Giá nickel trên LME tăng lên mức cao nhất trong ba tuần! Kỳ vọng Fed tăng lãi suất giảm nhiệt, kết hợp với sự mơ hồ về hạn ngạch Indonesia và cơ sở hạ tầng AI thúc đẩy giá nickel.

Theo ứng dụng tài chính Zhihu, khi dữ liệu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và chỉ số giá sản xuất (PPI) của Mỹ trong tháng 6 mới công bố thấp hơn nhiều so với dự báo đồng thuận của các chuyên gia kinh tế, kỳ vọng về việc Fed tăng lãi suất mạnh mẽ đã giảm đáng kể trong giới nhà đầu tư tài chính. Cộng thêm bất ổn trong chính sách hạn ngạch hàng hóa cơ bản của Indonesia và nhu cầu ngày càng mạnh đối với hệ thống lưu trữ pin và UPS chứa niken do quá trình xây dựng trung tâm dữ liệu AI bùng nổ, giá niken trên Sở Giao dịch Kim loại London (LME) đã tăng lên mức cao nhất trong ba tuần qua.

Động lực tăng mạnh nhất cho giá niken LME không nghi ngờ gì chính là sự bất định còn lớn trong chính sách khai thác niken của Indonesia – quốc gia sản xuất niken lớn nhất thế giới – khiến triển vọng nguồn cung trở nên mù mịt.

Sau khi dữ liệu PPI công bố hôm thứ Tư ở Mỹ cho thấy sản xuất sụt giảm bất ngờ, khiến các nhà giao dịch hạ bớt kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, giá kim loại sử dụng cho pin này từng tăng vọt 2,8%, dẫn đầu về mức tăng giá trong nhóm các kim loại giao dịch tại LME. Kỳ vọng lãi suất cao thường khiến chi phí vay của các nhà sản xuất tăng mạnh và làm chậm tốc độ mua của các nhà sản xuất ở phía hạ nguồn, từ đó làm giảm nhu cầu kim loại.

Theo dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố hôm thứ Tư, chỉ số giá sản xuất cốt lõi (core PPI, không bao gồm thực phẩm và năng lượng) trong tháng 6 tăng 4,7% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn đáng kể so với dự báo của các chuyên gia kinh tế. Chỉ số PPI tổng thể bao gồm thực phẩm và năng lượng giảm bất ngờ 0,3% so với tháng trước, đánh dấu lần giảm đầu tiên kể từ tháng 8 năm ngoái, thấp hơn hẳn so với dự báo không tăng hoặc giảm đáng kể; mức tăng tổng thể theo năm của PPI cũng thu hẹp đáng kể xuống 5,5%, thấp hơn nhiều so với dự báo đồng thuận khoảng 6,2%.

Sau khi chỉ số CPI công bố vào thứ Ba thể hiện xu hướng yếu bất ngờ, dữ liệu PPI đã xác nhận thêm diễn biến hạ nhiệt lạm phát dưới tác động chính của giá năng lượng sụt giảm, khiến kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất trở lại vào tháng 7 giảm mạnh; hiện dự báo chính trên thị trường hợp đồng tương lai lãi suất là Fed lùi tăng lãi suất tới tận tháng 12 thay vì tháng 7.

Nhà đầu tư vẫn đang tích cực đánh giá triển vọng hạn ngạch khai thác mỏ niken tại Indonesia. Quốc gia này chiếm hơn 60% nguồn cung niken toàn cầu. Dự kiến các công ty khai thác sẽ đề xuất tăng hạn ngạch sản lượng từ đầu tháng này, nhưng đến thời điểm hiện tại, chính phủ vẫn chưa có thông báo rõ ràng về hạn ngạch.

Quốc gia Đông Nam Á này đã bất ngờ công bố một kế hoạch quyết liệt vào tháng 5, dự định sẽ tập trung toàn bộ hoạt động vận chuyển các mặt hàng chủ chốt như dầu cọ, than đá và ferô hợp kim qua một doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ, doanh nghiệp này sẽ do quỹ tài sản quốc gia quản lý.

Tính đến 12 giờ 53 phút trưa theo giờ Singapore, giá niken trên Sở Giao dịch Kim loại London tăng 2,4% lên 17.210 USD/tấn, cao nhất kể từ ngày 24/6. Giá nhôm tăng 0,6%, giá đồng tăng 0,5%. Giá chì tăng 0,6% sau ba phiên giảm liên tiếp. Nguồn tin nội bộ tiết lộ rằng nhóm Trafigura đã lần thứ hai giao quy mô chì kỷ lục vào kho của Sở Giao dịch Kim loại London vào hôm thứ Tư, và đây cũng là nguyên nhân chủ yếu khiến giá chì gần đây suy yếu.

Kỳ vọng tăng lãi giảm nhiệt, chính sách Indonesia bất định, cộng thêm động lực từ xây dựng trung tâm dữ liệu AI cùng nhau đẩy giá niken bùng nổ

Chỉ số CPI và PPI tháng 6 đồng thời truyền tải tín hiệu biên độ hạ nhiệt lạm phát và giảm bớt tính cấp thiết của các đợt tăng lãi gần đây. Thành viên số 3 của Fed – Chủ tịch Fed New York Williams – phát biểu mới đây cho biết ông thừa nhận mức lạm phát hiện tại vẫn ở ngưỡng “hoàn toàn quá cao” khoảng 4%, nhưng ông cho rằng tác động của thuế suất, lạm phát nhà ở, chi phí năng lượng và khoảng trống cung-cầu do đầu tư AI có thể dần dịu bớt, dự báo lạm phát chung sẽ giảm còn khoảng 3,25% vào cuối năm nay và trở lại mức 2% vào năm 2028.

