Chỉ số PCE, thước đo lạm phát ưa thích của Fed, cao hơn dự kiến một chút; Core PCE "khó giảm", khả năng tăng lãi suất trong tháng 9 vẫn còn bỏ ngỏ khiến bài phát biểu của Waller vào thứ Sáu càng thu hút sự chú ý.

Tiến trình giảm lạm phát của Mỹ vẫn chưa thể khiến Cục Dự trữ Liên bang (Fed) hoàn toàn yên tâm. Chỉ số mà Fed ưa thích cho thấy, mức lạm phát hàng năm đã liên tục cao hơn mục tiêu dài hạn 2% của Fed suốt 65 tháng liên tiếp.

Theo dữ liệu do Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày thứ Tư 26/7 theo giờ địa phương, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tháng 7 tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước, giữ nguyên mức tăng so với tháng 6 và cao hơn dự báo thị trường là 3,6%, chỉ số này tăng 0,2% so với tháng trước và cũng cao hơn mức dự báo thị trường là 0,1%. Loại trừ thực phẩm và năng lượng, PCE lõi tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước, giữ nguyên so với tháng 6, tăng 0,2% so với tháng trước, cao hơn mức 0,1% của tháng 6, đều phù hợp với kỳ vọng thị trường.

Trong khi đó, tăng trưởng tiêu dùng có dấu hiệu chững lại. Tháng 7, chi tiêu tiêu dùng cá nhân chỉ tăng 0,2% so với tháng trước; chi tiêu tiêu dùng thực tế gần như không thay đổi; thu nhập cá nhân tăng 0,4%, cao hơn tốc độ tăng trưởng tiêu dùng.

Dữ liệu sửa đổi GDP quý II công bố ngày thứ Tư cũng cho thấy kinh tế Mỹ vẫn có sức chống chịu, tốc độ tăng trưởng GDP thực tế hàng năm duy trì ở mức 1,5%, nhưng tốc độ tăng trưởng tiêu dùng trong quý II được điều chỉnh tăng từ 3,2% lên 3,4%, tốc độ tăng trưởng mua sắm cuối cùng trong nước tư nhân được điều chỉnh tăng từ 3,9% lên 4,2%.

PCE cao hơn kỳ vọng cùng với việc lạm phát PCE lõi tiếp tục “khó giảm” đã khiến thị trường gia tăng khả năng Fed sẽ tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9. Theo truyền thông, sau khi công bố dữ liệu PCE tháng 7, xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp chính sách tiền tệ tháng 9 phản ánh qua hợp đồng kỳ hạn quỹ liên bang đã tăng lên khoảng 40%, cao hơn mức khoảng 36% trước khi công bố dữ liệu.

Đồng thời, với việc Chủ tịch Fed Walsh sẽ có bài phát biểu quan trọng đầu tiên trong nhiệm kỳ tại Jackson Hole vào thứ Sáu tuần này, thị trường hiện quan tâm không chỉ đơn thuần là liệu tháng 9 có tăng lãi suất hay không, mà còn là cách Walsh lý giải mức lạm phát hiện tại vẫn cố chấp, cũng như những dữ liệu nào sẽ khiến Fed khởi động lại việc tăng lãi suất.

PCE cao hơn dự báo, nhưng lạm phát lõi vẫn khó hạ nhiệt

Xét theo số liệu hàng tháng, PCE tháng 7 không xuất hiện đợt lạm phát bùng nổ đặc biệt mạnh, nhưng vấn đề là, xu hướng giảm lạm phát vẫn thiếu tiến triển đáng kể.

PCE tháng 7 tăng 3,7% so với cùng kỳ, đây là tháng thứ 65 liên tiếp cao hơn mục tiêu 2% của Fed; PCE lõi tăng 3,3% so với cùng kỳ, cũng vượt xa mục tiêu 2%. PCE tháng 7 tăng 0,2% so với tháng trước, là mức tăng cao nhất kể từ tháng 4 năm nay; PCE lõi tăng 0,2% so với tháng trước, cũng cao hơn mức 0,1% của tháng 6.

Cần đặc biệt chú ý đến các khung thời gian khác nhau của PCE lõi.

Nick Timiraos, nhà báo kinh tế trưởng của The Wall Street Journal, người được mệnh danh là “New Fed Newsman”, đã giải thích dữ liệu này trên mạng xã hội rằng, PCE lõi tháng 7 tăng khoảng 0,25% so với tháng trước, tính theo năm là khoảng 2,99%, gần như không đổi so với tháng 7/2025; tốc độ tăng PCE lõi so với cùng kỳ là 3,34%, cao hơn rõ rệt mức 2,86% của tháng 7/2025.

