Bài toán kinh tế đằng sau việc Polymarket rời khỏi Polygon

Nguyên tác | Odaily (@OdailyChina)

Tác giả｜Azuma (@azuma_eth)

Ngày 22 tháng 12, một động thái liên quan đến dự án dự đoán thị trường hàng đầu Polymarket đã thu hút sự chú ý rộng rãi của thị trường —— thành viên nhóm Polymarket là Mustafa đã xác nhận trong cộng đồng Discord rằng, Polymarket dự định di chuyển khỏi Polygon và sẽ ra mắt mạng Layer2 trên Ethereum mang tên POLY, đây là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu hiện tại của dự án.

Một cuộc “chia tay” không bất ngờ

Việc Polymarket lựa chọn rời khỏi Polygon không phải là điều bất ngờ, một bên là đại diện ứng dụng nổi bật, một bên là nền tảng cũ đang dần suy yếu, sức nóng thị trường và kỳ vọng giá trị giữa hai bên vốn đã có phần lệch pha. Khi Polymarket ngày càng phát triển thành một “quái vật” mới, hiệu suất mạng không đủ ổn định của Polygon (sự cố gần nhất xảy ra vào ngày 18 tháng 12) cùng với hệ sinh thái tương đối yếu đã trở thành rào cản khách quan đối với Polymarket.

Đối với Polymarket, tự xây dựng cổng vào đồng nghĩa với việc đạt được lợi ích kép cả về sản phẩm lẫn kinh tế.

Về sản phẩm, ngoài việc tìm kiếm môi trường vận hành ổn định hơn, việc tự xây dựng mạng Layer2 có thể giúp Polymarket tùy chỉnh các đặc tính nền tảng theo nhu cầu của mình, từ đó linh hoạt hơn trong việc thích ứng với các nâng cấp và đổi mới trong tương lai.

Ý nghĩa quan trọng hơn lại nằm ở khía cạnh kinh tế. Việc tự xây dựng mạng lưới đồng nghĩa với việc Polymarket có thể gom toàn bộ các hoạt động kinh tế và dịch vụ liên quan về trong hệ sinh thái của mình, ngăn chặn giá trị bị rò rỉ ra các mạng lưới bên ngoài, đồng thời dần dần tích lũy thành lợi thế hệ thống của riêng mình.

Đóng góp kinh tế rõ ràng và tiềm ẩn

Là một ứng dụng tầng trên, sự bùng nổ của Polymarket từng mang lại đóng góp kinh tế trực tiếp đáng kể cho Polygon, dữ liệu do nhà phân tích dữ liệu trên Dune tổng hợp cho thấy:

• Số người dùng hoạt động của Polymarket trong tháng này là 419.309, tổng số người dùng lịch sử là 1.766.193;
• Tổng số giao dịch trong tháng này là 19,63 triệu, tổng số giao dịch lịch sử là 115 triệu;
• Tổng khối lượng giao dịch trong tháng này là 1,538 tỷ USD, tổng khối lượng giao dịch lịch sử là 14,3 tỷ USD.

Về cách đánh giá tỷ lệ đóng góp của Polymarket đối với kinh tế hệ sinh thái Polygon, Odaily đã phát hiện ra một tỷ lệ khá trùng hợp khi tổng hợp dữ liệu của hai bên.

• Trước tiên là về vốn bị khóa, dữ liệu cho thấy tổng giá trị vị thế trên toàn nền tảng Polymarket hiện là khoảng 326 triệu USD, chiếm khoảng một phần tư tổng giá trị khóa của toàn mạng Polygon là 1,19 tỷ USD
• Tiếp theo là tình hình tiêu thụ gas, vào tháng 10 năm ngoái từng thống kê rằng các giao dịch liên quan đến Polymarket tiêu thụ khoảng 25% tổng lượng gas của Polygon;
• Xét đến việc dữ liệu này đã cũ, chúng tôi đã kiểm tra lại tình hình gần đây, theo thống kê của nhà phân tích dữ liệu trên Dune, trong tháng 11 các giao dịch liên quan đến Polymarket đã tiêu thụ khoảng 216.000 USD gas, trong khi tổng lượng gas tiêu thụ toàn mạng Polygon trong tháng đó là khoảng 939.000 USD, tỷ lệ cũng gần một phần tư (khoảng 23%).

Dù có thể tồn tại sự trùng hợp do phương pháp thống kê và khung thời gian, nhưng kết quả tương đồng ở nhiều khía cạnh cũng phần nào có thể dùng làm tham khảo để ước tính ý nghĩa kinh tế của Polymarket đối với Polygon.

Bên cạnh các chỉ số có thể đo lường như người dùng hoạt động, vốn bị khóa, khối lượng giao dịch, đóng góp gas, ý nghĩa kinh tế của Polymarket đối với Polygon còn thể hiện ở một loạt các đóng góp tiềm ẩn khó đo lường trực tiếp nhưng vẫn rất thực tế.

Đầu tiên là việc kích hoạt thanh khoản stablecoin. Tất cả các giao dịch trên Polymarket đều được thanh toán bằng USDC, các hoạt động giao dịch tần suất cao và liên tục đã làm tăng đáng kể nhu cầu lưu chuyển và các kịch bản sử dụng USDC trên mạng Polygon; tiếp theo là giá trị hành vi kèm theo của người dùng giữ lại, ngoài thị trường dự đoán, những người dùng này cũng có thể vì tiện lợi mà chuyển sang sử dụng các sản phẩm DeFi khác trong hệ sinh thái Polygon, từ đó nâng cao giá trị tổng thể của mạng Polygon. Những đóng góp này rất khó để định lượng bằng số liệu cụ thể, nhưng lại tạo thành “nhu cầu thực” mà các mạng nền tảng coi trọng và cũng là thứ khan hiếm nhất.

Tại sao lại là bây giờ? Câu trả lời không khó đoán

Thực tế, chỉ xét về quy mô người dùng, dữ liệu và sức nóng thị trường, Polymarket đã hoàn toàn đủ tự tin để tự lập cổng vào. Đây không còn là vấn đề “có nên đi hay không”, mà là vấn đề “khi nào đi”.

Lý do lựa chọn thời điểm này để bắt đầu di chuyển, có thể cốt lõi là do Polymarket TGE sắp diễn ra. Một mặt, sau khi Polymarket phát hành token, cấu trúc quản trị, hệ thống khuyến khích và mô hình kinh tế sẽ trở nên cố định hơn, chi phí và độ phức tạp khi di chuyển nền tảng sau này sẽ tăng lên đáng kể; mặt khác, việc nâng cấp từ “một ứng dụng đơn lẻ” lên thành “ứng dụng + nền tảng” toàn diện, bản thân nó đã đồng nghĩa với việc thay đổi logic định giá, tự xây dựng Layer2 chắc chắn sẽ mở ra trần giá trị cao hơn cho Polymarket cả về mặt câu chuyện lẫn vốn hóa.

Tóm lại, việc Polymarket rời khỏi Polygon về bản chất không chỉ đơn giản là một lần di chuyển nền tảng, mà còn là hình ảnh thu nhỏ của sự thay đổi cấu trúc trong ngành công nghiệp crypto. Khi các ứng dụng hàng đầu bắt đầu có khả năng tự mình gánh vác người dùng, lưu lượng và các hoạt động kinh tế, nếu nền tảng không thể cung cấp giá trị gia tăng, thì việc bị “đâm sau lưng” là điều không thể tránh khỏi.

Không có gì khác, chỉ là chạy theo lợi nhuận mà thôi.