Chu kỳ siêu mới? Morgan Stanley: MLCC đang chuyển từ "hàng hóa cơ bản" thành "tài nguyên chiến lược"

Sự bùng nổ của hạ tầng tính toán AI đang đưa một loại tụ gốm nhỏ trước đây được xem là linh kiện điện tử thông thường, trở thành vị trí chiến lược trong chuỗi cung ứng.

Theo Zhibao Giao Dịch Theo Gió, Morgan Stanley trong báo cáo nghiên cứu mới nhất chỉ ra rằng, tụ gốm đa lớp (MLCC) đang trải qua một sự chuyển đổi mang tính cấu trúc — từ hàng hóa chu kỳ trở thành tài nguyên chiến lược thời đại AI, sự lệch pha cung cầu có thể kéo dài trong nhiều năm.

Báo cáo nhấn mạnh, một máy chủ AI đơn lẻ tiêu thụ số lượng MLCC gấp 10-15 lần so với máy chủ truyền thống, trong khi toàn bộ tủ nền tảng GB300 của Nvidia sử dụng tới khoảng 320.000 chiếc, thế hệ tiếp theo - nền tảng Vera Rubin sẽ tiếp tục gia tăng giá trị nội dung này thêm khoảng 1,8 lần.

Morgan Stanley ước tính, nhu cầu MLCC do AI thúc đẩy sẽ tăng hơn bốn lần từ năm 2025 đến 2030, trong khi tổng công suất ngành chỉ tăng 10% đến 15% mỗi năm, công suất cao cấp AI đã thực tế được đặt trước trong nhiều năm tới. Khảo sát kênh phân phối cho thấy, kể từ quý I năm 2026, giá phân phối đã tăng từ 200% đến 300%, một số loại giá giao ngay tăng mạnh từ 6 đến 10 lần.

Morgan Stanley nâng mạnh giá mục tiêu của Samsung Electric từ 920.000 won lên 2.560.000 won, duy trì xếp hạng mua vào. Khi báo cáo được phát hành, lĩnh vực MLCC đã tăng tổng cộng 434% từ đầu năm đến nay, vượt xa mức tăng trung bình 101% của cổ phiếu công nghệ châu Á, trong đó Samsung Electric tăng tới 763% trong năm.

Lần này không giống năm 2017

Morgan Stanley so sánh chu kỳ MLCC hiện tại với siêu chu kỳ 2017-2018, nhưng nhấn mạnh rằng sự hạn chế lần này mang tính cấu trúc hơn.

Chu kỳ năm 2017 được thúc đẩy bởi nâng cấp 5G điện thoại thông minh và nhu cầu xe điện, là tác động chu kỳ từ phía cầu. Điểm khác biệt cốt lõi lần này là: công suất MLCC hiện tại (bao gồm cả dây chuyền liên quan đến xe điện) về căn bản không tương thích với các tiêu chuẩn mà máy chủ AI yêu cầu, và không thể chuyển đổi trực tiếp. Máy chủ AI cần điện trở nối tiếp tương đương (ESR) và điện cảm nối tiếp tương đương (ESL) cực thấp để đáp ứng phản ứng dòng điện tức thời cấp độ nano-giây, trong khi sản phẩm cấp tiêu dùng hoặc ô tô không thể đáp ứng yêu cầu này.

Xây dựng công suất MLCC mới từ quyết định đầu tư đến sản xuất hàng loạt mất khoảng hai năm, thiết bị lại được tùy chỉnh cao, không thể như ngành bán dẫn mà tăng hiệu suất một cách nhanh chóng. Thêm vào đó, các nhà sản xuất thường chỉ bắt đầu đầu tư công suất mới khi giá duy trì tăng trưởng, phần lớn doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng công suất hàng năm ở mức 10% đến 15%, chủ động tránh mở rộng đầu cơ. MLCC cấp AI với điện dung cao, ESL thấp còn đối mặt những rào cản chứng nhận khắt khe, tiếp tục hạn chế không gian cạnh tranh của các nhà sản xuất cấp thấp.

Morgan Stanley còn cho biết, sự trỗi dậy của Agentic AI đã mang lại nhu cầu gia tăng ngoài GPU — đặc tính tính toán suy luận tập trung CPU sẽ tiếp tục đẩy mạnh tiêu thụ MLCC.

Máy chủ AI tái định hình cấu trúc sử dụng

Nền tảng tính toán AI đòi hỏi không chỉ về số lượng mà còn cả sự nâng cấp toàn diện về tiêu chuẩn của MLCC.

Về mặt số lượng, bo mạch máy chủ AI ước đạt 15.000 đến 25.000 MLCC, khoảng gấp 10 lần máy chủ thông thường. Toàn bộ tủ GB300 của Nvidia dùng khoảng 320.000 MLCC, trong khi rack Rubin NVL72 thế hệ tiếp theo sẽ tăng lên khoảng 570.000 MLCC, giá trị nội dung MLCC trên mỗi rack tăng khoảng 182%.

Về mặt tiêu chuẩn, nhu cầu tập trung vào sản phẩm kích thước nhỏ, điện dung cao, chịu nhiệt cao và ESL thấp. MLCC điện dung cao từ 47 microfarad trở lên chiếm tỷ trọng trong bill vật liệu máy chủ AI ngày càng tăng, tại nền tảng Rubin đã vượt 30%, trong khi ở GB300 tỷ lệ này chỉ dưới 20%. Morgan Stanley ước tính, nhu cầu MLCC trên 47 microfarad trong mảng AI đám mây sẽ tăng từ khoảng 4 tỷ chiếc năm 2025 lên khoảng 38 tỷ chiếc vào năm 2030.

