Chiến sự Trung Đông leo thang trùng với mùa báo cáo tài chính của các ông lớn công nghệ! Từ Hàn Quốc giảm đòn bẩy đến Philadelphia Semiconductor rơi vào thị trường gấu, thị trường chờ đợi các ông lớn đưa ra “lợi nhuận đầu tư AI có thể đo lường”.

Tuần vừa qua, thị trường thực sự biến động mạnh và các nhà giao dịch gần như phải dõi theo tin nóng suốt 24 giờ liên tục, thị trường tài chính toàn cầu trở nên cực kỳ bận rộn. Cục diện chiến sự tại Trung Đông một lần nữa leo thang với xu hướng ngày càng nghiêm trọng khiến giá dầu lại bùng nổ, cùng với đó là chủ đề giao dịch hạ tầng tính toán AI tưởng chừng không thể đánh bại bất ngờ bị bán tháo cực kỳ dữ dội, dẫn dắt xu hướng thị trường chứng khoán toàn cầu.

Ứng dụng tài chính Zhihu Finance APP nhận thấy, thị trường chứng khoán toàn cầu cũng như thị trường tài chính nói chung đang đối mặt với một đợt kiểm tra siêu áp lực tổng hợp “leo thang căng thẳng địa chính trị Trung Đông quy mô lớn + quay lại lạm phát năng lượng + chủ đề động lực AI tính toán giảm đòn bẩy”: Chỉ số bán dẫn Philadelphia đã giảm hơn 20% so với đỉnh tháng 6, chính thức rơi vào thị trường gấu kỹ thuật; Trong khi đó, thị trường chứng khoán Hàn Quốc do tỷ trọng chip nhớ quá lớn, quỹ ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu tái cân bằng hàng ngày và vị thế tài trợ của nhà đầu tư cá nhân tập trung, đã trở thành tâm chấn cho cú đảo chiều lớn trong chủ đề giao dịch năng lực tính toán AI toàn cầu.

Từ làn sóng giảm đòn bẩy chip tại Seoul đến việc Phố Wall sử dụng các mô hình định lượng để tìm kiếm “nơi trú ẩn an toàn”, các cổ phiếu liên tục sở hữu dòng tiền mạnh, bảng cân đối tài sản tốt và lâu nay kém hiệu quả hơn chủ đề AI giờ đây thực sự trở thành “cái rốn” của thị trường chứng khoán – ví dụ như Apple (AAPL.US), gã khổng lồ điện tử tiêu dùng bị coi là “tụt hậu AI” nhưng lại liên tục nắm giữ lượng tiền mặt khổng lồ, cổ phiếu của hãng gần đây bứt phá mạnh giữa lúc chủ đề AI tính toán lao dốc và giành lại ngôi vị “công ty có vốn hóa lớn nhất toàn cầu”.

Gần đây, thị trường chứng khoán Hàn Quốc vốn được gọi là "phong vũ biểu AI tính toán" liên tục rơi vào trạng thái tăng trần rồi lại lao dốc mạnh, chỉ số bán dẫn Philadelphia tại Mỹ cũng giảm hơn 20% so với đỉnh tháng 6, vào thị trường gấu kỹ thuật, cộng thêm cổ phiếu chủ đề AI tính toán cũng như nhóm bán dẫn toàn cầu quá đông đúc và vị thế đòn bẩy cao dẫn tới bị bán tháo cực đoan, xu hướng đầu tư toàn thị trường chứng khoán toàn cầu dường như chuyển sang các nhóm có nền tảng cơ bản mạnh, vị thế thấp, dòng tiền dồi dào và các ngành chu kỳ hay phòng thủ có nền tảng mạnh nhưng mức tăng từ đầu năm khiêm tốn hơn nhiều nhóm công nghệ hot.

Tuần trước, chỉ số chuẩn quan trọng nhất của thị trường chứng khoán Mỹ — S&P 500, chốt phiên thứ Sáu giảm 1%, cả tuần giảm khoảng 1,5%. Chỉ số Dow Jones giảm 0,8% phiên thứ Sáu, cả tuần giảm 0,9%. Nasdaq Composite, được xem là “phong vũ biểu cổ phiếu công nghệ toàn cầu”, giảm mạnh nhất – giảm 1,4% thứ Sáu và cộng lại cả tuần giảm 2,9%.

