Tác động của lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt: Hệ số PE của chứng khoán Mỹ co lại rõ rệt, Mag 7 lấn át cổ phiếu vốn hóa nhỏ
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã chạm mức cao nhất trong 24 năm, đang âm thầm tái định hình cục diện của thị trường chứng khoán Mỹ. Hệ số P/E kỳ vọng của S&P 500 đã giảm từ 22,2 lần vào đầu năm xuống còn 19,3 lần, "giảm ba cấp độ". Trong khi đó, chỉ số Russell 2000 tiến gần tới mức điều chỉnh kỹ thuật, còn các công ty trong nhóm Mag 7 như Microsoft, Nvidia tiếp tục nâng đỡ thị trường nhờ câu chuyện AI và lợi nhuận mạnh mẽ, khiến mức độ tập trung của thị trường gần chạm tới kỷ lục lịch sử.
Trong đêm qua, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đã chạm mức cao nhất trong 24 năm, có lúc vượt qua 5,36% trong phiên và cuối cùng đóng cửa ở mức 5,276%. Trong bối cảnh này, thị trường chứng khoán Mỹ xuất hiện cảnh phân cực: Chỉ số S&P 500 vẫn quanh mức cao lịch sử, nhưng sự thu hẹp định giá, phân hóa nhóm ngành và mức độ tập trung cực đoan đều đang đồng thời diễn ra.
Hiện tại, tỷ lệ giá trên lợi nhuận dự phóng của S&P 500 vào khoảng 19,3 lần, trong khi đầu năm con số này là 22,2 lần. Định giá đã bị thu hẹp đáng kể, nhưng chỉ số này vẫn không giảm mạnh — nguyên nhân là kỳ vọng lợi nhuận tăng trưởng đồng thời, phần nào bù đắp tác động từ việc định giá co lại. “Việc lãi suất tăng đã gây cú sốc lớn cho thị trường cổ phiếu. Tỷ lệ P/E đã giảm ba cấp độ. Tác động này rất trực tiếp, nhưng lại bị che phủ bởi hiệu suất lợi nhuận quá nổi bật.” ông Bob Doll, Giám đốc đầu tư của Crossmark Global Investments, cho biết.
“Đây là kiến thức cơ bản của môn tài chính 101 — lãi suất càng cao, cổ phiếu càng mất giá.” Mark Hackett, Chiến lược gia thị trường trưởng của Nationwide Investment Management nói.

Nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ chịu ảnh hưởng đầu tiên, Mag 7 trở thành nơi trú ẩn
Đồng thời, cổ phiếu vốn hóa nhỏ đang chịu tác động trực tiếp hơn. Chỉ số Russell 2000 đã giảm 9% so với đỉnh đóng cửa lịch sử chưa đến hai tháng trước, đóng cửa ở mức 2.793,20 điểm vào thứ Tư, chỉ còn một bước nữa là bước vào vùng điều chỉnh kỹ thuật (giảm 10% so với mức cao nhất).
Ông Keith Lerner, Giám đốc đầu tư của Truist Advisory Services, chỉ ra: “Nguyên nhân đầu tiên và quan trọng nhất phía sau việc vốn hóa nhỏ giảm gần đây là lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn dài tăng. Lãi suất tăng đang gây áp lực — chỉ là nhóm công nghệ đang che phủ điều đó.”
Sự mong manh của nhóm vốn hóa nhỏ đến từ yếu tố cấu trúc. Lerner giải thích: “Cổ phiếu vốn hóa nhỏ nhạy cảm hơn với lãi suất vì họ nắm giữ nhiều nợ hơn và tỷ lệ nợ lãi suất thả nổi cũng cao hơn so với nhóm vốn hóa lớn.”

Ông Steve Sosnick, Chiến lược gia trưởng của Interactive Brokers cũng nhận định: “Tăng trưởng GDP quý II ở mức 2,2% chưa chắc đủ để tất cả đều đi lên cùng thủy triều. Tăng trưởng kinh tế không đồng đều, cộng với lãi suất tăng mạnh — điều này tạo môi trường khó khăn cho cổ phiếu vốn hóa nhỏ.”
Đáng chú ý, ngay cả cổ phiếu công nghệ vốn hóa nhỏ cũng không tránh khỏi — ETF Invesco S&P SmallCap Information Technology (PSCT) đã giảm 10,4% kể từ mức đỉnh ngày 30/6.
