Lá bài tẩy trước cơn bão: "Thần cổ phiếu AI" cháy tài khoản trước đêm bùng nổ, SA đặt cược lớn vào chip lưu trữ, Castle toàn diện phòng hộ, Jane Street với hàng tỷ đô đối phó nhưng vẫn thua lỗ hàng trăm triệu đô

Theo VietnamFinanceAPP, các báo cáo vị thế quý II kết thúc vào ngày 30 tháng 6 năm 2026 (13F) của Quỹ phòng hộ Situational Awareness (sau đây gọi tắt là SA) – nhân vật chính trong sự kiện "Thần đèn cổ phiếu AI" buộc phải bán tháo vào cuối tháng 7; Citadel Advisors - đơn vị tiếp quản phần lớn danh mục SA; và Jane Street - quỹ chịu thua lỗ lớn do đầu tư vào SA, đã lần lượt được công bố gần đây.

Thông qua các vị thế nắm giữ cuối quý II, chúng ta có thể thấy rõ ràng ngay trước khi cơn bão lớn bùng nổ, những cá mập tài chính hàng đầu này đã đặt cược mạnh mẽ như thế nào vào chuỗi công nghiệp AI và sức mạnh tính toán.

Situational Awareness

Số liệu thống kê cho thấy, tổng giá trị danh mục của SA trong quý II đạt 20,2 tỷ USD, tăng từ 13,7 tỷ USD quý trước. Trong danh mục quý II, SA bổ sung 4 cổ phiếu mới, tăng vị thế ở 12 cổ phiếu, giảm vị thế ở 5 cổ phiếu và bán hết 20 cổ phiếu. Trong đó, 10 cổ phiếu lớn nhất chiếm 91,77% tổng giá trị danh mục của SA.

Trong top 5 cổ phiếu lớn nhất, Sandisk (SNDK.US) dẫn đầu với khoảng 2,495 triệu cổ phiếu, giá trị tương đương 5,67 tỷ USD, chiếm 28,52% danh mục, tăng 118,87% so với quý trước.

Micron Technology (MU.US) xếp thứ hai, với gần 4,829 triệu cổ phiếu, giá trị tương đương 5,57 tỷ USD, chiếm 28,01% danh mục, tăng 27.712,38% so với quý trước.

Bloom Energy (BE.US) đứng thứ ba, với hơn 6,273 triệu cổ phiếu, giá trị hơn 1,9 tỷ USD, chiếm 9,54% danh mục, giảm 3,28% số lượng so với quý trước.

TSMC (TSM.US) xếp thứ tư, với khoảng 2,649 triệu cổ phiếu, giá trị tương đương 1,27 tỷ USD, chiếm 6,36% danh mục, tăng 11.713,92% so với quý trước.

Nebius (NBIS.US) đứng thứ năm, với 4,464 triệu cổ phiếu, giá trị tương đương 1,23 tỷ USD, chiếm 6,20% danh mục, đây là vị thế mới của quỹ trong quý này.

Các vị thế lớn từ thứ sáu đến mười lần lượt là: CoreWeave (CRWV.US), Seagate Technology (STM.US), Applied Materials (APLD.US), Riot Platforms (RIOT.US), SharonAI Holdings (SHAZ.US).

Có thể thấy, SA xây dựng gần như toàn bộ danh mục quý II tập trung vào chuỗi công nghiệp sức mạnh tính toán AI. Ngoài Nebius, Seagate Technology, Vishay Intertechnology (VSH.US) cũng như Cerebras Systems (CBRS.US) đều là các vị thế mới của quỹ trong quý II. Đáng chú ý, SA đã bán hết Nvidia (NVDA.US), Intel (INTC.US), Corning (GLW.US), AMD (AMD.US), ASML (ASML.US) và tập trung đặt cược vào lưu trữ và cơ sở hạ tầng tính toán. Với động thái mua bán, hướng tăng vị thế lớn nhất quý này là Micron, Sandisk và TSMC.

Xét theo tỷ trọng danh mục tăng, 5 mã mua nhiều nhất là: Micron Technology, Sandisk, TSMC, Nebius, Seagate Technology.

5 mã bán nhiều nhất là: VanEck Semiconductor ETF (SMH.US), quyền chọn bán Nvidia (NVDA.US, PUT), quyền chọn bán Oracle (ORCL.US, PUT), quyền chọn bán Broadcom (AVGO.US, PUT), quyền chọn bán AMD (AMD.US, PUT).

Citadel Advisors

Số liệu thống kê cho thấy, giá trị danh mục quý II của Citadel Advisors là 88 tỷ USD, giảm so với 620 tỷ USD quý trước. Trong quý II, công ty đã bổ sung tới 6.100 cổ phiếu mới, tăng vị thế ở 2.605 cổ phiếu, giảm vị thế ở 4.815 cổ phiếu và bán hoàn toàn 1.887 cổ phiếu. 10 cổ phiếu lớn nhất chiếm 22,67% tổng giá trị danh mục.

