Goldman Sachs lần đầu tiên đưa tin về Space X: “Gã khổng lồ” tích hợp theo chiều dọc, mở ra ba thị trường nghìn tỷ đô la

Goldman Sachs lần đầu tiên khuyến nghị mua đối với SpaceX, đánh giá đây là một "gã khổng lồ cơ sở hạ tầng" vươn qua ba lĩnh vực phóng vũ trụ, internet vệ tinh và trí tuệ nhân tạo (AI) thông qua tích hợp chiều dọc, đặt mục tiêu giá 205 USD, với tiềm năng tăng trưởng khoảng 27% và tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận là 2:1.

Theo nền tảng giao dịch Chasing Wind, nhóm phân tích do Eric Sheridan của Goldman Sachs dẫn đầu đã công bố báo cáo ngày 7 tháng 7, trong đó chỉ ra rằng SpaceX đã chuyển mình từ một nhà sản xuất vũ trụ thuần túy thành nền tảng cung cấp "cơ sở hạ tầng như một dịch vụ", với ba mảng kinh doanh — — vũ trụ (Space), kết nối (Connectivity) và trí tuệ nhân tạo (AI) — tổng quy mô thị trường tiềm năng lên tới 28,5 nghìn tỷ USD.

Goldman Sachs dự báo, doanh thu toàn công ty sẽ tăng từ 18,7 tỷ USD năm 2025 lên 474,3 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 91%, biên lợi nhuận hoạt động GAAP sẽ cải thiện mạnh từ -13,9% năm 2025 lên 50,1% vào năm 2030.

Báo cáo này có ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường: nó cung cấp khung định giá hệ thống cho SpaceX, đồng thời xác định ba tranh luận đầu tư cốt lõi — quy mô thị trường có thể khai thác, quỹ đạo tăng trưởng doanh thu và đường dẫn mở rộng biên lợi nhuận. Goldman Sachs cũng cảnh báo, công ty dự kiến sẽ cần huy động khoảng 270 tỷ USD vốn nợ trong giai đoạn 2026 đến 2030, dòng tiền tự do sẽ vẫn âm cho đến trước năm 2030, và rủi ro biến động giá cổ phiếu là đáng chú ý.

Từ nhà sản xuất tên lửa đến nền tảng cơ sở hạ tầng

Lợi thế cốt lõi của SpaceX là tích hợp chiều dọc. Thông qua đầu tư hữu cơ và sát nhập với xAI (mua lại vào tháng 2 năm 2026 với giá khoảng 250 tỷ USD), công ty đã nâng cấp từ một nhà sản xuất vũ trụ trở thành nhà cung cấp dịch vụ cơ sở hạ tầng bao phủ toàn chuỗi cung ứng.

Ở mảng vũ trụ, SpaceX bằng việc loại bỏ lợi nhuận bên thứ ba đã hạ chi phí đưa vào quỹ đạo mỗi kg xuống mức các đối thủ khó đuổi kịp. Falcon 9 kể từ chuyến bay đầu vào năm 2010 đã hoàn thành 658 nhiệm vụ, tỷ lệ thành công trên 99%, giảm chi phí phóng hơn 85% so với trung bình ngành. Goldman Sachs dự kiến, khi Starship thương mại hóa hoàn toàn, chi phí phóng mỗi kg sẽ giảm tiếp xuống chỉ còn 183 USD vào năm 2030, chiết khấu tới 99,1% so với mục tiêu dài hạn của chính SpaceX.

Ở mảng kết nối, dịch vụ internet vệ tinh Starlink đã trở thành nguồn dòng tiền cốt lõi trung hạn của công ty. Goldman Sachs cho rằng, phần vốn tạo ra từ mảng này sẽ tài trợ cho các hoạt động khám phá không gian sâu và mở rộng kinh doanh AI.

Ở mảng AI, SpaceX thông qua mua lại xAI (bao gồm mô hình Grok và nền tảng X) cùng với thương vụ đang tiến hành với Anysphere ("Cursor"), đã xây dựng chuỗi hoàn chỉnh từ cơ sở hạ tầng tính toán đến mô hình AI tiên phong. Goldman Sachs nhấn mạnh, việc công ty mở rộng năng lực tính toán mặt đất cực kỳ nhanh với chi phí thấp hơn nhiều so với mặt bằng ngành là bất ngờ, và thành quả này đến từ chiến lược tích hợp chiều dọc và tự phát triển nội bộ.

Vũ trụ: Chủ quyền phóng và lợi thế chi phí

Goldman Sachs đánh giá vị thế của SpaceX trong lĩnh vực phóng vũ trụ là "thống trị". Từ năm 2023, SpaceX đã đảm nhận trên 80% khối lượng vận chuyển đặt vào quỹ đạo toàn cầu. Trong thị trường phóng thương mại bên ngoài, công ty luôn giữ trên 50% thị phần kể từ 2015.