Mức độ tập trung thị trường cực đoan: bốn công ty nâng đỡ cả chỉ số
Sức chống chịu của chỉ số vốn hóa lớn phần lớn đến từ đóng góp của một số ít công ty.
Theo dữ liệu nghiên cứu của Citadel Securities, Microsoft, Nvidia, Apple, Meta đã đóng góp tổng cộng khoảng 300 điểm vào S&P 500 trong quý III, vượt gấp ba lần mức tăng tổng cộng của chỉ số này cùng kỳ; còn 496 công ty còn lại hợp lại đã kéo chỉ số giảm 150 điểm.
Ông Scott Rubner của Citadel viết trong báo cáo gửi khách hàng: “Thị trường chứng khoán không phải kinh tế, và ngày càng rõ là S&P 500 cũng không đại diện cho các cổ phiếu thông thường.”
Mức độ tập trung này đã gần đạt đỉnh lịch sử theo nhiều chỉ tiêu. Chỉ số Dow Jones Industrial Average đã giảm 4,2% trong tháng qua, trong khi Nasdaq lại tăng gần 4% cùng kỳ — sự tách biệt này là minh chứng trực quan cho phân hóa.

Trái phiếu và cổ phiếu đang định giá "hai thế giới khác biệt"
Chiến lược gia vĩ mô Henry Allen của Deutsche Bank vừa đưa ra cảnh báo sâu sắc hơn trong báo cáo mới nhất: Thị trường trái phiếu và thị trường cổ phiếu hiện đang định giá “các hệ chế vĩ mô hoàn toàn khác biệt”.
Thị trường trái phiếu đã bắt đầu phản ánh rủi ro lạm phát cao hơn, rủi ro tài chính lớn hơn và kỳ vọng về chính sách tiền tệ thắt chặt, lợi suất ở nhiều nơi trên thế giới tăng lên mức cao nhất nhiều năm. Nhưng thị trường cổ phiếu hầu như lại phớt lờ — S&P 500 đóng cửa ngày thứ Sáu tuần trước chỉ cách mức cao lịch sử chưa đến 1%.
Allen chỉ ra sự bất đồng này “khó có thể kéo dài”. Ông viết: “Chúng ta đang định giá triệu chứng của hệ chế mới (như lợi suất ở mức cao nhiều thập kỷ, chênh lệch trái phiếu chủ quyền gia tăng), nhưng chưa định giá hệ quả logic của nó (như tăng trưởng chậm lại và rủi ro vỡ nợ gia tăng) — mà những hệ quả này thường xuất hiện dưới dạng tài sản rủi ro yếu đi trong lịch sử.”
Deutsche Bank đã liệt kê năm sự chênh lệch thị trường đáng chú ý nhất hiện nay, với kết luận trọng tâm: Nếu áp lực tài chính không giảm nhanh (như sự kiện Silicon Valley Bank tháng 3/2023), tài sản rủi ro sẽ đối mặt với áp lực gia tăng kéo dài.

Mùa báo cáo lợi nhuận trở thành phép thử then chốt
Khi mùa báo cáo tài chính quý III bắt đầu tuần tới — những tổ chức lớn trên Wall Street như JPMorgan Chase, Citigroup sẽ công bố kết quả trước tiên — yêu cầu của thị trường đối với lợi nhuận doanh nghiệp đã được nâng cao hơn nữa.
Ông Bob Doll của Crossmark dự báo, lãi suất cao sẽ tiếp tục là lực cản cho thị trường cổ phiếu, đặc biệt với các công ty chu kỳ. Ông nói: “Nếu bạn nắm chút tiền mặt cũng không sao, vì tôi cho rằng thị trường cổ phiếu sẽ không tăng nhanh như những tháng trước nữa.”
Từ mức đỉnh đóng cửa ngày 13/8, S&P 500 đã có 18/25 ngành giảm điểm, chỉ số S&P 500 phiên bản bình quân trọng số đã giảm 5%. Nhiều ngành như ngân hàng và bất động sản đã giảm hơn 10%.
Lợi nhuận có tiếp tục “vượt trội siêu việt” hay không sẽ quyết định hướng đi cuối cùng của cuộc chiến kéo co giữa định giá và lợi suất.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Mọi thông tin trong bài viết đều thể hiện quan điểm của tác giả và không liên quan đến nền tảng. Bài viết này không nhằm mục đích tham khảo để đưa ra quyết định đầu tư.
Bạn cũng có thể thích
Delta Air Lines cảnh báo rằng, khi giá nhiên liệu tăng ảnh hưởng đến lợi nhuận, khả năng vận chuyển hàng không sẽ tiếp tục bị thắt chặt hơn nữa.