Về mặt tiêu thụ công suất, MLCC cấp AI điện dung cao cần hàng trăm đến trên ngàn lớp điện môi, mức tiêu thụ công suất của từng sản phẩm vượt xa tỷ trọng xuất xưởng. Morgan Stanley chỉ ra, cho dù MLCC cấp AI đến năm 2027 chỉ chiếm khoảng 3% sản lượng xuất xưởng và gần 5% doanh thu ngành, thì mức chiếm dụng công suất thực tế còn cao hơn nhiều, thúc đẩy toàn ngành ngày càng thu hẹp nguồn cung và giá tăng lên.

Giá cả tăng đã lan rộng từ thị trường giao ngay đến hợp đồng

Khảo sát kênh phân phối của Morgan Stanley cho thấy, thị trường đã xuất hiện hàng loạt tín hiệu thực chất về thắt chặt cung cầu.

Trên thị trường giao ngay, giá tại Hoa Cường Bắc Thâm Quyến tăng mạnh từ đầu tháng 5, ban đầu tập trung vào sản phẩm điện dung cao, sau đó lan sang tiêu chuẩn cấp tiêu dùng. Một số loại (như 0805 27 microfarad) tăng giá gấp 6 lần từ đầu năm, một số tiêu chuẩn đặc biệt tăng 10-20 lần, nhưng Morgan Stanley chỉ ra mức tăng này một phần là do thương nhân tích trữ, chứ không phải nhu cầu đầu cuối thực sự.

Ở mặt giá hợp đồng, các nhà cung cấp chính đã tăng giá cho các nhà phân phối 20%-30% (so với quý trước) từ quý II năm 2026, một số hãng hủy bỏ chiết khấu đặt hàng số lượng lớn và ngưng nhận đơn giá thấp quý I. Phân phối dự kiến giá quý III sẽ tiếp tục tăng và chủ động tìm kiếm các thỏa thuận kiểu trung dài hạn (LTA) để đảm bảo nguồn cung.

Về tồn kho, sau hai năm giảm tồn, lượng tồn kho chuỗi cung ứng đang ở mức thấp, trung bình phân phối chỉ còn khoảng 1,5 tháng, khách hàng hạ nguồn còn chưa đến một tháng. Số liệu bán MLCC hằng tháng của Đài Loan Trung Quốc cho thấy tháng 5 tăng 40% so cùng kỳ, xu hướng tăng của chu kỳ rất rõ ràng. Sản phẩm cao cấp thời gian giao hàng đã trên 20 tuần, logic định giá đang chuyển từ dao động chu kỳ sang premium cấu trúc.

Hai tập đoàn Nhật – Hàn thống trị thị trường cao cấp

Thị trường MLCC AI cấp cao do hai doanh nghiệp Nhật – Hàn kiểm soát, chiếm tổng khoảng 85% thị phần.

Murata nắm khoảng 45% thị phần, là chuẩn mực kỹ thuật ngành. Đơn hàng máy chủ AI của họ khoảng gấp đôi công suất sản xuất, tỷ lệ sử dụng công suất đạt 90-95%, lợi thế đến từ chuỗi vật liệu tích hợp dọc và vị trí dẫn đầu lĩnh vực đóng gói siêu nhỏ 008004. Tổng giám đốc Murata - Nakajima cho hay, nhu cầu sản phẩm MLCC tiên tiến dùng cho AI/trung tâm dữ liệu sẽ tiếp tục vượt dự báo rất lớn ít nhất trong ba năm tới.

Samsung Electric (SEMCO) nắm khoảng 40% thị phần, chuyển đổi từ điện tử tiêu dùng lợi nhuận thấp sang AI, ô tô lợi nhuận cao và dần rút ngắn khoảng cách với Murata. Nhà máy Thiên Tân đã vận hành hết công suất.

Ngoài ra, nhà sản xuất Trung Quốc CCTC (Sanhuan Group) đang tham gia vào chuỗi cung ứng máy chủ trong nước.

Giá trị thị trường MLCC toàn cầu sẽ tăng tốc mở rộng

Morgan Stanley dự báo, giá trị xuất xưởng MLCC toàn cầu từ 14,7 tỷ USD năm 2025 sẽ tăng lên 24,3 tỷ USD năm 2028, tốc độ tăng trưởng kép hàng năm 18%, vượt xa tốc độ tăng trưởng trung bình 6,5% của thập kỷ qua, AI cùng trung tâm dữ liệu sẽ là động lực tăng trưởng chính.

Thị trường MLCC có thể phục vụ máy chủ AI (TAM) dự kiến đạt khoảng 900 triệu USD vào năm 2027, nếu nhu cầu hạ tầng AI vượt kỳ vọng, năm 2030 có thể vượt 1 tỷ USD. Morgan Stanley dự đoán tình trạng cung căng thẳng sẽ tiếp tục tới nửa sau 2026 và năm 2027, việc nâng cấp cấu trúc sản phẩm thúc đẩy tăng ASP sẽ là đặc điểm ngành lâu dài hơn so với biến động giá giao ngay.

Morgan Stanley cho biết, hiện tại toàn bộ lĩnh vực MLCC đã có P/B lên tới 9,6 lần, cao hơn rất nhiều mức trung bình lịch sử 1,7 lần, logic đầu tư đã chuyển từ "mua cổ phiếu chu kỳ giá thấp" sang "lợi nhuận được điều chỉnh tăng nhanh cộng với giá trị khan hiếm", những điểm nhấn xúc tác bao gồm giá hợp đồng tiếp tục tăng lên, tỷ lệ đơn/hàng xuất xưởng tăng cao bền vững, tỷ lệ sử dụng công suất tiến tới tối đa, cùng xác nhận cuối cùng về nội dung MLCC của nền tảng Rubin/VR200.