Goldman Sachs cảnh báo về chứng khoán Mỹ: Động lực địa chính trị có dấu hiệu chững lại, rủi ro bất đối xứng giảm giá của CTA trở nên rõ nét

Trong tuần giao dịch chỉ có bốn ngày này, thị trường chứng khoán Mỹ kết thúc bằng một đợt tăng mạnh mẽ hướng đến kỳ nghỉ lễ thứ Sáu và ngày đáo hạn quyền chọn, chủ đề liên quan đến AI lại trở thành động lực chính thúc đẩy đà tăng của chứng khoán Mỹ, tuy nhiên bàn giao dịch One-Delta của Goldman Sachs cảnh báo rằng động lực địa chính trị đang dần chững lại, và rủi ro cấu trúc nội tại của thị trường đang âm thầm tích tụ.

Đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran xuất hiện bước ngoặt, Thụy Sĩ xác nhận kế hoạch tổ chức cuộc gặp Mỹ-Iran dự kiến diễn ra vào thứ Sáu tuần này bị hủy, Phó Tổng thống Mỹ Wance cũng đã hoãn chuyến đi liên quan. Người phụ trách bàn giao dịch One-Delta của Goldman Sachs, Rich Privorotsky chỉ ra rằng động lực địa chính trị đang rõ ràng chững lại, kỳ vọng Iran tăng sản lượng dầu mà thị trường đã định giá đang đối diện với nhiều bất ổn ngày càng lớn.

Trong khi đó, cuộc đua về AI tiếp tục được đẩy mạnh, việc ngôi sao AI Trung Quốc Zhipu ra mắt mô hình mã nguồn mở hàng đầu GLM-5.2 không những không làm giảm nhiệt đầu tư vào cổ phiếu công nghệ, mà còn tiếp tục nâng cao tính cấp thiết trong chi tiêu của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn, các nhà cung cấp phần cứng tiếp tục hưởng lợi.

Về kỹ thuật, các chỉ báo tâm lý từ mức thấp đến trung tính kết hợp với hiệu ứng đòn bẩy đã làm tăng đáng kể biên độ dao động của nhóm AI và công nghệ. Goldman Sachs cảnh báo: cấu trúc bất cân xứng theo hướng giảm của chiến lược giao dịch hàng hóa (CTA) đã hình thành, sự bất định trong khuôn khổ chính sách của FED và biến động tăng trên thị trường trái phiếu cũng không thể xem nhẹ.

Bối cảnh địa chính trị tuần này có bước chuyển biến rõ rệt. Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ xác nhận cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân Mỹ-Iran dự kiến tổ chức vào thứ Sáu tại Thụy Sĩ đã bị hủy bỏ. Việc Wance hoãn chuyến đi càng khẳng định tiến trình đàm phán đang bế tắc. Hoạt động quân sự liên tục của Israel tại Lebanon là điểm nóng ma sát quan trọng, phía Iran yêu cầu Mỹ, trước khi tham gia lại đàm phán phải nghiêm túc thực hiện các cam kết liên quan thuộc biên bản ghi nhớ đã ký kết giữa Mỹ-Iran vào thứ Tư.

Thị trường hiện nay vẫn đang định giá khả năng dầu thô của Iran quay lại tăng sản lượng, nhưng bối cảnh chính trị ngày càng phức tạp - tiếng nói chỉ trích từ các thành viên Đảng Cộng hòa trong nước Mỹ và sự không hài lòng từ phía Israel đều tạo áp lực lên triển vọng đàm phán.

Rich Privorotsky chỉ rõ:

“Vấn đề cốt lõi nằm ở thiếu niềm tin: Nếu Iran hoàn toàn khôi phục xuất khẩu và loại bỏ phí rủi ro trên dầu mỏ, thì có nghĩa là họ tự buông bỏ quân bài đàm phán quan trọng nhất của mình.”

“Thị trường đang định giá dầu thô vật chất, nhưng chưa thực sự chiết khấu đủ mức cho sự thiếu niềm tin này cũng như động lực thoả thuận (Mỹ-Iran) tiếp tục suy yếu.”

Chính lập luận này làm cho chính phủ Iran có xu hướng lựa chọn cách thực hiện từng bước một cách chậm rãi và theo từng giai đoạn, thay vì làm tất cả trong một bước. Giá dầu vật chất trên thị trường hiện tại chưa phản ánh đầy đủ mức thiếu niềm tin và đà suy yếu của động lực thực thi thoả thuận, rủi ro liên quan có thể đang bị đánh giá thấp.

Tuần này, chủ đề AI vẫn là động lực mạnh mẽ nhất trên thị trường, các chỉ số chủ đề thuộc Goldman Sachs như Robotics và Automation (GSXUROBO), Memory (GSTMTMEM) và AI Semiconductor (GSCBSMHX) đều lập mức mới, trong khi chỉ số S&P loại trừ thành phần AI (SPXXAI Index) kết phiên thứ Năm giảm 56 điểm cơ bản, sự phân hóa giữa các nhóm tiếp tục mở rộng. Intel phiên tăng tới 10% trong một ngày, nguyên nhân là do tin đồn chưa được xác thực về khả năng nhận được đơn đặt hàng từ Apple cho sản xuất.