Trong top 5 cổ phiếu lớn nhất, quyền chọn mua SPDR S&P 500 ETF (SPY.US, CALL) đứng đầu với khoảng 47,748 triệu cổ phiếu, giá trị gần 35,66 tỷ USD, chiếm 4,07% danh mục, tăng 76,66% so với quý trước.

Quyền chọn bán Nasdaq 100 ETF (QQQ.US, PUT) xếp thứ hai với khoảng 36,060 triệu cổ phiếu, giá trị 26,55 tỷ USD, chiếm 3,03% danh mục, tăng 1,32% số lượng.

Quyền chọn mua Nasdaq 100 ETF (QQQ.US, CALL) đứng thứ ba với 31,9 triệu cổ phiếu, giá trị 23,49 tỷ USD, chiếm 2,68% danh mục, tăng 63,62% số lượng so với quý trước.

Quyền chọn bán SPDR S&P 500 ETF (SPY.US, PUT) đứng thứ tư với 31,155 triệu cổ phiếu, giá trị 23,27 tỷ USD, chiếm 2,66% danh mục, giảm 16,23% số lượng.

Quyền chọn bán Micron Technology (MU.US, PUT) xếp thứ năm với 19,2754 triệu cổ phiếu, giá trị 22,25 tỷ USD, chiếm 2,54% danh mục, tăng 15,31% so với quý trước.

Từ vị thế thứ sáu đến mười gồm: quyền chọn mua Micron Technology (MU.US, CALL), quyền chọn mua Tesla (TSLA.US, CALL), iShares S&P 500 ETF (IVV.US), quyền chọn mua Nvidia (NVDA.US, CALL), quyền chọn bán Sandisk (SNDK.US, PUT).

Đáng chú ý, tập đoàn hàng không vũ trụ thương mại lớn SpaceX (SPCX.US), vừa niêm yết vào tháng 6, cũng đã thu hút sự quan tâm của Citadel. Quỹ không chỉ xây vị thế mới ở SpaceX mà còn mua vào cả quyền chọn mua và quyền chọn bán cổ phiếu này. Ngoài ra, Citadel cũng xây dựng vị thế ở Cerebras Systems trong quý II. Hệ thống quyền chọn mua/bán quy mô lớn (như tổ hợp put/call ở Micron, Sandisk) thể hiện khả năng phòng hộ rủi ro hàng đầu của quỹ này.

Xét theo tỷ lệ nắm giữ thay đổi, 5 cổ phiếu tăng mạnh nhất gồm: quyền chọn bán Micron Technology, quyền chọn mua Micron Technology, quyền chọn mua SPDR S&P 500 ETF, quyền chọn bán Sandisk, iShares S&P 500 ETF.

5 mã bán mạnh nhất gồm: quyền chọn bán SPDR S&P 500 ETF, quyền chọn mua SPDR Gold ETF (GLD.US, CALL), quyền chọn mua Tesla, quyền chọn bán SPDR Gold ETF (GLD.US, PUT), quyền chọn mua Nvidia.

Jane Street

Số liệu thống kê cho thấy, tổng giá trị danh mục quý II của Jane Street đạt 1,21 nghìn tỷ USD, tăng từ 780 tỷ USD quý trước. Trong quý II, Jane Street thêm mới 2.581 cổ phiếu, tăng vị thế ở 4.999 cổ phiếu, giảm vị thế ở 3.741 cổ phiếu và bán hết 2.599 cổ phiếu. 10 mã lớn nhất chiếm 32,48% toàn danh mục.

Trong top 5 nắm giữ lớn nhất, quyền chọn bán SPDR S&P 500 ETF (SPY.US, PUT) đứng đầu với khoảng 150 triệu cổ phiếu, trị giá 116,1 tỷ USD, chiếm 9,79% danh mục, tăng 37,2% so với quý trước.

Quyền chọn mua SPDR S&P 500 ETF (SPY.US, CALL) đứng thứ hai với khoảng 72,825 triệu cổ phiếu, trị giá 54,38 tỷ USD, chiếm 4,59%, tăng 9,77% số lượng.

Quyền chọn bán Micron Technology (MU.US, PUT) thứ ba với 36,421 triệu cổ phiếu, trị giá 42,04 tỷ USD, chiếm 3,55% danh mục, tăng 21,69% số lượng so với quý trước.

Quyền chọn bán Nasdaq 100 ETF (QQQ.US, PUT) xếp thứ tư với 49,238 triệu cổ phiếu, giá trị 36,26 tỷ USD, chiếm 3,06%, tăng 20,93% số lượng.

SPDR S&P 500 ETF (SPY.US) xếp thứ năm với 44,259 triệu cổ phiếu, giá trị 33,05 tỷ USD, chiếm 2,79% danh mục, tăng 118,13% so với quý trước.

