Giá vàng ghi nhận mức giảm lớn nhất trong một quý trong 13 năm qua: Kết thúc chu kỳ tăng giá hay là cơ hội mua vào?

　　Với mức giảm mạnh nhất trong một quý trong 13 năm qua, đợt siêu thị trường bò kéo dài nhiều năm của vàng đang đối mặt với lần thử thách nghiêm trọng nhất.

　　Đầu năm nay, giá vàng đã chạm mức cao kỷ lục trong lịch sử, nhưng phần lớn thời gian sau đó, giá vàng liên tục giảm. Ngày 30 tháng 6, hợp đồng vàng tương lai của Mỹ gần như đi ngang, giá thanh toán ở mức 4038,50 USD/ounce. Vàng giao ngay giảm 0,2%, còn 4007,23 USD/ounce, tháng 6 vàng giao ngay giảm tổng cộng gần 12%, và giảm 14% trong quý II, ghi nhận mức giảm lớn nhất trong một quý kể từ 13 năm qua.

　　Khi thị trường ngày càng thận trọng với triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ, các ngân hàng đầu tư đồng loạt điều chỉnh giảm mục tiêu giá vàng năm 2026, dù vẫn cao hơn mức giao dịch hiện tại của vàng. Goldman Sachs đã điều chỉnh giảm mục tiêu giá vàng cuối năm từ 5.400 USD/ounce xuống còn 4.900 USD/ounce. ING hạ mục tiêu giá vàng cuối năm từ 5.000 USD/ounce xuống còn 4.600 USD/ounce. Deutsche Bank dự báo giá vàng quý III là 4.300 USD/ounce, giảm hơn 1/5 so với dự báo trước đó, quý IV ở mức 4.800 USD/ounce, giảm 17% so với dự báo trước.

　　Từ đầu năm 2024 đến đầu năm 2026, giá vàng tăng 150%, nhưng kể từ tháng 1 năm nay khi chạm mốc cao lịch sử, vàng giao ngay đã giảm tổng cộng gần 30%. Trước sự điều chỉnh mạnh mẽ này, một câu hỏi cốt lõi không thể bỏ qua: Liệu đợt thị trường bò của vàng đã kết thúc?

　　Tại sao giá vàng lại liên tục giảm?

　　Đằng sau sự giảm giá của vàng là hàng loạt yếu tố âm thầm tác động.

　　Ông Ngô Khởi Điệt, Viện trưởng Viện nghiên cứu chứng khoán Yuanda, chia sẻ với phóng viên báo Kinh tế Thế kỷ 21 rằng, giá vàng ngày 29/1 đạt mức cao kỷ lục 5.598,75 USD/ounce, sau đó giảm gần 29% trong vòng 5 tháng, phá vỡ ngưỡng 4.000 USD/ounce. Đây không phải do một sự kiện bất ngờ nào mà là kết quả của nhiều yếu tố tổng hợp.

　　Trước tiên là kỳ vọng tăng lãi suất từ Fed. Trong năm 2025, thị trường kỳ vọng Fed sẽ nối lại chu kỳ giảm lãi suất năm 2026, đây cũng là động lực chính giúp vàng tăng giá trước đó. Tại cuộc họp FOMC tháng 6, định hướng chính sách chung có phần diều hâu, sơ đồ điểm cho thấy 9 trong số 18 quan chức kỳ vọng sẽ tăng lãi suất ít nhất một lần trong năm. Sơ đồ điểm mới nhất cho thấy mức lãi suất trung bình cuối năm tăng từ 3,4% lên 3,8%, khả năng tăng lãi suất vào tháng 9 cũng tăng mạnh. Bản chất vàng là tài sản phi lợi tức, có mối quan hệ nghịch khá rõ nét với lãi suất, nếu kỳ vọng lãi suất tăng giá vàng sẽ chịu áp lực. Các nhà đầu tư cũng đã chốt lời, gây áp lực giảm giá vàng.

　　Gần đây, đồng USD mạnh lên là yếu tố then chốt khiến giá vàng giảm. Chỉ số USD liên tục tăng, đạt mức cao nhất trong gần một năm qua. Do vàng được tính theo USD, sự mạnh lên của USD sẽ kìm hãm giá vàng.

