Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đạt mức cao nhất kể từ năm 2007, phát hành trái phiếu đầu tư cấp của Mỹ trong tháng 8 đạt mức cao nhất trong cùng kỳ.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn dài liên tục tăng cao, phản ánh mối lo ngại sâu sắc của thị trường về việc thâm hụt ngân sách mở rộng, rủi ro lạm phát kéo dài và đường lối chính sách của Fed.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm hôm thứ Hai đã vượt 5,31%, mức cao nhất kể từ tháng 6/2007, tiếp nối đà bán tháo từ tuần trước.

Trước đó, Bộ Tài chính Mỹ đã hoàn thành đấu giá trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm trị giá 25 tỷ đô la Mỹ với lợi suất 5,216% – mức lãi suất cao nhất cho loại hình đấu giá kể từ năm 2001; lợi suất đấu giá trái phiếu kỳ hạn 10 năm cũng chạm đỉnh kể từ 2007.

Lợi suất tăng đang lan tỏa đến nền kinh tế thực, đẩy chi phí vay thế chấp và các loại tín dụng khác lên cao. Các quan chức chính phủ Trump từng dự báo chính sách tài khóa sẽ kéo giảm lợi suất dài hạn, song diễn biến thị trường lại ngược hẳn với nhận định này. Đồng thời, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Canada đã vọt lên mức cao nhất kể từ 2010, và thị trường trái phiếu châu Âu cũng có sự cộng hưởng cùng nhịp.

Nhiều áp lực chồng chất, lãi suất dài hạn dễ tăng khó giảm

Làn sóng bán tháo trái phiếu dài hạn hiện nay không chỉ do một yếu tố đơn lẻ thúc đẩy.

Chính phủ liên bang Mỹ với mức thâm hụt ngân sách hàng năm gần 2.000 tỷ đô la tiếp tục đẩy nguồn cung trái phiếu lên cao, trong khi các doanh nghiệp vay vốn quy mô lớn để đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, càng làm mất cân đối cung cầu trên thị trường trái phiếu kỳ hạn dài. Cùng lúc đó, nhu cầu từ các nhà đầu tư truyền thống đối với trái phiếu dài hạn lại suy yếu, khiến áp lực hấp thụ thị trường càng gia tăng.

Giám đốc chiến lược lãi suất của Barclays, ông Anshul Pradhan, nhận định:

"Chúng tôi vẫn khuyến nghị không nên đặt cược sớm vào việc làn sóng bán tháo lâu dài sẽ chấm dứt và quan điểm này không thay đổi. Nếu muốn có góc nhìn lạc quan đối với kỳ hạn dài, thị trường cần đồng thời hội tụ những điều kiện như: thắt chặt tài khóa vượt mong đợi, doanh nghiệp phát hành trái phiếu công nghệ AI giảm tốc, chiến lược vay vốn của Bộ Tài chính được điều chỉnh, và dữ liệu kinh tế tiếp tục suy yếu."

Ông Nohshad Shah, Giám đốc bán hàng thu nhập cố định khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi tại Citadel Securities, cho biết trong báo cáo gửi khách hàng rằng dù lãi suất chính sách đã thấp hơn đỉnh 175 điểm cơ bản, lợi suất kỳ hạn dài vẫn duy trì ở mức cao nhất gần 20 năm qua.

"Theo tôi, điều này phản ánh quan điểm thị trường cho rằng cả Fed và các cơ quan tài khóa khi đối diện với lựa chọn khó khăn đều có xu hướng chọn phương án dễ dàng hơn. Chỉ cần kỳ vọng này còn tiếp diễn, sẽ tiếp tục tạo rủi ro cho toàn thị trường."

Khối lượng phát hành trái phiếu hạng cao của Mỹ đạt kỷ lục lịch sử tháng 8

Khối lượng phát hành trái phiếu hạng đầu tư của Mỹ đã xác lập kỷ lục hàng tháng mới trong ba tháng liên tiếp. Khi các doanh nghiệp tiếp tục tăng mạnh đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo, nhu cầu huy động vốn của doanh nghiệp không ngừng tăng cao, thị trường trái phiếu hạng cao của Mỹ đang phát hành với tốc độ nhanh kỷ lục trong lịch sử.

Theo số liệu tổng hợp của Bloomberg, tính đến ngày 17/8, khối lượng phát hành trái phiếu hạng cao của Mỹ trong tháng 8 đã đạt 145,2 tỷ đô la, vượt kỷ lục 136 tỷ đô la xác lập vào tháng 8/2020.