Dự báo mới nhất của Citigroup – "gã khổng lồ" tài chính Phố Wall – cho thấy với xu hướng hạ nhiệt lạm phát kéo dài, Fed có thể sẽ không chuyển hướng sang tăng lãi suất. Citigroup đặt cược Fed sẽ cắt giảm mỗi lần 25 điểm cơ bản vào các tháng 10 và 12/2026, và lần thứ ba vào tháng 1/2027; trước đó họ còn dự báo Fed sẽ giảm lãi suất liên tục trong các tháng 9, 10 và 12/2026.

Với niken – loại kim loại công nghiệp có chi phí tài trợ tồn kho cao, mức độ nhạy cảm với đồng USD lớn và trước đây tập trung nhiều vị thế bán khống – rủi ro lãi suất dài hạn giảm đồng nghĩa chi phí nắm giữ, áp lực đồng USD và chiết khấu kỳ hạn đều cùng lúc được cải thiện, vì vậy biến động giá thường lớn hơn nhiều so với thay đổi tức thời về nhu cầu thực tế. Nói cách khác, đà tăng lần này chủ yếu là sự phục hồi định giá do suy giảm chiết khấu vĩ mô và các giao dịch ép bán khống, chưa thể đồng nghĩa đơn giản với việc nhu cầu sản xuất toàn cầu đã bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh.

Yếu tố thực sự khiến giá niken trở nên đàn hồi cao là do Indonesia đã chuyển thị trường niken toàn cầu từ chu kỳ hàng hóa truyền thống thành chuỗi cung ứng phụ thuộc lớn vào chính sách. Indonesia hiện chiếm hơn 60% nguồn cung niken toàn cầu, kế hoạch và hạn ngạch khai thác năm 2026 của nước này chỉ đạt 250-270 triệu tấn ướt, thấp đáng kể so với mức phê duyệt khoảng 379 triệu tấn ướt của năm 2025; cùng lúc, nhu cầu quặng cả năm của các nhà máy luyện kim địa phương ước đạt 340-350 triệu tấn ướt.

Thị trường từng dự báo tháng 7 có thể phổ biến tăng hạn ngạch, nhưng chính phủ Indonesia vẫn chưa công bố kế hoạch rõ ràng, thậm chí có dấu hiệu không nới lỏng hạn ngạch rộng rãi, khiến các nhà giao dịch định giá lại xác suất xảy ra thiếu quặng, khối luyện giảm sản lượng và chi phí biên tăng cao. Cần lưu ý rằng hạn ngạch tính bằng tấn ướt, nên biến động về độ ẩm, giải phóng tồn kho, nhập khẩu từ Philippines và các phê duyệt bổ sung sau này đều có thể làm giảm bớt quy mô sản lượng cắt giảm trên danh nghĩa. Do đó, đà tăng hiện tại thực chất phản ánh phí bảo hiểm sự bất định chính sách Indonesia gia tăng rõ rệt, không phải do thiếu hụt cung cấp tuyệt đối đã được xác nhận qua số liệu tồn kho.

Xây dựng trung tâm dữ liệu AI là câu chuyện về nhu cầu trung - dài hạn, nhưng không phải là động lực trực tiếp gây bùng nổ giá niken lần này. IEA dự báo sản lượng điện toàn cầu cung cấp cho các trung tâm dữ liệu sẽ tăng từ khoảng 460 TWh vào năm 2024 lên trên 1.000 TWh vào năm 2030, kéo theo chi phí vốn cho truyền tải-phân phối, nguồn điện dự phòng, UPS, pin lưu trữ, hệ thống làm mát và thiết bị thép không gỉ chống ăn mòn tăng thêm; niken sẽ hưởng lợi gián tiếp nhờ cực dương pin cao niken, thép không gỉ cũng như một số hạng mục hạ tầng năng lượng.

Liên kết trực tiếp giữa trung tâm dữ liệu AI và nhu cầu niken nằm chủ yếu ở vật liệu điện cực dương pin: UPS trung tâm dữ liệu chịu trách nhiệm cung cấp điện dự phòng tức thời khi mất điện, còn hệ thống lưu trữ pin BESS (battery energy storage system) phục vụ cấp điện dự phòng dài hơn, cân đối biến động tải AI, điều hòa điện lưới, và giảm tải giờ cao điểm; nếu cả hai sử dụng các dòng pin lithium gốc niken như NMC hoặc NCA thì niken dùng làm cực dương giúp tăng mật độ năng lượng, giảm diện tích và kéo dài thời lượng hoạt động của pin trên cùng diện tích. Tuy nhiên, hiện khoảng 70% nhu cầu niken xuất phát từ thép không gỉ, phần dành cho pin chỉ chiếm khoảng 10%, và kim loại mà trung tâm dữ liệu AI cần nhiều nhất, mạnh nhất vẫn là đồng, nhôm, indi, gali và đất hiếm – không phải niken. Do đó, kỷ luật hạn ngạch Indonesia và lộ trình lãi suất của Fed vẫn được các nhà giao dịch xem là hai yếu tố then chốt quyết định giá niken trung hạn.