"bẫy tường thuật" trong logic tăng giá

了解 về quản lý chuỗi cung ứng, chắc hẳn nhiều người đã biết đến hiệu ứng “roi da”, trong chuỗi cung ứng, những biến động nhỏ ở hạ nguồn (bán lẻ) sau khi thông tin bị khuếch đại từng tầng sẽ gây ra biến động lớn ở thượng nguồn (nhà sản xuất, nhà cung cấp nguyên liệu), cuối cùng dẫn đến tồn kho dồn ứ hoặc đứt hàng trên toàn chuỗi cung ứng. Ví dụ, sự thay đổi nhỏ trong sản lượng xuất xưởng của thiết bị gia dụng so với cùng kỳ năm trước, sau khi bị “nhà bán buôn, nhà xuất khẩu, nhà sản xuất” khuếch đại theo từng cấp, sẽ xuất hiện biến động rất lớn, khi đến các nhà cung ứng linh kiện thượng nguồn, các doanh nghiệp đồng, thép ở thượng nguồn hơn nữa, thì biên độ dao động còn lớn hơn. Tại sao chuỗi cung ứng lại xuất hiện hiệu ứng roi da? Nguyên nhân có phần giống với các chương trình truyền hình “‘copy mà không bị lệch bản gốc”, thông tin truyền từ người này sang người khác, cuối cùng đều sẽ “bị lệch”. Rất nhiều chuỗi cung ứng sản phẩm có quá nhiều tầng, ví dụ như thép, tỷ lệ các nhà máy thép bán trực tiếp cho người dùng cuối rất hạn chế, phần lớn cần bán qua các cấp đại lý/thương mại trong hệ thống phân phối, hơn nữa có tính khu vực rất mạnh, dẫn đến mỗi bên tham gia đều phải chuẩn bị “tồn kho an toàn”, vì vậy tổng tồn kho toàn chuỗi thường gấp nhiều lần nhu cầu thực tế của người dùng cuối. Khi các nhà phân tích hàng hóa lập bảng cân đối cung cầu, thường phải giả định “tồn kho chuỗi cung ứng không biến động lớn”, nhưng tổng tồn kho lại biến động gấp nhiều lần so với biến động thực sự của nhu cầu hạ nguồn, khiến khi giá tăng sẽ tăng quá mức, khi giảm cũng giảm quá đà. Điều này cũng dẫn đến tâm lý phổ biến “mua khi giá tăng, không mua khi giá giảm”, khi giá tăng, giá trị tồn kho tăng lên, các thương nhân tự nhiên có động lực lớn hơn để tích trữ hàng, cuối cùng khuếch đại nhu cầu thực tế; còn khi giá giảm, các kênh đều giảm tồn kho, phản ánh lên nhu cầu của nhà sản xuất thành ra “sụt giảm mạnh”, trong khi thực tế không nghiêm trọng đến vậy. Gần đây, Meta muốn bán sức mạnh tính toán đã gây ra điều chỉnh toàn cầu của mảng AI, đằng sau đó một phần là do ảnh hưởng của hiệu ứng “roi da” này, chỉ có điều ngành công nghệ cao và ngành truyền thống vẫn có sự khác biệt nhất định, các khâu trong chuỗi ngành bị ảnh hưởng cũng có khác biệt, trưa ngày mai (thứ Tư) lúc 11:30 (UTC+8) sẽ có buổi phát trực tiếp, chúng ta hãy cùng thảo luận, mong được hẹn gặp bạn.