Tuần này, trong bối cảnh địa chính trị Trung Đông tiếp tục leo thang cùng với việc chỉ số bán dẫn Philadelphia rơi vào thị trường gấu, thị trường chứng khoán Hàn Quốc tiếp tục chịu áp lực giảm đòn bẩy cực mạnh, các nhà đầu tư sẽ bước vào một tuần giao dịch 5 ngày với lịch trình tài chính dày đặc chưa từng có.

Trong chuỗi sự kiện tài chính toàn cầu trọng đại này, cục diện chính trị Trung Đông không nghi ngờ gì là yếu tố xuyên suốt, trong đó đáng chú ý nhất là hai “ông lớn trụ cột” thuộc “Magnificent Seven” (bảy ông lớn công nghệ chiếm tỷ trọng cực lớn trong S&P 500) — công ty mẹ của Google Alphabet (GOOGL.US) và Tesla (TSLA.US) của tỷ phú số một thế giới Elon Musk, dẫn đầu về AI, xe điện và robotics, sẽ công bố báo cáo tài chính sau phiên giao dịch ngày thứ Tư theo giờ Mỹ. Chính sách tiền tệ ngân hàng trung ương, quyết định lãi suất của ECB sẽ được công bố — thị trường dự báo sẽ giữ nguyên.

Bên cạnh đó, ba ông lớn công nghệ Mỹ cũng là đại gia chip toàn cầu là IBM (IBM.US), Intel (INTC.US) và Texas Instruments (TXN.US) sẽ công bố báo cáo tài chính tuần này. GE Vernova (GEV.US) và Honeywell (HON.US) – tập trung vào hệ thống cấp nguồn cho trung tâm dữ liệu AI – cũng sẽ ra báo cáo, đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay nguồn cung tuabin khí cho xây dựng data center AI toàn cầu, vốn là ngành kinh doanh chủ lực của GE Vernova, đang cực kỳ khan hiếm. “Advancing AI” của AMD (AMD.US) — ông lớn chip AI lớn thứ hai chỉ sau Nvidia — cũng sẽ diễn ra trong tuần, bài phát biểu của CEO Lisa Su có thể sẽ công bố kế hoạch sản phẩm GPU AI mới cũng như cập nhật lộ trình phát triển.

Khi vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz lại bị gián đoạn trên toàn tuyến, giá dầu chuẩn Brent của quốc tế trong phiên đầu tuần tại thị trường châu Á đã vượt mức 90 USD/thùng, nâng cao đáng kể rủi ro lạm phát và lãi suất. Trong bối cảnh đó, các buổi họp báo cáo tài chính của “siêu tập đoàn công nghệ” – bao gồm nhóm AI chips, CPU cho data center, chip công nghiệp/mô phỏng, ứng dụng AI/mô hình AI lớn, xe điện, robot, hệ thống cấp điện data center AI và thậm chí là điện toán đám mây – đặc biệt là những nhận định về triển vọng của họ, cùng với hội nghị Advancing AI của AMD với bài phát biểu của Lisa Su, càng trở nên quyết định hơn bao giờ hết.

Giữa biến động địa chính trị và chủ đề AI tính toán điều chỉnh sâu, kết quả kinh doanh và triển vọng của Alphabet, Tesla, Intel, IBM, GE Vernova và Honeywell tuần này không còn chỉ là báo cáo định kỳ nữa, mà chính là “thước đo giá định mới” kiểm định liệu chi tiêu vốn chưa từng có cho AI này thực sự chuyển hóa thành doanh thu, dòng tiền và suất sinh lời đầu tư hay không; đồng thời quyết định liệu làn sóng bán tháo chủ đề AI đã sắp dừng, hay sẽ tiếp tục chuyển dịch sang nhóm công nghệ phi AI nhưng có dòng tiền mạnh, hoặc thậm chí còn lan rộng từ những ông lớn AI sang nhóm công nghệ rộng hơn, kéo cả thị trường toàn cầu vào trạng thái tiêu cực/bearish.

