Việc nợ tăng lên cho thấy các khoản nợ và nghĩa vụ đang âm thầm tăng lên.

Bộ công cụ AI hoàn toàn mới của IBM vẫn có thể giữ vai trò then chốt

Chính khi IBM gặp phải những đợt hạ bậc và giá cổ phiếu sụt giảm, công ty này lại đang trình làng một số bản cập nhật sản phẩm lớn nhất trong nhiều năm qua. Giữa tháng 7, IBM ra mắt phần cứng và phần mềm Power Systems mới hướng đến xử lý các khối lượng công việc lớn của doanh nghiệp.

Phần mềm Power Autonomous Operations (vận hành tự động Power) của họ nhằm phát hiện và sửa chữa các vấn đề về dung lượng nhanh hơn tới 15 lần so với kiểm tra thủ công. Dòng sản phẩm này còn bao gồm chiếc máy chủ Power S1112 cấp độ nhập môn, gọn nhẹ, hỗ trợ AI cho điện toán biên, cùng với tùy chọn máy chủ ảo hóa Power Virtual Server hoàn toàn mới.

Ngoài phần cứng, IBM còn đang phát triển sâu bộ công cụ AI qua nền tảng phần mềm Bob. Bộ Bob cao cấp mang đến các tính năng hiện đại hóa có định hướng cho các môi trường Java, IBM i và IBM Z.

Niềm tin và an ninh là chủ đề nổi bật gần đây. Cuối tháng 5 và đầu tháng 7, IBM và Red Hat đã mở rộng Project Lightwell, một dự án trị giá 5 tỷ USD do hơn 20.000 kỹ sư hỗ trợ, nhằm giúp phần mềm nguồn mở trở nên an toàn hơn cho các tổ chức lớn. Sản phẩm mới Lightwell hướng tới bảo vệ chuỗi cung ứng phần mềm và xây dựng “hạ tầng niềm tin” vững chắc hơn khi các doanh nghiệp dần dựa nhiều hơn vào mã nguồn mở cho các hệ thống đậm chất AI.

Tổng thể, những sáng kiến về sản phẩm này cho thấy IBM đang cố gắng chuyển mình sang các lĩnh vực AI, hiện đại hóa và an ninh thay vì chỉ dựa vào hạ tầng cũ kỹ.

Phố Wall chia rẽ về IBM

Quan điểm của Oppenheimer về IBM phần nào phản ánh sự thay đổi trong câu chuyện tăng trưởng của công ty. Trước đó tổ chức này xếp hạng “vượt trội so với thị trường”, nhưng nay đã điều chỉnh quan điểm này.

Các nhà phân tích của Oppenheimer đã hạ bậc đánh giá xuống còn “ngang thị trường” và hoàn toàn xóa bỏ mục tiêu giá 350 USD. Nhà phân tích Parham Singh nhấn mạnh động thái này sau khi nhận thấy kết quả kinh doanh của IBM ở mọi mảng đều thấp hơn so với dự báo của Oppenheimer cũng như mặt bằng chung của thị trường.

Động thái hạ bậc này trùng với một thời điểm then chốt khác của IBM. Báo cáo tài chính chính thức sẽ được công bố sau khi thị trường Mỹ đóng cửa ngày 22 tháng 7, Phố Wall đang chờ đợi dấu hiệu EPS quý 6 năm 2026 đạt 3,02 USD. So với cùng kỳ năm ngoái là 2,80 USD, tức mức tăng dự kiến 7,86%.

Không chỉ riêng Oppenheimer kêu gọi cẩn trọng. Chuyên gia phân tích nổi tiếng Jim Cramer cũng khẳng định rõ ông không ủng hộ nhà đầu tư nhỏ lẻ cố gắng “bắt đáy” IBM chỉ vì đường biểu đồ có vẻ rẻ hơn. Trong mắt ông, IBM đang ở phía bất lợi của sự dịch chuyển ngân sách công nghệ doanh nghiệp, khi chi tiêu hiện ưu tiên hơn cho các dự án lấy AI làm trọng tâm.

Dẫu vậy, nhóm phân tích rộng lớn hơn vẫn chưa từ bỏ công ty này. Trong tổng số 22 chuyên gia phân tích đang đánh giá cổ phiếu IBM hiện nay, ý kiến đồng thuận nghiêng về mức “mua vừa phải” đối với IBM. Mục tiêu giá trung bình khoảng 293,95 USD, tức còn dư địa tăng trưởng 38,2%.