Hãng hàng không Delta đã hạ dự báo lợi nhuận năm vì dự kiến chi phí nhiên liệu tăng lên 6 tỷ USD. Giám đốc điều hành cho biết giá vé năm nay đã tăng khoảng 20%, mức độ phản đối từ hành khách khá thấp. Các nhà phân tích cảnh báo rằng việc duy trì mức giá vé cao vào năm 2027 là rất quan trọng đối với việc nâng cao tỷ suất lợi nhuận. Bài viết bổ sung thêm phát biểu tại cuộc họp báo cáo tài chính và bình luận của các nhà phân tích. Rajesh Kumar Singh/Shivansh Tiwary, Reuters Chicago ngày 9 tháng 10 - Delta (DAL.N) cho biết hôm thứ Sáu rằng do chi phí nhiên liệu tăng vọt, dù nhu cầu đi lại mạnh mẽ và giá vé tăng cao, hãng vẫn buộc phải hạ dự báo lợi nhuận năm 2026 gần một phần tư. Do đó, ngành hàng không năm tới có thể cần tiếp tục hạn chế tăng trưởng chuyến bay để đảm bảo khả năng sinh lời. Cảnh báo này cho thấy những thách thức ngày càng nghiêm trọng của các hãng hàng không Mỹ. Dù nhu cầu mạnh mẽ và tăng trưởng ghế ngồi hạn chế giúp họ tăng giá vé để bù cho chi phí nhiên liệu tăng cao, nhưng nếu tăng quá nhiều chuyến bay nhằm khai thác nhu cầu, cuộc cạnh tranh tranh giành hành khách trở nên gay gắt hơn, khiến việc duy trì giá vé cao và bảo vệ lợi nhuận khó khăn hơn. Hãng hàng không có trụ sở tại Atlanta hiện dự kiến chi phí nhiên liệu hàng năm sẽ tăng khoảng 6 tỷ USD so với năm trước, cao hơn khoảng 2 tỷ USD so với dự báo tháng 7, do chiến tranh Iran đã khiến giá nhiên liệu máy bay toàn cầu tăng vọt. Các hãng hàng không toàn cầu đang chuẩn bị cho cú sốc nhiên liệu kéo dài. CEO của Ryanair Group RYA.I, Michael O'Leary, cho biết hôm thứ Năm rằng giá nhiên liệu máy bay cao có thể kéo dài từ 12 đến 18 tháng, gây áp lực lớn hơn lên việc tăng giá và kiểm soát chi phí của các hãng. “Trong môi trường chi phí cao, chỉ tăng trưởng thôi không đủ để vượt qua khó khăn,” CEO Delta Ed Bastian phát biểu trong hội nghị điện thoại trao đổi về kết quả kinh doanh và triển vọng công ty. Ông cho biết ngành đã thực hiện các biện pháp hạn chế công suất, nhưng năm tới cần tiếp tục làm vậy để nâng cao khả năng sinh lời. Bastian cho biết Delta năm nay đã nâng giá vé khoảng 20%, hành khách ít phản đối. Ông tin rằng giá vé cao này vẫn có thể duy trì ngay cả khi chi phí nhiên liệu cuối cùng giảm xuống. Delta đã hạ dự báo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu đã điều chỉnh từ mức 6,50 đến 7,50 USD (dự báo tháng 7) xuống 5,10 đến 5,60 USD. Theo dữ liệu LSEG, mức trung bình mới thấp hơn mức kỳ vọng trung bình của các nhà phân tích là 5,46 USD. Lợi nhuận sau điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu quý ba là 1,72 USD, thấp hơn dự kiến trung bình của nhà phân tích 4 cent. Giá cổ phiếu Delta giảm 1,7% trong phiên giao dịch ban ngày, United Airlines UAL.O giảm 1,4%, còn American Airlines AAL.O và Southwest Airlines LUV.N đều giảm khoảng 1%. Delta có khả năng bù đắp một phần tác động của chi phí nhiên liệu nhờ sở hữu một nhà máy lọc dầu ở ngoại ô Philadelphia, dự kiến mang lại hơn 700 triệu USD trong năm nay. Nhưng hãng dự đoán chi phí nhiên liệu quý bốn sẽ tăng từ 3,61 USD (quý ba) lên 4,25 USD mỗi gallon. Delta dự kiến lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu đã điều chỉnh quý bốn là 1,15 đến 1,65 USD, mức