Vốn hóa thị trường nhóm chip bốc hơi 3 nghìn tỷ USD cùng với giá dầu quay lại mốc 90 USD! Địa chính trị leo thang, “Doanh thu thực chất của AI” trở thành tiêu chí định giá mới cho cổ phiếu công nghệ

Không chỉ dừng lại ở các công ty lớn của “Magnificent Seven” như Alphabet, Tesla, chúng tôi cũng sẽ theo dõi báo cáo tài chính của Intel công bố ngày thứ Năm giờ Mỹ để kiểm tra triển vọng nhu cầu chip liên quan AI; doanh thu của các “ông lớn gạo cội” Mỹ là GE Vernova và Honeywell có thể giúp nhà đầu tư đánh giá tình hình nền hoạt động công nghiệp cũng như nhu cầu cấp điện cho các tầng sâu trung tâm dữ liệu AI.

Báo cáo tài chính của IBM (IBM) ra ngày thứ Tư cũng quan trọng tương tự. Trước đó, CEO Arvind Krishna từng có thư định hướng tiêu cực gây ra đợt bán tháo cổ phiếu của hãng này.

Ở khía cạnh khác, báo cáo tài chính của ba nhà mạng lớn của Mỹ – AT&T (T.US), T-Mobile (TMUS.US) và Verizon (VZ.US) sẽ giúp nhà đầu tư đánh giá nhu cầu thực tế của ngành viễn thông truyền thống – đặc biệt khi làn sóng công nghệ Internet vệ tinh do SpaceX (SPCX.US) dẫn đầu liệu có tiếp tục và xói mòn mạnh thị phần của các nhà mạng truyền thống không. Loạt báo cáo này đáng đặc biệt quan tâm, bởi nhà đầu tư có thể từ dữ liệu này nhận định triển vọng thu nhập của Starlink – SpaceX có tươi sáng hơn không.

Lịch trình công bố tài chính dày đặc kết hợp với lịch sự kiện kinh tế toàn cầu khá yên ắng. Bộ chỉ số PMI sơ bộ tháng 7 của S&P Global công bố tuần này, sẽ giúp nhà đầu tư đánh giá thực trạng kinh tế toàn cầu từ góc độ vĩ mô tổng thể.

Với các nhà đầu tư chứng khoán, những đại tập đoàn công nghệ này cần trình ra các “lợi nhuận đầu tư có thể lượng hóa và lạc quan rõ ràng”. Từ 22/6 đến nay, đà bán tháo cổ phiếu chip toàn cầu đã làm mất hơn 3 nghìn tỷ USD vốn hóa, một phần vốn này đã chuyển dịch sang nhóm “Magnificent Seven” cũng như các bluechip nền tảng tốt, tình hình tài chính ổn định, dòng tiền mạnh — nhóm vốn yếu thế hơn chủ đề AI lâu nay. Tuần này, quá trình chuyển dịch này sẽ đến cao trào ở cả bên mua lẫn bên bán: Bên mua là Alphabet và Tesla sẽ công bố kết quả, bên bán dẫn đầu là Intel cũng sẽ báo cáo tài chính.

Theo nhà phân tích kỳ cựu từ Capital.com là Daniela Hathorn: “Nhà đầu tư sẽ theo sát liệu các ông lớn này có kiếm lời đủ để biện minh cho định giá cao, và liệu điều chỉnh vừa qua sẽ mở đường cho một đợt điều chỉnh mạnh toàn thị trường, hay đơn thuần là tạm dừng trong đà tăng do chủ đề AI tính toán dẫn dắt cổ phiếu công nghệ toàn cầu”.

Quý 1/2026, doanh số bán dẫn toàn cầu dự kiến tăng vượt kỳ vọng 79% so với cùng kỳ, cao nhiều lần so với mức tăng 38% quý 4/2025. BNP Paribas dự kiến doanh số quý 2 sẽ tăng đến mức ngoạn mục 132%.

