Làn sóng AI mạnh mẽ chống lại “lợi suất trái phiếu Mỹ 5%”! Nasdaq lên mức cao mới củng cố mô hình “80/20”, phố Wall đánh giá lại tỷ lệ cổ phiếu và trái phiếu

Ứng dụng Zhihui Tài chính đã biết, kỳ vọng lợi nhuận đến từ sự mở rộng của agent AI, cùng áp lực định giá do lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ dài hạn tăng lên, đang trở thành hai lực lượng đối đầu rõ rệt nhất trên phố Wall. Tuy nhiên, ít nhất cho đến hiện tại, câu trả lời mà dòng tiền thị trường cổ phiếu Mỹ đưa ra là — sự mở rộng chưa từng có của sức mạnh tính toán AI cộng với làn sóng ứng dụng AI đã vượt qua một loạt yếu tố tiêu cực quan trọng, bao gồm cả việc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm trở lên leo thang.

Đây cũng là lý do một số quỹ phòng hộ hàng đầu trên phố Wall bắt đầu từ bỏ danh mục đầu tư truyền thống “60/40”, chuyển hướng sang các biến thể chiến lược 80/20 tích cực hơn — tức cổ phiếu là tài sản ETF chiếm khoảng 80% toàn bộ danh mục ETF, loại ETF thu nhập cố định tập trung vào tài sản trái phiếu chính phủ chiếm khoảng 16%, phần nhỏ còn lại có thể tập trung vào tài sản quản lý tiền mặt như repo trái phiếu chính phủ, khiến cấu trúc tồn tại này gần giống “80/20” hơn.

Trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm được gọi là “mỏ neo định giá tài sản toàn cầu”, xuất phát từ vị thế chuẩn của nó trong hệ thống tài chính đô la Mỹ và định giá dòng tiền trung-dài hạn. Thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ có quy mô lớn, giao dịch sôi động, USD lại được sử dụng rộng rãi trong tài trợ và dự trữ quốc tế, do đó thay đổi lợi suất của nó mang lại ảnh hưởng xuyên thị trường — trái phiếu doanh nghiệp USD thường lấy lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ cùng kỳ hạn làm tham khảo rồi cộng thêm chênh lệch tín nhiệm, lãi suất thế chấp nhà ở bị ảnh hưởng bởi định giá trái phiếu chính phủ và chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp, còn định giá cổ phiếu và bất động sản thì cực kỳ nhạy cảm với lãi suất chiết khấu dòng tiền tương lai.

Về lý thuyết, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tương đồng với chỉ số lãi suất phi rủi ro ở mẫu số trong mô hình định giá DCF quan trọng của thị trường cổ phiếu. Khi các chỉ tiêu khác (đặc biệt là dự báo dòng tiền ở mẫu số) không có sự thay đổi rõ rệt — ví dụ trong mùa báo cáo tài chính, mẫu số rơi vào khoảng trống do thiếu chất xúc tác tích cực, lúc này, nếu mẫu số càng cao hoặc duy trì ở vùng cực cao lịch sử trên 5% thì định giá các tài sản rủi ro như cổ phiếu công nghệ liên quan mật thiết với AI, trái phiếu doanh nghiệp lợi nhuận cao và tiền mã hóa đang ở mức định giá lịch sử sẽ đối mặt nguy cơ sụp đổ định giá.

Tuy nhiên, khi những người hoài nghi về AI một lần nữa tuyên bố đầu hàng, các nhà giao dịch kỳ vọng vào chủ đề sức mạnh tính toán AI tích cực tìm kiếm xu hướng tương lai của cổ phiếu công nghệ — chủ yếu do tài sản rủi ro lại một lần nữa chống chịu được áp lực của lợi suất, đồng thời phản ánh nhà đầu tư vẫn tin tưởng, thương mại hóa ứng dụng AI và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp có thể phần nào bù đắp cho ảnh hưởng của chi phí vay và tỷ lệ chiết khấu tăng lên. Nasdaq 100 trong chuỗi lập đỉnh kỷ lục lần đầu kể từ tháng 6, đã trải qua nhiều thăng trầm. Hiện tại, những nhà đầu tư tăng giá đang tìm kiếm bằng chứng lạc quan cho thấy động lực tăng giá dựa vào cơn sốt hạ tầng AI chưa từng có này sẽ không sớm suy yếu.