Về lý thuyết đầu tư AI, Privorotsky đưa ra một quan điểm đáng chú ý: ý nghĩa của các mô hình mới từ Trung Quốc như GLM-5.2 không chỉ nằm ở việc thúc đẩy chi phí tính toán giảm xuống hoặc tạo ra sự cạnh tranh thị trường khốc liệt hơn, mà ảnh hưởng sâu sắc hơn là càng củng cố tính cấp thiết nội tại trong việc gia tăng đầu tư của các "ông lớn" công nghệ Mỹ. Ngược lại, cạnh tranh đến từ phía Trung Quốc đang củng cố nhu cầu chi tiêu AI của tất cả các bên.

Mặc dù thế hệ mô hình mới có vẻ thiên về sử dụng các công nghệ tăng cường học sâu và hậu đào tạo, đồng nghĩa giảm bớt sự phụ thuộc vào năng lực tính toán tiền đào tạo quy mô lớn, nhưng logic cuộc đua AI bản chất vẫn không thay đổi, nếu khoảng cách nhận thức giữa mô hình tiên tiến nước ngoài và Mỹ từ một năm rút ngắn xuống chỉ còn vài tháng, động lực tăng tốc đầu tư sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ hơn.

Cạnh tranh gia tăng có thể cuối cùng sẽ đẩy quy mô đầu tư AI lên cao, thay vì bị thu hẹp lại. Theo ý nghĩa này, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn vẫn là nguồn cung cấp vốn cho cuộc đua này, còn nhà cung cấp phần cứng mới là bên thụ hưởng lớn nhất.

Xét về cấu trúc kỹ thuật, tuần này xuất hiện trạng thái cộng hưởng hiếm thấy. Privorotsky chỉ ra rằng, về mặt kỹ thuật, tuần này là môi trường vào vị thế gần như hoàn hảo và ở mức cao trào.

Các chỉ báo tâm lý ở mức thấp tới trung tính - chỉ báo bull-bear vẫn ở vùng trung tính, chỉ số Sợ hãi/Tham lam của CNN dao động quanh mức 30 do độ rộng thị trường rất thấp - kết hợp cùng hiệu ứng đáo hạn và đòn bẩy duy trì, cùng làm tăng mạnh biến động giá nhóm AI và công nghệ. Cơ chế thị trường từng gây ra đợt giảm tốc trước đây vài tuần hiện đang vận hành ngược chiều.

Tuy nhiên, động lực tăng giá lần này có trụ đỡ cấu trúc không vững chắc: hiện CTA tồn tại mức bất cân xứng lớn phía giảm, kết hợp với việc cuộn gamma sau đáo hạn… tâm lý tổ chức vẫn thấp, trong khi tỷ lệ đòn bẩy nhỏ lẻ lại cực cao. Điều này đồng nghĩa chỉ cần động lực đảo chiều, khả năng giảm sâu có thể kích hoạt rất nhanh.

Ở cấp độ vĩ mô, cuộc họp FED tuần này cũng cần đặc biệt quan tâm. Dù tình hình địa chính trị Trung Đông nổi lên thành chủ đề chính của thị trường, ảnh hưởng của FED tuần này vẫn rất khó để bỏ qua hoàn toàn.

Đường cong lãi suất tuần này có xu hướng đi ngang rõ rệt, giá hợp đồng SOFR đầu kỳ tiếp tục giảm, trong khi một số mối liên hệ giữa các loại tài sản bắt đầu không còn đồng thuận – ví dụ như mối liên hệ lịch sử giữa giá đồng và chỉ số Nasdaq, hoặc sự phân kỳ giữa chỉ số chứng khoán vốn hóa nhỏ Russell 2000 với hợp đồng SOFR kỳ hạn tháng 12/2026 (SFRZ6), đây đều là các tín hiệu đáng chú ý.

Biến số chính sách then chốt hơn nằm ở hiệu quả của chỉ dẫn dự báo. Tuần này diễn ra cuộc họp chính sách tiền tệ FOMC đầu tiên dưới thời Chủ tịch FED Walsh, sau họp, tuyên bố FOMC đã loại bỏ hướng dẫn dự báo về lãi suất.

Khuôn khổ chính sách của FED loại bỏ chỉ dẫn dự báo thực chất sẽ mang lại nhiều bất định hơn và cuối cùng sẽ đẩy biến động trên thị trường trái phiếu tăng cao. Với nhà đầu tư thu nhập cố định, điều này có nghĩa logic định giá rủi ro lãi suất đang có sự thay đổi cấu trúc và tác động của sự thay đổi này vẫn chưa được thị trường phản ánh đủ.