　　Khi kỳ vọng thắt chặt tiền tệ của Fed nóng lên, USD tăng giá, vàng tiếp tục suy yếu, nhiều lần giảm dưới ngưỡng 4.000 USD/ounce. Theo nhà kinh tế trưởng Lô Triết của chứng khoán Đông Ngô, từ tháng 5 đến nay, chỉ số USD liên tục tăng và ngày 24/6 đã chạm mốc 101,8, mức cao nhất kể từ tháng 5/2025. Xét về nguyên nhân, từ cuối tháng 4 tới giữa tháng 6, đà tăng của chỉ số USD chủ yếu xuất phát từ kỳ vọng tăng lãi suất và chênh lệch lãi suất thực Mỹ - châu Âu rộng ra, dưới nền là dữ liệu kinh tế Mỹ tích cực và tín hiệu diều hâu từ cuộc họp FOMC tháng 6.

　　Tuy nhiên, một tuần gần đây, khi chỉ số USD tăng nhanh thì lợi suất trái phiếu Mỹ lại dao động giảm, vàng tụt thủng ngưỡng 4.000 USD/ounce. Lô Triết phân tích, điều này cho thấy đà tăng gần đây của chỉ số USD không xuất phát từ chênh lệch lãi suất mà từ việc cải thiện tín nhiệm đồng USD làm giảm phí bảo hiểm rủi ro USD. Trong tâm trạng phục hồi tín nhiệm USD, phí bảo hiểm rủi ro tín dụng của trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn thu hẹp, khiến lợi suất trái phiếu 10 năm giảm; động lực phục hồi tín nhiệm USD lại trực tiếp bất lợi cho vàng, đồng thời đà tăng của chỉ số USD và sự giảm của vàng ảnh hưởng tiêu cực đến định giá các hàng hóa cơ bản.

　　Nếu đồng USD điều chỉnh trở lại, liệu giá vàng có thể phục hồi đà tăng? Ông Ngô Khởi Điệt cho rằng, việc USD điều chỉnh có thể sẽ hỗ trợ tạm thời cho giá vàng, nhưng việc vàng có phục hồi xu hướng tăng hay không còn phụ thuộc vào nguyên nhân đồng USD giảm. Nếu USD giảm vì kỳ vọng chính sách của Fed nới lỏng thì khả năng vàng phục hồi khá cao. Nếu tình hình Mỹ-Iran dịu xuống, giá dầu hạ nhiệt, áp lực lạm phát giảm, áp lực kỳ vọng tăng lãi suất cũng sẽ bớt, vàng có thể sẽ nối lại đà tăng.

　　Thị trường bò đã kết thúc chưa?

　　Mặc dù nửa đầu năm nay giá vàng yếu và chịu áp lực trong ngắn hạn, nhưng về trung và dài hạn, nhiều yếu tố hỗ trợ thị trường vàng bò vẫn còn, có thể thị trường vàng bò vẫn “chưa kết thúc”.

　　Bart Melek, Giám đốc nghiên cứu hàng hóa của TD Securities, cho biết khi nỗi lo lạm phát vẫn tồn tại, giá vàng vẫn chưa chạm đáy. Ông dự đoán giá vàng sẽ rơi xuống dưới 3.900 USD/ounce trước khi cán mốc đáy của đợt điều chỉnh giảm hiện tại. Tuy nhiên, sự sụt giảm này là cơ hội mua vào mang tính chiến lược, bởi chu kỳ thị trường bò còn lâu mới kết thúc, sang năm có thể vượt ngưỡng 5.300 USD/ounce.

　　Ngắn hạn, Lô Triết cho rằng dữ liệu kinh tế Mỹ tháng 6 công bố vào tháng 7 vẫn có sức chống chịu, kỳ vọng tăng lãi suất khó giảm mạnh, chỉ số USD khả năng sẽ duy trì vận động mạnh trong vùng 101–102; trung hạn, sang tháng 8–9, tình trạng tiêu dùng và việc làm của Mỹ có thể sẽ yếu đi, kéo theo kỳ vọng tăng lãi suất giảm và USD có thể suy yếu ngắn hạn.