Gã khổng lồ tài chính phố Wall Jefferies gần đây cho biết, dưới động lực kép của làn sóng đầu tư AI cùng với lợi nhuận các doanh nghiệp liên quan AI vượt kỳ vọng, chỉ số S&P 500 dự kiến sẽ tăng vọt lên 8000 điểm vào cuối năm 2026, và tiếp tục chạm 9000 điểm trong năm 2027. Logic cốt lõi của Jefferies rõ ràng và mạnh mẽ: Trong một chu kỳ tăng trưởng lợi nhuận do AI thúc đẩy vượt hơn gấp đôi trung bình lịch sử, chống lại xu hướng lợi nhuận là nguy hiểm. Dự báo cơ sở cho chỉ số S&P 500 ở mức 8000 điểm năm 2026 của Jefferies dựa trên EPS đạt 373 USD (tăng 35% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn nhiều consensus của thị trường là 29%) cùng P/E ở mức 21,5 lần.

Kỳ vọng lợi nhuận AI đối đầu với đường cong lợi suất cao: Vì sao cổ phiếu Mỹ vẫn trụ vững trước áp lực lợi suất trái phiếu dài hạn tăng

Tính đến tuần ngày 25 tháng 9, chỉ số Nasdaq 100 tăng 3,3%, là mức tăng tuần lớn nhất kể từ đầu tháng 8, trước đó kết phiên thứ Ba còn lập đỉnh lịch sử; Meta nhờ triển vọng Muse thúc đẩy tăng gần 13% trong tuần. Cùng thời điểm, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ 30 năm có lúc chạm khoảng 5,53%, cao nhất kể từ 2004, dầu Brent vẫn trên 100 USD/thùng. Tài sản rủi ro lại một lần nữa giữ vững, phản ánh nhà đầu tư vẫn tin tưởng rằng ứng dụng AI thương mại hóa và lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng có thể phần nào bù đắp cho tác động của chi phí tài chính và tỷ lệ chiết khấu tăng. Tuy nhiên, đà giảm giá dầu hôm thứ Sáu phụ thuộc vào hy vọng các cuộc đàm phán Mỹ-Iran đạt tiến triển, nguồn cung năng lượng được phục hồi chỉ là kỳ vọng, chưa phải thực tế chắc chắn.

Muse cùng với GPT-6 Astra của OpenAI đã cung cấp con đường ứng dụng cụ thể hơn cho kỳ vọng lợi nhuận này. Muse thực hiện tác vụ xuyên ứng dụng thông qua máy ảo đám mây riêng và trình duyệt, có thể tiếp tục làm việc sau khi người dùng đóng ứng dụng; Astra thì tăng cường khả năng thao tác máy tính, kỹ nghệ phần mềm và công việc chuyên môn đa bước. Khi AI có thể hoàn thành các quy trình nghiên cứu, lập trình, mua sắm và công việc văn phòng, giá trị có thể thu phí sẽ mở rộng từ việc tạo câu trả lời sang giao hàng kết quả công việc. Về logic tăng trưởng kinh doanh, tỷ lệ thành công nhiệm vụ cao hơn và chi phí thực hiện thấp hơn kỳ vọng sẽ thúc đẩy doanh nghiệp và người tiêu dùng mở rộng phạm vi sử dụng, từ đó hỗ trợ kỳ vọng tăng trưởng thu nhập từ thuê bao, trả phí theo lượt sử dụng và hạ tầng liên quan.

Sự mở rộng ứng dụng này lan truyền tới đầu cuối sức mạnh tính toán, liên quan đến một hệ thống tính toán hoàn chỉnh: GPU và các bộ tăng tốc AI khác chịu trách nhiệm tính toán mô hình, CPU xử lý điều hành trình duyệt, thực thi mã, máy ảo, gọi công cụ và điều phối nhiệm vụ; trọng số mô hình, ngữ cảnh và số phiên đồng thời tăng nhu cầu bộ nhớ tốc độ cao, tệp tác vụ, bộ nhớ dài hạn và bộ nhớ đệm lưu phân tầng cũng làm tăng nhu cầu DRAM và SSD doanh nghiệp. Phân tích kỹ thuật của Nvidia cũng chỉ ra, tốc độ thực thi công cụ của CPU sẽ ảnh hưởng tới thông lượng luồng công việc agent, còn bộ đệm KV có thể được quản lý phân tầng giữa bộ nhớ GPU, CPU và lưu trữ tùy theo nhu cầu truy cập.