Xét theo thời gian dài hơn, tốc độ tăng trưởng hàng năm 3 tháng của PCE lõi vào khoảng 3,0%, còn tốc độ tăng trưởng hàng năm 6 tháng đạt tới 3,5%.

Nói cách khác, tốc độ lạm phát ngắn hạn không có dấu hiệu vượt kiểm soát rõ ràng, nhưng về dài hạn, lạm phát lõi vẫn ở mức khoảng 3% hoặc cao hơn, còn cách mục tiêu 2% một khoảng đáng kể.

Timiraos phân tích thêm, giá hàng hóa lõi tháng 7 tăng 0,15% so với tháng trước và tăng 2,3% so với cùng kỳ; giá nhà ở tăng 0,26% so với tháng trước và tăng 3,2% so với cùng kỳ; giá dịch vụ lõi ngoài nhà ở tăng 0,28% so với tháng trước và tăng 3,8% so với cùng kỳ.

Trong đó, đặc biệt lưu ý đến dịch vụ lõi. Lạm phát hàng hóa đã tương đối ổn định, nhưng giá dịch vụ lõi ngoài nhà ở vẫn tăng 3,8% so với cùng kỳ, điều này cho thấy áp lực lạm phát có tính dai dẳng vẫn chưa hoàn toàn tan biến.

Phố Wall bất đồng: Dữ liệu ôn hòa, nhưng chưa đủ khiến Fed yên tâm

Các nhà kinh tế học Bloomberg là Troy Durie, Andrew Sacher và Anna Wong cho rằng, báo cáo thu nhập và chi tiêu cá nhân tháng 7 cho thấy, tốc độ lạm phát tiềm ẩn tương đối ôn hòa, trong khi tiêu dùng thực tế khá yếu. Dựa trên nhận định này, họ dự đoán Fed sẽ giữ nguyên lãi suất từ nay đến hết năm nay.

Tuy nhiên, thị trường cũng không hoàn toàn yên tâm.

Richard Moody, chuyên gia kinh tế trưởng của Regions Financial nhận định, mặc dù số liệu lạm phát tháng 7 “ôn hòa”, nhưng vấn đề duy nhất với Fed vẫn là lạm phát cao hơn mục tiêu; dù lạm phát không có vẻ sẽ tăng tốc thêm, nhưng cũng không giống sẽ quay trở lại mức mục tiêu.

Ellen Zentner, chuyên gia chiến lược kinh tế trưởng của Morgan Stanley Wealth Management thì cho rằng, tập hợp dữ liệu này chưa đủ để thay đổi cán cân chính sách cho cuộc họp Fed tháng 9, nhưng nếu các dữ liệu sắp tới tiếp tục đi theo hướng này, các nhà hoạch định chính sách có thể chịu áp lực lớn hơn và chấm dứt tình trạng quan sát hiện tại.

Zentner cho rằng, trong lúc nhà đầu tư hết sức nhạy cảm với mọi yếu tố có thể đẩy kỳ vọng lãi suất tăng cao, dữ liệu kinh tế mới không phải là kết quả mà thị trường mong muốn.

Đó cũng là mâu thuẫn cốt lõi Fed đang phải đối mặt: Lạm phát không tăng tốc rõ rệt trở lại nhưng cũng không tiếp tục tiệm cận mục tiêu 2%; tiêu dùng đã nguội đi song hoạt động kinh tế vẫn có sức chống chịu.

Xác suất tăng lãi suất tháng 9 lên khoảng 40%, thị trường bắt đầu định giá lại

Dữ liệu PCE ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng lãi suất trên thị trường.

Theo Reuters, sau khi chỉ số lạm phát tổng thể PCE tháng 7 cao hơn kỳ vọng, giá hợp đồng tương lai quỹ liên bang cho thấy xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp ngày 15-16 tháng 9 là khoảng 40%, cao hơn mức 36% trước khi công bố dữ liệu.

Nói cách khác, dù PCE vượt dự báo không quá mạnh, nhưng đã khiến định giá thị trường về khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9 tăng thêm khoảng 4 điểm phần trăm.

Điều này không có nghĩa thị trường cho rằng Fed chắc chắn tăng lãi suất trong tháng 9. Ngược lại, xác suất khoảng 40% cho thấy tăng lãi suất vẫn chỉ là lựa chọn chính sách chưa chiếm ưu thế.

