Strategy từ bỏ tín điều “không bao giờ bán Bitcoin” để vượt qua mùa đông tiền mã hóa

Nguồn: Phát Sóng Thị Trường Toàn Cầu

Chiến lược của Michael Saylor đang đối mặt với thử thách khắc nghiệt.

Đợt sụp đổ chậm của thị trường tiền số đã khiến công ty này chịu áp lực lớn, khi tại thời điểm tài sản số tăng vọt lên đỉnh cao mới, họ đã mua vào hàng chục tỷ USD trị giá bitcoin. Hiện tại, giá bitcoin sụt giảm đã giáng đòn nặng vào giá cổ phiếu của công ty, khiến các lựa chọn huy động thêm tiền mặt của Strategy ngày càng thu hẹp.

Áp lực lớn đến mức trong kế hoạch phục hồi công bố vào thứ Hai, Strategy đã từ bỏ tín điều “không bao giờ bán bitcoin” của Saylor. Công ty đã ủy quyền các kế hoạch mua lại tối đa 1 tỷ USD cổ phiếu ưu đãi và cổ phiếu phổ thông loại A, đồng thời triển khai một dự án “chuyển hóa thành tiền mặt” trị giá 1,25 tỷ USD, huy động vốn qua việc bán bitcoin. Saylor biện minh rằng ông chưa bao giờ nói công ty của mình sẽ không bán bitcoin.

“Lập luận dài hạn không thay đổi,” Jeff Dorman - Giám đốc đầu tư của công ty quản lý tài sản kỹ thuật số Arca cho biết. “Các bộ phận trong cấu trúc vốn vẫn đang cạnh tranh lẫn nhau, nhưng thực tế là họ chỉ làm trì hoãn khủng hoảng thêm chút thời gian.”

Ý tưởng táo bạo biến công ty phần mềm của mình thành công cụ lưu trữ bitcoin của Saylor đã truyền cảm hứng cho các nhà đầu tư tiền số và sinh ra hàng chục người theo gương. Ban đầu, Strategy dựa vào tiền mặt trên bảng cân đối để tích trữ bitcoin. Sau đó để mở rộng quy mô mua mạnh, công ty bắt đầu bán cổ phiếu. Tiếp tục thúc đẩy, Strategy tìm đến các kênh huy động vốn khác: trái phiếu chuyển đổi và cổ phiếu ưu đãi lợi tức cao.

Đến đầu tháng 10 năm 2025, khi bitcoin vượt mốc 126.000 USD lập đỉnh lịch sử, Saylor đã tích trữ hơn 600.000 token tiền số này và hiện thực hóa lời hứa tái định hình Strategy thành một chỉ số thay thế bitcoin. Tuy nhiên, hiện nay, khi giá bitcoin đã bốc hơi hơn một nửa giá trị và gần đây rớt xuống ngưỡng tâm lý quan trọng 60.000 USD, Strategy cũng chịu tổn thất nghiêm trọng.

Chỉ số mNAV của Strategy (giá trị doanh nghiệp chia cho giá trị bitcoin nắm giữ) đã rơi dưới 1 vào thứ Sáu tuần trước, đây là một cột mốc “phá ngưỡng then chốt” nữa khiến niềm tin của nhà đầu tư lung lay. Nói cách khác, các nhà đầu tư đang định giá Strategy thấp hơn cả lượng bitcoin công ty này nắm giữ, điều này thực tế đã đóng băng khả năng phát hành cổ phiếu phổ thông mới để mua thêm bitcoin.

Kể từ khi đạt đỉnh vào tháng 11/2024, cổ phiếu phổ thông của công ty đã giảm hơn 80%, còn cổ phiếu ưu đãi Stretch lớn nhất, được ưa chuộng nhất, cũng giảm giá 16% so với mệnh giá sau khi chạm đáy lịch sử vào tuần trước.