Các vị thế từ thứ sáu đến mười lần lượt là: quyền chọn mua Nasdaq 100 ETF (QQQ.US, CALL), quyền chọn bán iShares Russell 2000 ETF (IWM.US, PUT), quyền chọn bán AMD (AMD.US, PUT), quyền chọn mua Nvidia (NVDA.US, CALL), quyền chọn mua Micron Technology (MU.US, CALL).

Xét theo tỷ lệ nắm giữ thay đổi, 5 cổ phiếu mua vào nhiều nhất là: quyền chọn bán Micron Technology, SPDR S&P 500 ETF, quyền chọn mua Micron Technology, quyền chọn bán Sandisk (SNDK.US, PUT), quyền chọn bán AMD.

5 mã bán nhiều nhất là: quyền chọn mua Tesla (TSLA.US, CALL), quyền chọn mua SPDR Gold ETF (GLD.US, CALL), quyền chọn bán SPDR Gold ETF (GLD.US, PUT), quyền chọn bán Tesla (TSLA.US, PUT), quyền chọn bán Nvidia (NVDA.US, PUT).

Tóm tắt Sự kiện

Dựa vào tầm nhìn chuyên sâu về ngành AI tích lũy tại nhóm nghiên cứu cốt lõi OpenAI, Leopold Aschenbrenner, người từng được gọi là “Thần đèn cổ phiếu AI” thành lập quỹ phòng hộ mang tên “SA” vào tháng 9 năm 2024. Chiến lược chủ đạo của quỹ này là đặt cược lớn vào hạ tầng AI và sử dụng đòn bẩy tối đa 4 lần để khuếch đại lợi nhuận, đồng thời thực hiện các thương vụ bán khống cổ phiếu phần mềm truyền thống để phòng hộ. Nhờ đặt cược đòn bẩy vào cổ phiếu AI, chỉ trong vài tháng, SA đã tạo ra lợi nhuận phi thường. Theo thư gửi nhà đầu tư đầu tháng 7 năm nay, lợi nhuận danh mục nửa đầu năm 2026 đạt tới 439%. Quản lý tài sản của quỹ này cũng tăng vọt lên 45 tỷ USD vào đầu tháng 7.

Tuy nhiên, đến tháng 7, thị trường cổ phiếu AI Mỹ bất ngờ đảo chiều mạnh, các nhóm cổ phiếu phần cứng và chip nhớ AI cùng lúc giảm sâu, khiến danh mục tập trung cao của SA chịu tổn thất nghiêm trọng. Theo số liệu, Micron Technology – mã lớn nhất của SA, giảm tới 28,69% trong tháng 7, còn Sandisk giảm tới 46,57%. Đáng nói, vị thế bán khống phần mềm để phòng hộ lại tăng, dẫn đến thua lỗ kép cho cả vị thế mua và bán. Đòn bẩy cao càng khiến mức sụt giảm được khuếch đại, “đệm an toàn” ký quỹ bị xóa sổ. SA liên tục nhận thông báo bổ sung ký quỹ và cuối cùng buộc phải bán gói phần lớn danh mục thị trường công khai cho Citadel của Ken Griffin để ngăn nguy cơ bị thanh lý cưỡng bức và tránh gây biến động lớn thị trường.

Do SA chịu thua lỗ lớn, Jane Street cũng ghi nhận mức lỗ 15 tỷ USD trong tháng 7. Đây là tháng đầu tiên kể từ 2016, Jane Street, một tên tuổi nổi bật trên Phố Wall về kiểm soát rủi ro và giao dịch định lượng, ghi nhận doanh thu giao dịch âm, gây chấn động giới tài chính toàn cầu.

Theo bản ghi nhớ nội bộ của Jane Street, thua lỗ từ SA đã xóa sạch lợi nhuận đầu tư trong năm, cộng thêm các vị thế dài cổ phiếu ngoài AI châu Á của quỹ cũng chịu lỗ đáng kể. Do phong cách thị trường thay đổi nhanh, các vị trí sinh lời cao trước đây đều đồng loạt đi xuống, tổn thất chồng chất dẫn đến mức lỗ kỷ lục 15 tỷ USD/tháng. Khoản lỗ này sẽ được ghi vào kết quả tài chính quý III của Jane Street. Hiện công ty đã giảm đáng kể các vị thế rủi ro liên quan và thu hẹp đáng kể rủi ro các chiến lược khác.

Trong khi đó, những "ông lớn" như Citadel, vốn đã chuẩn bị phòng hộ khổng lồ với Put/Call ngay cuối quý II, đã tận dụng đợt điều chỉnh này để tiếp tục “thu hoạch lần 2” khi thâu tóm giá thấp các tài sản tính toán chất lượng.

Số liệu 13F quý II này chính là “sự yên tĩnh trước cơn bão” của một trong những cú long-short lớn nhất Phố Wall nhiều năm trở lại đây.