Tuy nhiên, so với trước đây chủ đề thảo luận nhiều hơn là “khi nào hạ lãi suất”, thì nay câu hỏi “có tăng lãi suất trở lại hay không” đã trở thành vấn đề cần cân nhắc nghiêm túc.

David Russell, chiến lược gia tại TradeStation, cho rằng khi kinh tế giữ vững sức mạnh, lạm phát chưa giảm, thì Walsh sẽ “ngày càng khó né tránh vấn đề tăng lãi suất”. Bret Kenwell của eToro cũng nhận định, lạm phát vẫn “cao đến mức khó chịu”, thị trường sẽ chú ý liệu Walsh có giải thích Fed sẽ làm cách nào đưa lạm phát về mục tiêu dài hạn tại Jackson Hole hay không.

Bản tổng kết dữ liệu kinh tế của Reuters trong ngày cũng rất đáng chú ý: Dữ liệu mới đã bổ sung biến số mới cho triển vọng chính sách Fed, nâng tầm quan trọng của những dữ liệu kinh tế sắp được công bố và khiến thị trường càng tập trung vào bài phát biểu của Walsh tại Jackson Hole vào thứ Sáu.

Timiraos chia sẻ phát biểu của Collins: Nếu lạm phát không cải thiện liên tục, phù hợp để “sớm” tăng lãi suất

Ngay sau khi dữ liệu PCE công bố và trong phiên đầu của chứng khoán Mỹ ngày thứ Tư, Timiraos đã chia sẻ bài phát biểu của Chủ tịch Fed Boston Collins được đăng trên website Fed Boston ngày thứ Ba, đặc biệt tóm tắt đánh giá của bà về lạm phát và chính sách tiền tệ. Website Fed Boston cho biết chủ đề bài phát biểu này là “Nhìn nhận về nền kinh tế”.

Timiraos tóm tắt, Collins cho rằng báo cáo lạm phát tháng 6 và 7 “hơi có động lực cổ vũ”, nhưng nếu “không có bằng chứng cải thiện lạm phát liên tục”, thì “phù hợp để sớm thắt chặt chính sách (tiền tệ)” hơn.

Đáng chú ý hơn, Timiraos đặc biệt chỉ ra, kịch bản lạm phát khá thuận lợi mà Collins đưa ra phụ thuộc vào hai giả định quan trọng: Tăng thuế quan trong tương lai ở mức hạn chế và eo biển Hormuz được mở lại một phần.

Điều này có nghĩa khái niệm “cải thiện ôn hòa” của Collins không phải lúc nào cũng lạc quan vô điều kiện.

Nếu thuế quan tiếp tục đẩy giá hàng hóa tăng cao, hoặc tình hình eo biển Hormuz đẩy giá năng lượng tăng trở lại, thì sự cải thiện lạm phát hiện nay có thể bị tác động ngược; còn nếu lạm phát mãi không thể “cải thiện bền vững”, thì tăng lãi suất có thể trở lại thành trọng tâm chính sách của Fed.

Quan điểm này hoàn toàn ứng hợp với dữ liệu PCE tháng 7: Dù tốc độ lạm phát ngắn hạn không quá mạnh, nhưng chỉ cần lạm phát không tiếp cận bền vững mục tiêu 2%, thì tiếng nói yêu cầu siết chặt thêm chính sách trong nội bộ Fed sẽ không biến mất.

Wall Street Journal chỉ rõ “vấn đề lạm phát vẫn cố chấp”, nhưng lập trường của Walsh vẫn chưa rõ ràng

Sau khi công bố dữ liệu PCE, Wall Street Journal đã đăng bình luận chuyên biệt, tiêu đề nhấn mạnh: “Vấn đề lạm phát của Fed vẫn cố chấp trong tháng 7”.

Ngay mở đầu bình luận đã thể hiện quan điểm cốt lõi: Kinh tế Mỹ vẫn có động lực thuận lợi nhất định, nhưng đồng thời đối mặt với một vấn đề lạm phát khó xoá nhoà – đây chính là bối cảnh mà Chủ tịch Fed Walsh phải đối diện trong bài phát biểu quan trọng tại Jackson Hole vào thứ Sáu.

Wall Street Journal chỉ ra, chỉ số giá PCE mà Fed ưa thích tháng 7 tăng 3,7% so với cùng kỳ, loại trừ thực phẩm và năng lượng, PCE lõi tăng 3,3% so với cùng kỳ, trong khi mục tiêu lạm phát 2% vẫn còn xa. Đồng thời, kinh tế Mỹ không hạ nhiệt rõ rệt: tốc độ tăng trưởng mua cuối tư nhân thực tế quý II được điều chỉnh lên 4,2%, tiêu dùng tháng 7 tăng 0,2%, thu nhập cá nhân tăng 0,4%.