Điều đầu là tin xấu: trong bối cảnh giá cổ phiếu lao dốc tự do, việc bán thêm cổ phiếu phổ thông không chỉ pha loãng quyền của cổ đông hiện tại, mà còn đẩy giá xuống nữa. Điều sau thậm chí còn tệ hơn: khi cổ phiếu ưu đãi bị giao dịch dưới mệnh giá, Strategy sẽ rất khó phát hành thêm loại này để huy động vốn. Tồi tệ hơn nữa, đợt giảm này buộc công ty phải tăng lãi suất cổ tức hàng năm vốn đã cao 11,5% lên 12%, nhằm thu hút nhà đầu tư quay lại.

Các nhà đầu tư và phân tích cho biết, Strategy không thể vừa bảo vệ quyền lợi cổ đông phổ thông và cổ phiếu ưu đãi, vừa trả nổi nghĩa vụ cổ tức hàng năm 1,8 tỷ USD cho cổ phiếu ưu đãi này, nhu cầu tiền mặt vượt xa doanh thu từ hoạt động phần mềm lõi của công ty. Họ cho rằng, để tiếp tục trả cổ tức, Strategy buộc phải bán thêm cổ phiếu phổ thông, bán thêm bitcoin, hoặc giảm cổ tức cổ phiếu ưu đãi.

Công ty đã bắt đầu thực hiện các biện pháp này. Thứ Hai, Strategy công bố kế hoạch mua lại tối đa 1 tỷ USD cổ phiếu ưu đãi và cổ phiếu phổ thông loại A. Việc mua lại giúp tăng giá cổ phiếu nhờ giảm lượng lưu thông trên thị trường, đồng thời giảm tổng tiền chi cho cổ tức.

Strategy còn tuyên bố có thể bán bitcoin để huy động tối đa 1,25 tỷ USD tiền mặt, dùng vào việc hỗ trợ chi trả cổ tức cổ phiếu ưu đãi, lãi suất nợ chưa thanh toán, cũng như tài trợ cho chương trình mua lại cổ phiếu và bổ sung quỹ dự trữ tiền mặt. Tính đến ngày 28/6, công ty đã nâng lượng tiền dự trữ lên 2,55 tỷ USD.

Nhà đồng sáng lập kiêm Chủ tịch điều hành Strategy, Saylor, đã bắt đầu chuyển đổi công ty phần mềm trí tuệ này thành “kho tích trữ” bitcoin từ tháng 8 năm 2020.

Lúc đầu, ông dùng tiền mặt trong công ty tài trợ cho thương vụ mua bitcoin đầu tiên. Nhanh chóng sau đó, ông bắt đầu bán cổ phiếu phổ thông theo cơ chế phát hành thị giá. Đến năm 2024, Strategy trở thành một trong các nhà phát hành trái phiếu chuyển đổi lớn nhất thế giới, huy động được hơn 6,2 tỷ USD chỉ trong một năm để tài trợ cho hoạt động mua bitcoin điên cuồng của mình.

Đầu năm 2025, Strategy mở rộng các biện pháp huy động vốn bằng cách tung ra loạt cổ phiếu ưu đãi lợi suất cao tên Strike, Stretch, Strife và Stride.

Nick O‘Neil, một nhà sáng tạo nội dung tiền số sống ở Miami, cho biết anh sở hữu khoảng 21.000 USD cổ phiếu Stretch và có kế hoạch mua thêm nếu cổ phiếu này giảm sâu hơn nữa.

“Thực ra lý do bạn mua cổ phiếu này là bạn tin giá bitcoin sẽ tăng trở lại,” O'Neil nói. “Và bạn tin rằng số bitcoin trên sổ sách của họ đủ để chi trả cổ tức ít nhất vài năm nữa.”

Đầu tháng này, Strategy đã bán một phần bitcoin nắm giữ để trả nghĩa vụ cổ tức của cổ phiếu ưu đãi. Dù thương vụ chỉ liên quan đến 32 bitcoin, nó vẫn khiến niềm tin của nhà đầu tư bị dao động và dẫn tới cú điều chỉnh nhanh trên thị trường. Hiện Strategy vẫn sở hữu 847.363 bitcoin, giá trị ước tính khoảng 51 tỷ USD dựa theo giá hiện tại.