Nhóm phân tích của BNP Paribas cho rằng đối với các đại tập đoàn công nghệ lớn, chi tiêu đầu tư cho data center AI của năm hãng hyperscaler hàng đầu – gồm Microsoft (MSFT.US), Alphabet (GOOGL.US), Amazon (AMZN.US), Meta (META.US) và Oracle (ORCL.US) – dự kiến sẽ tăng 79% năm 2026 lên mức 644 tỷ USD, và tăng tiếp 18% năm 2027 đạt 759 tỷ USD.

Tuy nhiên, theo trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu của LPL Financial, ông Jeff Buchbinder, hiện tại câu hỏi lớn nhất mà thị trường muốn các công ty lớn trả lời là: Liệu chi tiêu khổng lồ cho AI có tạo ra mức lợi suất đầu tư thực và xứng đáng không? Chỉ chi tiền thôi không còn đủ – nhà đầu tư khát khao nhìn thấy doanh thu thật từ AI.

Buchbinder viết trong báo cáo: “Công nghệ AI tiên tiến đang chuyển sang giai đoạn mới. Thị trường đang dịch từ định giá dựa vào cam kết sang định giá bằng năng lực tạo doanh thu thực.” Ông nhấn mạnh đợt điều chỉnh mạnh nhóm bán dẫn gần đây là lời nhắc nhở cho thấy, sự chuyển dịch này đã tăng tốc. Buchbinder cho rằng: “Nhà đầu tư nên bớt chú ý xem ai chi tiêu nhiều nhất trong làn sóng AI lần này mà cần để ý ai có thể chuyển hóa khoản đầu tư khổng lồ này thành lợi nhuận có thể đo lường rõ ràng và tích cực”.

Tổng thể, thị trường giờ không còn thưởng cho “quy mô đầu tư” mà chú ý đến lợi nhuận tăng thêm từ đám mây, tỷ lệ sử dụng inference, áp lực khấu hao, dòng tiền tự do và suất sinh lời tính toán đơn vị. Báo cáo kết quả và triển vọng của Alphabet sẽ là phép thử xem doanh thu từ tìm kiếm AI và dịch vụ AI cloud kết hợp có đủ bù chi phí đầu tư tính toán AI tăng cao không, nếu vượt, dòng tiền sẽ tiếp tục xoay từ chip sang Mag7, và các cổ phiếu chủ đề công nghệ liên quan AI tính toán cũng sẽ phục hồi; ngược lại, bất kỳ cắt giảm chi tiêu vốn AI, lợi suất đầu tư AI chậm lại hoặc dòng tiền xấu đi đều có thể là chỉ dấu tiêu cực về chu kỳ đầu tư hạ tầng tính toán AI.

Giá dầu tăng mạnh cùng lúc các “ông lớn công nghệ” đối mặt bài thử lớn, vận tải năng lượng qua eo Hormuz lại gặp sự cố! “Nắm chặt dòng tiền” thành chủ đề đầu tư cốt lõi?

Về địa chính trị, trong khoảng gần một tháng có vẻ như Mỹ và Iran đạt thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, lưu lượng dầu qua eo Hormuz bắt đầu hồi phục nhanh chóng.

Tuy nhiên, Goldman Sachs cho biết, tiến triển này đảo chiều mạnh tuần trước vì biên bản ghi nhớ bị phá vỡ, lệnh ngừng bắn bị thay bằng những cuộc giao tranh ngày càng ác liệt giữa hai nước nhiều ngày liên tục, vận tải năng lượng qua eo Hormuz hiện đã giảm mạnh dưới đợt ném bom mới của Mỹ và Iran.

Phó Chủ tịch nghiên cứu khí và LNG của Rystad Energy, ông Lu Ming Pang, cho hay: “Ban đầu, thị trường kỳ vọng sau khi Mỹ-Iran ký biên bản 17/6, vận tải dầu khí sẽ bình thường trở lại. Tuy nhiên, điều này không xảy ra, và vòng leo thang mới càng giảm xác suất khôi phục vận tải trong ngắn hạn.”