Starship là biến số cốt lõi của mảng này. Tên lửa đẩy hai tầng tái sử dụng hoàn toàn này có khả năng đưa trên 100 tấn vào quỹ đạo Trái Đất thấp, gấp hơn bốn lần Falcon 9. Đến thời điểm công bố báo cáo, Starship đã hoàn thành 12 lần thử nghiệm phóng, và Goldman Sachs dự đoán sẽ thương mại hóa trong các quý tới.

Goldman Sachs dự báo số lần phóng của SpaceX sẽ tăng từ 165 năm 2025 lên 2808 lần năm 2030, chủ yếu phục vụ nhu cầu nội bộ (Starlink và triển khai năng lực tính toán trên quỹ đạo). Với thị trường phóng thương mại bên ngoài, giả định mỗi năm có khoảng 50 vụ phóng Falcon 9 giai đoạn 2027–2030, đồng thời dần đưa Starship vào phục vụ bên ngoài.

Doanh thu mảng vũ trụ dự kiến tăng từ 4,1 tỷ USD năm 2025 lên 8,3 tỷ USD năm 2030, tốc độ tăng trưởng kép 5 năm là 15%. Biên lợi nhuận hoạt động GAAP từ -16,1% năm 2025 tăng lên 15,8% năm 2027, nhưng do chi phí khấu hao cơ sở hạ tầng Starship lớn, biên năm 2030 dự kiến giảm xuống 7,3%.

Về mặt quản lý, Goldman Sachs cho biết SpaceX hiện được cấp phép tối đa 145 lần phóng Starship/năm (phân bổ ở Starbase, Trung tâm vũ trụ Kennedy và mũi Canaveral), nhưng thực tế tất cả đều tập trung ở Starbase, với hạn mức thực tế chỉ 25 lần/năm. Goldman Sachs dự đoán lượng phóng năm 2027 sẽ vượt 25 lần, khi đó công ty sẽ cần xây dựng bệ phóng mới hoặc xin phê duyệt mới từ FAA.

Kết nối: Quy mô hóa và thương mại hóa Starlink

Mảng kết nối hiện là hoạt động kinh doanh thương mại hóa trưởng thành nhất của SpaceX, đồng thời cũng là nguồn lợi nhuận trung kỳ chính trong dự báo của Goldman Sachs. Dự kiến doanh thu mảng này sẽ tăng từ 11,4 tỷ USD năm 2025 lên 246,9 tỷ USD năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 69%.

Dịch vụ băng rộng (Starlink Broadband), Goldman Sachs cho rằng số người dùng trả phí sẽ tăng từ 8,9 triệu cuối 2025 lên 130,3 triệu cuối 2031, tăng trưởng kép 5 năm khoảng 50%, chiếm thị phần thị trường băng rộng toàn cầu từ 0,7% lên 8,5%. Động lực tăng trưởng đến từ hai hướng: một là tiếp tục thâm nhập các thị trường phát triển (Mỹ, Canada, Tây Âu, Úc và New Zealand), dự kiến thị phần đạt 14,7% năm 2031; hai là mở rộng nhanh tại thị trường mới nổi, dự kiến đạt 6,7% năm 2031.

Trong khi đó, Goldman Sachs dự báo ARPU (doanh thu trung bình trên mỗi người dùng/tháng) của Starlink Broadband sẽ giảm khoảng 10% mỗi năm, từ 60,37 USD năm 2026 xuống 38,42 USD năm 2031 vì hướng trọng tâm sang khu vực có khả năng sinh lợi thấp hơn cũng như chính sách ưu đãi của SpaceX nhằm tối ưu hóa quy mô người dùng.

Kinh doanh di động (Starlink Mobile), Goldman Sachs kỳ vọng số thiết bị kết nối sẽ tăng từ 7 triệu năm 2025 lên 239,7 triệu năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép 5 năm khoảng 76%. Từ năm 2028, SpaceX sẽ ra mắt dịch vụ di động trực tiếp đến người tiêu dùng (DTC), khi đó ARPU sẽ cao hơn đáng kể so với mô hình hiện tại (DTD kết nối trực tiếp). Ngoài ra, Goldman Sachs còn cho biết SpaceX sẽ mua lại 65 MHz tần số tại Mỹ và giấy phép dịch vụ vệ tinh di động toàn cầu của EchoStar với trị giá khoảng 19,6 tỷ USD (tiền mặt và cổ phiếu), dự kiến hoàn tất vào tháng 11/2027, tạo nền tảng tần số cho dịch vụ DTC di động.