Do đó, vấn đề đặt ra trước Walsh không chỉ đơn thuần là “lạm phát cao hay thấp”, mà còn là một phán đoán phức tạp hơn: liệu lạm phát hiện tại chủ yếu do các cú sốc một lần như thuế quan, chiến tranh Iran gây ra, hay là nhu cầu vẫn mạnh, mất cân bằng cung cầu tiếp tục cho phép doanh nghiệp tăng giá kéo dài?

Kết luận của bài bình luận Wall Street Journal, chính là sự không chắc chắn lớn nhất đến từ chính Walsh: Quan điểm của Walsh về vấn đề lạm phát mình tiếp quản cuối cùng ra sao, hiện vẫn chưa rõ ràng. Bởi ông không đưa ra dự báo lãi suất cá nhân trong “dot plot” Fed cập nhật hàng quý, cũng chưa công khai lập trường cá nhân ủng hộ việc tăng lãi suất trong các cuộc họp tới, trong khi việc có tăng lãi suất hay không lại là vấn đề tiếp tục gây chia rẽ nội bộ Fed.

Đêm trước Jackson Hole: Walsh có thể đưa ra “đáp án lạm phát” của mình?

Trên thực tế, trước khi PCE công bố vài tiếng đồng hồ, Timiraos đã đăng bài viết với tiêu đề “Chủ tịch Fed sẽ tham dự Jackson Hole, lập trường về lạm phát vẫn chưa rõ”.

Bài viết nhận định, khi đối diện thị trường và các đồng nghiệp Fed tại hội nghị ngân hàng trung ương Jackson Hole thứ Sáu này, áp lực lớn nhất đối với Walsh là trả lời một câu hỏi sẽ quyết định hướng đi lãi suất: Lạm phát hiện cao hơn mục tiêu là do tác động tạm thời, hay do chính kinh tế Mỹ vẫn quá nóng?

Nếu các tác động một lần như thuế quan, chiến tranh Iran gây ra cú sốc năng lượng chỉ là yếu tố tạm thời, Fed không cần phải siết chặt mạnh chính sách tiền tệ vì những cú sốc ngắn hạn này; nhưng nếu các yếu tố đó chỉ đang che giấu mất cân bằng cung cầu sâu xa, nhu cầu vẫn vượt cung, lạm phát sẽ không tự giảm và Fed sẽ cần hành động.

Timiraos nhận định, hai tháng vừa qua dữ liệu giá khá ôn hòa tạm thời giảm bớt áp lực tăng lãi suất tháng 9 của Fed, nhưng lại chưa thể trả lời câu hỏi quan trọng: Mức lãi suất chính sách hiện khoảng 3,6% có đủ tính kiềm chế, có giúp tiếp tục kéo giảm lạm phát hay không.

Đó cũng chính là điểm nhấn lớn nhất trong bài phát biểu của Walsh thứ Sáu tới.

Trong cuộc họp FOMC gần nhất hồi tháng 7, đã có ba quan chức Fed bỏ phiếu phản đối giữ nguyên lãi suất vì muốn tăng lãi suất, và biên bản cuộc họp cho biết còn nhiều quan chức Fed giữ quan điểm sẵn sàng thắt chặt thêm chính sách. Sau khi công bố số liệu PCE, xác suất tăng lãi suất trong tháng 9 trên thị trường kỳ hạn lại nhích lên khoảng 40%, cho thấy thị trường đã bắt đầu định giá lại đường đi chính sách này.

Do đó, PCE tháng 7 có thể chưa đủ để khiến Fed tăng lãi suất ngay trong tháng 9, nhưng nó đã làm nổi bật câu hỏi Walsh phải trả lời vào thứ Sáu: khi PCE lõi vẫn cao tới 3,3%, lạm phát mãi không về được mức 2%, Fed cuối cùng chuẩn bị lúc nào, và với điều kiện gì để siết chặt trở lại chính sách?

Điều này cũng khiến tiêu điểm thị trường với bài phát biểu của Walsh tại Jackson Hole thứ Sáu được dịch chuyển, không còn chỉ đi tìm “tăng lãi suất hay không tăng”, mà chuyển sang tìm hiểu cách đánh giá lạm phát, hàm phản ứng chính sách và ngưỡng ra quyết sách tháng 9 của ông.