Một số người chỉ trích cho rằng, khi quảng bá Stretch tới nhà đầu tư, Saylor đã mô tả đây là một sản phẩm có “tính ổn định gần như thị trường tiền tệ”. Họ khẳng định việc đóng gói Stretch như một sản phẩm ổn định, sinh lợi cao thay thế cho “thị trường tiền tệ” thực chất là làm nhẹ hóa các rủi ro cố hữu. Khác với các quỹ thị trường tiền tệ truyền thống, về mặt pháp lý, Strategy có quyền tạm dừng chi trả lợi tức hoặc cổ tức của cổ phiếu ưu đãi. Tuy vậy, trong một quảng cáo trên mạng xã hội do Saylor đăng tải, hình ảnh một phụ nữ nằm thư giãn trên bãi biển nhiệt đới như ám chỉ cô có thể sống nhờ cổ tức từ Stretch.

“Strategy vẫn cam kết lấy bitcoin làm tài sản dự trữ chủ đạo,” Saylor tuyên bố trong thông báo ngày thứ Hai.

Một số nhà đầu tư nhỏ lẻ đã dự đoán trước đợt sụp đổ này và xây dựng chiến lược giao dịch để kiếm lợi nhuận từ đó.

Nhạc sĩ John Scargall sống ở Philadelphia cho biết, đầu tháng nay, sau khi chứng kiến các nhà đầu tư thổi phồng Stretch thành quỹ thị trường tiền tệ an toàn trên mạng xã hội, ông đã mua hai quyền chọn bán (put options) dài hạn đối với Stretch. Quyền chọn bán cho phép nhà đầu tư bán chứng khoán với giá định trước trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng không bắt buộc phải thực hiện hợp đồng.

Ông đã chi tổng cộng 240 USD để mua hai hợp đồng giá thấp và đã bán một hợp đồng lấy 320 USD. Ông dự kiến nắm giữ hợp đồng còn lại đến kỳ đáo hạn tháng 12, nhưng nếu giá Stretch giảm về vùng 50-60 USD trước đó, ông có thể sẽ bán để chốt lời.

“Thị trường chứng khoán cho lợi nhuận hằng năm 10%-11% cùng biến động lớn, vậy sao một tài sản sinh lợi tới 11,5% lại không biến động?” Scargall nói. “Tôi nghĩ rằng, một khoản đầu tư có lợi suất 11,5% sớm muộn gì cũng sẽ biểu hiện đúng chất là công cụ lợi suất cao, chỉ là vấn đề thời gian.”

Các nhà phân tích cho rằng nguyên nhân gốc rễ cho khó khăn hiện tại của Stretch bắt nguồn từ tháng 5, khi Strategy dùng tiền mặt dự trữ để mua lại 1,5 tỷ USD trái phiếu chuyển đổi lãi suất 0% đáo hạn năm 2029. Đợt mua lại này khiến nguồn vốn để trả cổ tức cho cổ phiếu ưu đãi bị cắt giảm, đẩy giá Stretch tụt dốc.

Dù Giám đốc điều hành Strategy Phong Le tuyên bố vào thứ Hai tuần trước rằng ông đã mua 1 triệu USD cổ phiếu Stretch và hứa giữ cổ phiếu này tới khi về lại mệnh giá, mối hoài nghi của thị trường dường như vẫn chưa tan biến.

Suy cho cùng, việc người nội bộ gom mua không thể sửa chữa được đợt sụp đổ quy mô vĩ mô. Trong bối cảnh bitcoin quanh mốc 60.000 USD, và lượng bitcoin tích trữ của Strategy đang lỗ chưa thực hiện hơn 10 tỷ USD, một số nhà phân tích cho rằng công ty nên tạm ngưng mua bitcoin và tập trung khôi phục dự trữ tiền mặt.

“‘Strategy cứ mua đúng lúc đỉnh cục bộ’ đã trở thành một meme nóng trên thị trường. Cứ có tiền là mua, điều đó chẳng phải là chiến lược gì cả, nó chỉ là tích trữ tài sản đúng đỉnh chu kỳ mà thôi,” Julio Moreno, Giám đốc nghiên cứu của công ty dữ liệu tiền số CryptoQuant viết trong một báo cáo gần đây.