　　Dài hạn, Lô Triết ước tính dư địa tăng mạnh của USD đã thu hẹp đáng kể, tính bền vững của các yếu tố hỗ trợ như chính sách tài khóa thắt chặt, tình hình quốc tế dịu lại và cải thiện thâm hụt thương mại vẫn còn bỏ ngỏ. Nhìn sang 2027, xu hướng USD vẫn phụ thuộc vào kết quả bầu cử giữa kỳ, chu kỳ ngành AI và sức khỏe kinh tế ngoài Mỹ sau khi tình hình Mỹ-Iran ổn định, độ bất định rất cao.

　　Mặc dù một số tổ chức đã điều chỉnh giảm mục tiêu giá vàng, nhưng nhiều tổ chức vẫn lạc quan về triển vọng dài hạn của vàng. UBS cho rằng có ba yếu tố sẽ cùng thúc đẩy giá vàng phục hồi quanh mức 5.200 USD/ounce. Trước tiên, sau cuộc họp đầu tiên dưới sự chủ trì của Kevin Walsh khi trở thành Chủ tịch Fed, nhà đầu tư đã đánh giá quá cao quan điểm diều hâu của Fed. Hành động tiếp theo của Fed nhiều khả năng là giảm lãi suất thay vì tăng, và khi kỳ vọng thị trường thay đổi, điều này sẽ rất có lợi cho vàng. Fed thường giảm lãi suất khi nền kinh tế cần thúc đẩy, cũng là thời điểm các nhà đầu tư chuyển sang các tài sản trú ẩn như vàng.

　　Tiếp đến, đồng USD đang ở trạng thái “quá đông đúc ở vị thế mua”, thâm hụt tài chính Mỹ dai dẳng, đồng USD có thể sẽ yếu đi. Bà Ulrike Hoffmann-Burchardi, Giám đốc cổ phiếu toàn cầu của UBS cho biết, về mặt lịch sử, đồng USD yếu thường là động lực lớn thúc đẩy vàng tăng giá.

　　Ngoài ra, các ngân hàng trung ương toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục mua vàng. Ví dụ tháng 5, ngân hàng trung ương Ba Lan và Trung Quốc lần lượt mua vào 18 tấn và 10 tấn vàng. Nhu cầu vàng hằng năm của các ngân hàng trung ương toàn cầu dự kiến sẽ vẫn ổn định, tiếp tục hỗ trợ cho giá vàng.

　　Ngày 30/6, Diễn đàn chính thức các tổ chức tiền tệ và tài chính quốc tế (OMFIF) công bố cuộc khảo sát với các nhà đầu tư công cho thấy, khi rủi ro chính trị liên quan đến đồng USD ngày càng tăng, số ngân hàng trung ương dự định giảm tỷ trọng USD trong danh mục dự trữ trong 10 năm tới trên toàn cầu lần đầu tiên vượt số ngân hàng trung ương lên kế hoạch tăng sở hữu USD.

　　Nhìn về tương lai, ông Ngô Khởi Điệt cho rằng, với phóng viên, logic nền tảng của thị trường bò vàng chưa thay đổi căn bản, đợt điều chỉnh này sẽ không làm thay đổi xu thế chung của vàng. Xu hướng các ngân hàng trung ương toàn cầu mua vàng chưa dừng lại, đây là điểm hỗ trợ vững chắc nhất, các ngân hàng trung ương tiếp tục đa dạng hóa danh mục dự trữ. Rủi ro địa chính trị cũng không thể biến mất hoàn toàn, dù Mỹ và Iran đã đàm phán nhưng thỏa thuận còn rất mong manh ở khâu thực thi, rủi ro địa chính trị vẫn sẽ tồn tại trong thời gian dài.

　　Hơn nữa, xu thế đồng USD bị suy yếu về uy tín trong dài hạn vẫn chưa đảo chiều. Tính đến cuối năm ngoái, vàng đã vượt trái phiếu Mỹ về tỷ trọng trong dự trữ chính thức toàn cầu, trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới. Ông Nhắc Nhở, thâm hụt ngân sách và quy mô nợ quốc gia của Mỹ tiếp tục phình to, nỗi lo về tín nhiệm của đồng USD luôn hiện hữu.

　　Những biến động mạnh trong siêu thị trường bò có thể đang tích lũy động lực cho đợt sóng tiếp theo. Thị trường bò vàng, có lẽ đang chờ đợi mở sang một trang mới.

Biên tập: Chu Hạc Nam