Biên lợi nhuận hoạt động GAAP mảng kết nối dự kiến tăng đều từ 38,8% năm 2025 lên 54,1% năm 2031, nhờ đòn bẩy chi phí cố định và lợi ích quy mô từ mở rộng chòm sao vệ tinh.

AI: Từ tính toán mặt đất đến trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo

Mảng AI là phần có độ dao động cao nhất, đồng thời cũng nhiều bất định nhất trong khung định giá của Goldman Sachs. Doanh thu dự kiến sẽ tăng từ 15,6 tỷ USD năm 2026 lên 589,2 tỷ USD năm 2031, tăng trưởng kép 5 năm xấp xỉ 107%.

Quy mô năng lực tính toán là biến số động lực then chốt. Hiện SpaceX vận hành hai cụm trung tâm dữ liệu lớn: COLOSSUS I (khoảng 0,21GW, chứa khoảng 100.000 GPU Nvidia H100) và COLOSSUS II (khoảng 0,43GW, chứa khoảng 110.000 GPU GB200 và GB300). Goldman Sachs dự báo tổng năng lực tính toán sẽ tăng từ khoảng 2GW cuối 2026 lên khoảng 36GW cuối 2030; trong đó, từ 2029 bắt đầu triển khai năng lực tính toán trên quỹ đạo (vệ tinh), khi đó công suất 8,5GW, và lên 26GW năm 2030.

Đường dẫn thương mại hóa, Goldman Sachs chia việc khai thác doanh thu năng lực tính toán của SpaceX thành ba nhóm: suy luận (Inference, chuẩn là 2 tỷ USD/GW), dịch vụ lưu trữ (Hosting, chuẩn là 1 tỷ USD/GW) và huấn luyện nội bộ (chưa có dòng doanh thu trực tiếp). Dự kiến 2027–2030, tốc độ biến đổi năng lực tính toán của SpaceX vào khoảng 1–1,5 tỷ USD/GW. Đáng chú ý, SpaceX gần đây đã ký hợp đồng dịch vụ lưu trữ với Alphabet, Anthropic và Reflection AI, với giá cao hơn thị trường (khoảng 2,5–3 tỷ USD/GW trở lên), phản ánh giá trị thặng dư do mất cân bằng cung cầu năng lực tính toán toàn cầu hiện nay.

Terafab là một biến số trọng yếu khác của AI. Dự án tích hợp dọc chip AI này phối hợp giữa SpaceX và Tesla, nhằm tự thiết kế, sản xuất và triển khai chip AI, nhằm giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp bên thứ ba (đặc biệt là Nvidia GPU). Goldman Sachs giả định SpaceX sẽ đầu tư tổng cộng khoảng 120 tỷ USD cho Terafab trong năm năm tới, phần lớn tập trung vào giai đoạn 2027–2029.

Quảng cáo, Goldman Sachs dự báo doanh thu quảng cáo từ nền tảng X và Grok sẽ tăng từ 2,6 tỷ USD năm 2026 lên 36,3 tỷ USD năm 2031, tăng trưởng kép 5 năm khoảng 70%, chiếm thị phần quảng cáo số toàn cầu (không bao gồm Trung Quốc) từ 0,4% năm 2026 lên 2,3% năm 2030.

Biên lợi nhuận hoạt động GAAP AI dự báo tăng mạnh từ -1,8% năm 2027 lên 43,7% năm 2028 và đạt 62,4% vào năm 2031, với tốc độ cải thiện trung bình hàng năm khoảng 1700 điểm cơ bản.

Cộng gộp các mảng, chiết khấu về hiện tại

Goldman Sachs áp dụng phương pháp định giá tổng hợp theo từng bộ phận (SOTP), áp dụng các bội số định giá riêng cho dự báo từng mảng năm 2029, sau đó chiết khấu về hiện tại theo tỷ lệ 12%.

Cụ thể: mảng vũ trụ áp dụng bội số EV/doanh thu là 15,0 lần (tương ứng doanh thu dự báo 7,9 tỷ USD năm 2029, giá trị doanh nghiệp 118,1 tỷ USD); mảng kết nối áp dụng EV/EBIT 24,0 lần (tương ứng GAAP EBIT dự báo 39,4 tỷ USD năm 2029, giá trị doanh nghiệp 946,4 tỷ USD); mảng AI áp dụng EV/EBIT 28,0 lần (tương ứng GAAP EBIT dự báo 81,4 tỷ USD năm 2029, giá trị doanh nghiệp 2.278 tỷ USD). Tổng cộng, giá trị doanh nghiệp năm 2029 là khoảng 3.343 tỷ USD, chiết khấu về hiện tại dẫn đến giá mục tiêu là 205 USD.

Theo kịch bản, giá mục tiêu kịch bản xấu là 95 USD (giảm khoảng 41% so với hiện tại), kịch bản tốt là 295 USD (tăng khoảng 82% so với hiện tại).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~