trung bình là 1,40 USD gần bằng dự kiến trung bình của các nhà phân tích là 1,39 USD. Giá vé tăng Theo dữ liệu của chính phủ, tám tháng đầu năm 2026, các hãng hàng không Mỹ đã chi 42,9 tỷ USD cho nhiên liệu, dù lượng tiêu thụ giảm nhẹ nhưng vẫn tăng 13,2 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Cục Thống kê Lao động Mỹ cho biết nhu cầu mạnh mẽ và tăng trưởng ghế ngồi hạn chế đã giúp mức giá vé trung bình tăng khoảng 25% từ tháng 4 đến tháng 8 so với cùng kỳ năm trước. Các nhà phân tích của Melius Research cho biết, dù chi phí nhiên liệu tăng vọt, khả năng Delta điều chỉnh giá vé giúp hãng duy trì lợi nhuận cơ bản ổn định trong nửa cuối năm. Nhưng họ cảnh báo tỷ suất lợi nhuận của Delta trong nhiều năm qua vẫn khó cải thiện. Báo cáo phân tích viết: “Giữ hoặc tiếp tục nâng giá vé năm 2027 là chìa khóa để cải thiện tỷ suất lợi nhuận.” Khi năng lực toàn ngành được dự báo sẽ tăng nhanh trong quý bốn, thách thức này có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Các nhà phân tích của Deutsche Bank dự báo tỷ lệ bù trừ chi phí nhiên liệu bằng doanh thu trong quý bốn sẽ giảm, và dự kiến phải đến đầu 2027 mới bù được hoàn toàn. Bastian chỉ ra rằng tỷ suất lợi nhuận toàn ngành thấp là lý do khác phải hạn chế tăng trưởng năng lực. Ông cho biết trước khi giá nhiên liệu rõ ràng hơn, Delta sẽ giữ thái độ thận trọng với kế hoạch năng lực năm 2027, và cho biết tỷ lệ mở rộng năng lực với các chuyến bay quốc tế có thể cao hơn so với nội địa. Hiện tại, Delta cho biết khoang cao cấp và mảng khách doanh nghiệp vẫn rất mạnh, trong khi khoang phổ thông cũng đang từng bước cải thiện. Với tỷ lệ đặt vé cho quý bốn hiện đã vượt 60%, dù tăng trưởng năng lực hạn chế, Delta dự kiến doanh thu sẽ tăng khoảng 20% so với cùng kỳ năm trước. Các lãnh đạo cho biết xu hướng đặt vé sớm vào quý một năm 2027 cũng rất khả quan.
Báo cáo tài chính của các ngân hàng lớn Phố Wall sẽ được công bố vào tuần tới: Doanh thu giao dịch cổ phiếu dự kiến gần 19 tỷ USD, “ai cũng là người thắng cuộc” có thể trở thành dĩ vãng
Theo dự báo của các nhà phân tích do Bloomberg tổng hợp, tổng thu nhập giao dịch cổ phiếu quý 3 của năm ngân hàng lớn nhất nước Mỹ sẽ gần đạt 19 tỷ USD, nhưng thu nhập giao dịch trái phiếu dự kiến giảm xuống mức thấp nhất trong năm và hoạt động M&A cũng đang hạ nhiệt. Đồng thời, các công cụ tối ưu hóa tiền mặt dựa trên AI có thể gây ra sự thất thoát tiền gửi, làm dấy lên lo ngại trên thị trường về cổ phiếu ngân hàng. Các nhà phân tích cho rằng, mặc dù lợi nhuận của từng ngân hàng có thể tiếp tục phân hóa, nhưng lo ngại của thị trường về tác động của AI có thể đã bị phóng đại.
Báo cáo tài chính của Delta Air Lines (DAL.US) hé lộ ngành hàng không “ăn mòn lợi nhuận năng lượng”! Doanh thu Q3 đạt mức cao kỷ lục nhưng giá dầu cao làm giảm triển vọng lợi nhuận
Chi phí nhiên liệu điều chỉnh của Delta Airlines trong quý III tăng 62% so với cùng kỳ năm trước, tỷ suất lợi nhuận hoạt động điều chỉnh giảm từ 11,1% xuống còn 9,4%. Do đó, báo cáo hoạt động và triển vọng tương lai này thể hiện sự linh hoạt trong kinh doanh của hãng hàng không lớn dưới mức giá dầu cao, nhưng vẫn chưa phát đi tín hiệu về việc tỷ suất lợi nhuận sẽ mở rộng trở lại.