Giai đoạn đầu chiến sự, lưu lượng dầu qua eo này có lúc gần như về 0, sau đó phục hồi lên khoảng 10 triệu thùng/ngày vào đầu tháng 7. Nhóm chiến lược hàng hóa của Goldman Sachs dưới sự dẫn dắt của Daan Struyven cho biết, đến 15/7 lưu lượng giảm còn khoảng 3-5 triệu thùng/ngày và có khả năng giảm tiếp. Các chuyên gia cho biết, điều này đẩy thị trường dầu mỏ đối mặt với nguy cơ hụt cung đến 13,4 triệu thùng/ngày từ vùng Vịnh.

Địa chính trị Trung Đông leo thang khiến giá dầu quốc tế tăng mạnh trở lại. Đến chiều thứ Sáu, hợp đồng dầu Brent tương lai tăng tổng cộng khoảng 15% trong tuần, kéo giá hợp đồng này quay lại trên 87,50 USD/thùng. Dầu WTI cũng tăng khoảng 14% lên trên 81 USD/thùng. Đầu phiên châu Á thứ Hai, giá dầu Brent tương lai phá 90 USD/thùng.

Lu Ming Pang của Rystad Energy bổ sung: “Cùng với niềm tin vào an ninh eo Hormuz ngày càng giảm, thị trường cần tính khả năng đứt đoạn cung kéo dài ra lâu hơn nữa”.

Do bất ổn địa chính trị thế giới ngày càng mạnh, nhu cầu đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài với thị trường chứng khoán Mỹ vẫn cao, cộng thêm Fed giữ quan điểm diều hâu hơn, chỉ số USD mở đầu năm 2024 rất mạnh.

Tuy chỉ số USD so với rổ tiền tệ tăng khoảng 2,5%, Bank of America từ Phố Wall vẫn dự báo đồng bạc xanh sẽ còn tăng trong nửa cuối 2026. Bộ phận ngoại hối của ngân hàng này cho rằng, ba lực đẩy chính là: xung đột Trung Đông, chủ đề đầu tư AI nóng, và kỳ vọng lãi suất duy trì cao lâu hơn.

Đầu tiên, chiến tranh Iran và đóng cửa eo Hormuz sẽ khiến căng thẳng địa chính trị kéo dài, đẩy giá dầu tính bằng USD lên cao. Ngoài ra, các nhà phân tích của Bank of America còn cho biết, USD sẽ hưởng lợi từ làn sóng tăng mạnh nhu cầu cổ phiếu Mỹ từ nhà đầu tư nước ngoài, khi họ tìm cách tham gia và sở hữu chủ đề công nghệ AI Mỹ, cũng như ngành công nghệ nói chung.

Nhóm nghiên cứu còn nhận định, mảnh ghép cuối là nhận định của Bank of America về lãi suất "khác với đồng thuận của thị trường". Ngân hàng dự đoán Fed sẽ tăng lãi suất ba lần năm 2026, mỗi lần 25 điểm, trong khi thị trường hiện mới chỉ kỳ vọng một lần. Nếu tổng cộng tăng 75 điểm, đây có thể là động lực lớn cho đồng USD.

Theo số liệu định lượng mới nhất, chỉ số động lượng công nghệ, truyền thông, viễn thông giảm khoảng 40% từ đỉnh, rổ momentum hệ số beta cao giảm khoảng 33%; chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm gần 10% trong tuần, ngay cả các đầu tàu cốt lõi của chuỗi chip như TSMC, ASML dù báo kết quả tốt vẫn bị bán — chứng tỏ điều chỉnh giá đến từ vị thế, đòn bẩy và kỳ vọng quá cao, chứ không phải do lãi ngay lập tức xấu đi. Nhóm giao dịch Goldman Sachs cho rằng, giao dịch “giảm động lượng” đã vào giai đoạn cuối, bởi biên độ giảm, tốc độ và ảnh hưởng đã tiến sát vùng cực trị lịch sử; thế nhưng nếu báo cáo tài chính không chứng minh được chi tiêu AI tạo ra lợi nhuận đo đếm được, hay nhóm big tech bắt đầu nhấn mạnh cắt giảm và bảo vệ dòng tiền, phần vị thế đông đúc còn lại vẫn có thể gây ra một đợt bán tháo đầu hàng cuối cùng.

