Một thời đại kết thúc: Tesla ngừng sản xuất Model S và Model X, đặt cược toàn diện vào tương lai robot và AI

Vào ngày 9 tháng 5 theo giờ địa phương, Tesla đã chính thức công bố, chiếc Model S và Model X cuối cùng đã hoàn thành dây chuyền sản xuất tại nhà máy Fremont, Mỹ. Điều này có nghĩa, hai mẫu xe từng định nghĩa thời đại xe điện cao cấp toàn cầu, sau hơn mười năm chinh chiến trên thị trường, đã chính thức rút khỏi sân khấu lịch sử.

Đối với ngành công nghiệp ô tô năng lượng mới toàn cầu, đây không chỉ đơn giản là việc dừng sản xuất hai mẫu xe, mà còn được coi là dấu mốc quan trọng cho sự thay đổi lớn về chiến lược của Tesla.

Model S ra mắt năm 2012, được coi là điểm khởi đầu đưa dòng sedan điện hạng sang hiện đại thực sự vào thị trường chủ lưu; còn Model X – ra mắt vào năm 2015 – với thiết kế cửa cánh chim và khả năng vận hành mạnh mẽ, từng trở thành đại diện biểu tượng cho phân khúc SUV điện cao cấp. Trong hơn mười năm qua, hai mẫu xe này đã giúp Tesla vươn mình từ một startup ở Thung lũng Silicon trở thành nhà lãnh đạo xe điện toàn cầu, đồng thời thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô truyền thống chuyển hướng mạnh sang điện hóa.

Tesla tuyên bố trong thông cáo chính thức: “14 năm với Model S, 11 năm với Model X, chúng là nhân chứng cho việc di chuyển bằng xe điện thuần túy từ lựa chọn của số ít trở thành thói quen hằng ngày của ngày càng nhiều người.”

Thực tế, quyết định dừng sản xuất này đã sớm có dấu hiệu. Vào cuối tháng 1 năm nay, Elon Musk lần đầu xác nhận tại cuộc họp báo cáo tài chính Quý IV năm 2025 qua điện thoại, rằng Model S và Model X sẽ ngừng sản xuất trước cuối quý II năm 2026. Và đầu tháng 4, ông tiếp tục thông qua mạng xã hội X cho biết, thị trường toàn cầu đã ngừng nhận đơn đặt hàng mới cho hai mẫu này, chỉ còn bán xe tồn kho và tuyên bố “một thời đại đã kết thúc”.

Hiện tại, bao gồm cả thị trường Trung Quốc, trang web chính thức của Tesla đã gỡ bỏ mục tùy chỉnh đơn đặt xe mới cho Model S và Model X, chỉ giữ lại mục bán xe hiện có trong kho. Trong đó, xe Model S tồn kho gần như đã bán hết, còn Model X chỉ còn số lượng rất ít.

Tuy nhiên, giới quan sát nhìn chung cho rằng việc Tesla dừng sản xuất hai mẫu xe đầu bảng này không có nghĩa là họ từ bỏ thị trường cao cấp, mà là trọng tâm chiến lược của công ty đang chuyển dịch sâu hơn nữa.

Trong thập kỷ vừa qua, Tesla chủ yếu là nhà sản xuất xe điện; nhưng trong tương lai, Musk muốn biến Tesla thành một “công ty AI thế giới vật lý”.

Theo tiết lộ từ Tesla, sau khi dừng sản xuất Model S/X, dây chuyền sản xuất tại nhà máy Fremont sẽ được chuyển đổi trong vài tháng tới, để sản xuất Optimus – robot hình người. Mục tiêu của công ty là đạt năng lực sản xuất hàng triệu chiếc mỗi năm trong tương lai. Đồng thời, Tesla cũng sẽ tiếp tục đầu tư mạnh vào hệ thống lái tự động, chip AI và các nền tảng di chuyển tự hành như Cybercab.

Ở lĩnh vực ô tô, trọng tâm của Tesla trong tương lai cũng sẽ rõ nét hơn. Model 3 cùng Model Y tiếp tục đảm nhận nhiệm vụ doanh số ở phân khúc bình dân; Cybertruck lại được xem là nền tảng chủ lực cho hệ sinh thái logistics và vận tải tự lái; trong khi mẫu Roadster thế hệ mới (chưa sản xuất hàng loạt) sẽ giữ gìn hình ảnh hiệu năng cao cấp cho thương hiệu.

Thị trường vốn quốc tế nhận định, Tesla hiện đang trải qua cuộc chuyển đổi thân phận lần thứ hai. Lần đầu, đó là mở ra kỷ nguyên xe điện ngoài biên giới công nghiệp xe hơi truyền thống; lần này, Musk muốn biến Tesla từ một công ty ô tô thành nền tảng công nghệ lấy trí tuệ nhân tạo, robot và tự lái làm lõi trung tâm.

Dù vậy, quá trình chuyển đổi này cũng gặp nhiều tranh cãi lớn. Những năm gần đây, doanh số toàn cầu của Tesla tăng trưởng chậm lại rõ rệt, nhu cầu xe cao cấp suy giảm, Cybertruck tiêu thụ không như kỳ vọng, và thương mại hóa công nghệ tự lái vẫn vướng nhiều rào cản pháp lý. Trong bối cảnh đó, việc đặt cược lớn vào robot và AI bị một bộ phận chuyên gia coi là canh bạc dài hạn đầy rủi ro cao.

Dù kết quả sau này thế nào, việc Model S và Model X dừng sản xuất đã đánh dấu chấm hết cho một thời đại của “sản phẩm sơ khởi cho cuộc cách mạng xe điện”.