Từ đầu năm đến nay, tổng quy mô phát hành trái phiếu hạng đầu tư của Mỹ đạt 1,46 nghìn tỷ đô la, cao hơn 8,5% so với cùng kỳ năm 2020. Năm 2020, do đại dịch thúc đẩy doanh nghiệp đi vay ồ ạt, phát hành trái phiếu hạng đầu tư của Mỹ đã lập kỷ lục cả năm trong lịch sử.

Các công ty công nghệ trở thành lực lượng huy động vốn chủ chốt. Dữ liệu cho thấy, thương vụ phát hành lớn nhất tháng 8 thuộc về Alphabet, với quy mô 25 tỷ đô la Mỹ.

Đây cũng là thương vụ phát hành trái phiếu hạng đầu tư thứ 8 tại Mỹ trong năm nay có quy mô đạt hoặc vượt 25 tỷ đô la và cả 8 thương vụ lớn này đều do các công ty công nghệ thực hiện.

Nhu cầu huy động vốn của các công ty công nghệ trong tương lai có thể còn tiếp tục tăng. JPMorgan gần đây đã nâng dự báo quy mô phát hành trái phiếu doanh nghiệp USD trong lĩnh vực công nghệ, truyền thông và viễn thông (TMT) vào năm 2026 lên khoảng 20%, đạt 540 tỷ đô la.

Dữ liệu kinh tế suy yếu, áp lực lạm phát chưa được giải quyết

Một loạt dữ liệu yếu gần đây đã mang đến cho thị trường chút không gian thở, nhưng chưa thể làm thay đổi căn bản logic tăng của lãi suất kỳ hạn dài.

Dữ liệu tuần trước cho thấy, lạm phát lõi có giảm nhẹ, số việc làm tại Mỹ trong tháng 7 bất ngờ sụt giảm, doanh số bán lẻ theo tháng giảm với tốc độ mạnh nhất hơn một năm qua. Ngoài ra, chỉ số giá sản xuất tháng 7 không đổi so với tháng trước.

Tín hiệu hạ nhiệt của nền kinh tế khiến thị trường hạ kỳ vọng Fed tăng lãi suất vào tháng 9, đồng thời đường cong lợi suất trở nên dốc hơn – chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm và 30 năm nới rộng lên 114 điểm cơ bản, cao nhất kể từ tháng 4.

Tuy nhiên, lạm phát vẫn còn cách khá xa mục tiêu 2% của Fed. Chỉ số giá tiêu dùng tháng trước tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái và Shah cảnh báo rằng hơn 55% giá các mặt hàng cốt lõi vẫn đang tăng, không nên coi cải thiện lạm phát gần đây là dấu hiệu cho chính sách sẽ đảo chiều. Ông nhận định cuộc họp chính sách tháng 9 là "khó dự đoán".

Fed ngày 29/7 đã bỏ phiếu với tỷ lệ 9-3, lần thứ 5 liên tiếp giữ nguyên lãi suất ở phạm vi 3,50% đến 3,75%. Ba thành viên phản đối gồm Beth Hammack từ Fed Cleveland, Neel Kashkari từ Fed Minneapolis và Lorie Logan từ Fed Dallas – tất cả đều kêu gọi tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản.

Hiện thị trường chờ đợi biên bản cuộc họp Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) tháng 7 sẽ công bố vào thứ Tư để tìm kiếm thêm manh mối về định hướng chính sách.

Cộng hưởng toàn cầu, định giá lại logic phân bổ tài sản

Làn sóng tăng lợi suất dài hạn lần này đã phát triển thành hiện tượng toàn cầu, các nhà đầu tư ở khắp nơi đều yêu cầu mức phí bù lớn hơn để phòng ngừa rủi ro lạm phát dai dẳng.

Thị trường trái phiếu Canada và châu Âu đều có sự cộng hưởng, cho thấy quá trình tái định giá cấu trúc trên thị trường trái phiếu toàn cầu vẫn đang tiếp diễn.

Về xu hướng đầu tư cho AI, Shah chỉ ra ông tin rằng logic đầu tư đang chuyển dịch từ phát triển các mô hình AI tiên tiến sang đầu tư vào hạ tầng đám mây. Những nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô cực lớn như Microsoft, Google được kỳ vọng sẽ hiện thực hóa AI bằng năng lực tính toán, suy luận, phân phối – mang lại kỳ vọng lợi nhuận rõ ràng hơn so với các nhà phát triển AI tiên tiến như OpenAI, Anthropic.

Chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) – chỉ tiêu để Fed hướng đến mục tiêu lạm phát 2% – sẽ có số liệu tháng 7 công bố vào ngày 26/8, khi đó sẽ cung cấp thêm tham chiếu cho định hướng chính sách của thị trường.