Vì vậy, tâm điểm mùa báo cáo tài chính công nghệ toàn cầu này là xét xử đồng thời cả hai đầu chuỗi giá trị AI: Alphabet, Tesla tiêu biểu cho bên mua tính toán và thực thi ứng dụng AI, còn Intel tiêu biểu cho phía cung và sản xuất chip; GE Vernova, Honeywell tăng độ xác thực nhu cầu thiết bị công nghiệp, điện cho data center và nền kinh tế thực.

Đây chính là logic nền tảng của “cửa sổ rút lui mùa hè” mà chiến lược gia nổi danh Michael Hartnett từ Bank of America nhấn mạnh. Chỉ số bull-bear của Bank of America lên đến 9,6 cực đoan, phản ánh dòng vốn vào công nghệ, thị trường mới nổi tập trung cao độ, tâm lý lạc quan dựa trên đồng thời bốn giả định: không hạ cánh cứng, Fed không nâng lãi, không cắt chi tiêu AI, không xảy ra biến cố chính trị. Hartnett coi vùng giá khoảng 65 USD quỹ ETF Mag7 theo đường trung bình 200 ngày là hỗ trợ then chốt với khẩu vị rủi ro: Nếu trụ được ở đó, nhà đầu tư vẫn có thể bắt đáy; nếu chi tiêu vốn bị cắt giảm mà Mag7 không thiết lập đỉnh mới, thị trường sẽ hạ cả kỳ vọng tăng trưởng AI lẫn tăng trưởng vĩ mô, khi ấy các ngành chu kỳ như ngân hàng, công nghiệp, môi giới từng đón dòng tiền cũng chẳng còn an toàn. Vì vậy, “từ chip sang Mag7” không phải là trú ẩn an toàn mà chỉ là chuyển rủi ro từ đơn hàng thiết bị sang suất sinh lời đầu tư vốn.

Rủi ro địa chính trị Trung Đông tăng nhiệt không nghi ngờ gì khiến chuỗi kiểm định báo cáo tài chính của big tech càng thêm phức tạp. Xung đột Mỹ-Iran tái khởi đã làm vận tải dầu qua eo Hormuz chậm lại, giá Brent từng vượt 90 USD. Eo biển này chiếm khoảng 20% vận tải năng lượng toàn cầu, đóng cửa kéo dài sẽ kích hoạt lại luồng lạm phát năng lượng, lợi nhuận doanh nghiệp bị ép, Fed duy trì lộ trình giá cao lâu hơn. Vì vậy, khung thị trường hợp lý tuần này không còn là đoán “siêu chu kỳ AI đã kết thúc” hay “cứu bắt đáy sau sập mạnh”, mà là giai đoạn chỉ số dao động mạnh bề mặt, nội bộ phân hóa cao, dòng tiền mặt giành lại quyền định giá. Trong ngắn hạn cần hạ đòn bẩy quỹ ETF đơn cổ phiếu, giảm các quyền chọn mua kỳ hạn ngắn và né các vị thế động lượng đơn thuần dựa vào mở rộng định giá, thay vào đó, nên dùng bảng cân đối lành mạnh, dòng tiền phòng thủ, tài sản năng lượng và một phần tài sản chu kỳ còn rẻ để phòng hộ nguy cơ giá dầu/lãi suất tăng.

5 tín hiệu thực sự quyết định hướng đi thị trường tới đây gồm: chỉ dẫn chi tiêu vốn của Mag7, tốc độ tăng doanh thu ứng dụng AI như inference cloud, đơn hàng chip liên quan tính toán AI và tồn kho, lượng vận chuyển thực tế qua eo Hormuz, khả năng giải tỏa vị thế đòn bẩy tại Hàn, Mỹ — báo cáo tài chính vượt kỳ vọng chỉ là chất xúc tác hồi phục ngắn hạn, còn hiệu suất đầu tư vốn AI vượt kỳ vọng mới đủ để khởi động lại chu kỳ tăng mạnh lâu dài mang chủ đề AI.