Đó cũng là lý do vì sao các ông lớn phố Wall như Goldman Sachs và Jefferies đều giá trị logic cốt lõi về sự tăng tốc thâm nhập của ứng dụng AI và cơn sốt sức mạnh tính toán AI sẽ tiếp tục là động lực cứng cho mở rộng lợi nhuận cổ phiếu Mỹ. Tỷ lệ thâm nhập agent AI tăng vọt, sẽ đồng thời mở rộng nhu cầu của các lĩnh vực AI hạ tầng chủ chốt như tính toán, bộ nhớ, lưu trữ và mạng quang liên kết.

Đà phục hồi của thị trường cổ phiếu tạo động lực mới cho sự chuyển đổi cấu hình phòng thủ-tấn công “80/20” của phố Wall

Một tuần nữa lại trôi qua tại phố Wall: Lợi suất trái phiếu chạm đỉnh cao nhiều thập niên, giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng, lý do hỗ trợ Fed tiếp tục thắt chặt cũng nhiều lên. Nhưng tài sản rủi ro lại một lần nữa trụ vững trước áp lực.

Dù làn sóng bán tháo trái phiếu toàn cầu tiếp tục leo thang suốt phần lớn thời gian tuần này, lo ngại lạm phát lại trở thành trung tâm chú ý, song mức đóng cửa của thị trường cổ phiếu vẫn sát tiệm cận kỷ lục lịch sử, chênh lệch tín nhiệm trái phiếu doanh nghiệp vẫn trong phạm vi kiểm soát.

Tuy nhiên, niềm tin vào AI thúc đẩy lợi nhuận doanh nghiệp và sức chịu đựng kinh tế, chí ít cũng tạm thời trấn áp các lo ngại này, cổ phiếu nhờ đó vẫn tiếp tục mang lại lợi nhuận. Tin tức về khả năng Mỹ và Iran đạt đột phá, thúc đẩy việc mở lại eo biển Hormuz, khiến giá dầu giảm vào thứ Sáu, hỗ trợ Nasdaq 100 tăng 3,3% tuần qua, mức tăng tuần lớn nhất kể từ đầu tháng 8. Meta Platforms nổi bật nhất, khi phát hành công cụ Muse AI giúp giá cổ phiếu tăng gần 13%.

Song, phía sau tất cả vẫn tồn tại bóng mây triển vọng do niềm tin người tiêu dùng suy yếu, cũng như rủi ro lạm phát chưa dứt. Yếu tố sau đã giáng đòn mạnh vào trái phiếu chính phủ Mỹ tuần này, trong khi trái phiếu truyền thống vốn là “hầm trú ẩn” rủi ro cổ phiếu.

Một phần dòng tiền đã chảy về các công cụ phòng thủ mới. Từ tháng 9 đến nay, khoảng 2,7 tỷ USD chuyển vào ETF cổ phiếu nhận cổ tức của Schwab Mỹ, giúp nó chuẩn bị ghi nhận tháng ròng vốn thứ 10 liên tiếp; hai ETF thu nhập quyền chọn quy mô lớn của JPMorgan tổng cộng hút về khoảng 800 triệu USD. ETF hạ tầng toàn cầu iShares hút thêm 150 triệu USD. Cùng thời điểm, một số nhà quản lý quỹ thu nhập cố định đang duy trì phân bổ ở đầu ngắn hơn của đường cong lợi suất.

Những công cụ này không thực sự là vật thay thế truyền thống cho trái phiếu. Nhưng khi lợi suất trái phiếu ngắn hạn tiệm cận 5%, chúng mang lại một phần đặc trưng mà nhà đầu tư hiện tìm kiếm: thu nhập bền vững mà không phải chịu rủi ro kỳ hạn dài.

Adrian Helfert, Giám đốc đầu tư của Westwood quản lý khoảng 18 tỷ USD tài sản cho biết: “Nhà đầu tư đang tích cực xem xét lại 40% danh mục truyền thống 60/40. Thông qua cổ tức hoặc thu nhập quyền chọn, tôi có thể có dòng thu nhập hấp dẫn và bền, mà không phải chịu rủi ro kỳ hạn dài lớn đến vậy. Do đó, chúng tôi đã giảm rủi ro đầu cuối dài này trong danh mục.”

Như hình trên, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm lên mức cao nhất trong hơn hai thập kỷ.

Ít nhất trong lĩnh vực ETF, cấu hình 60/40 kinh điển nhìn đã giống 80/20 hơn. Theo thống kê từ Bloomberg Intelligence, ETF cổ phiếu giờ chiếm khoảng 80% tổng tài sản ETF, ở mức cao kỷ lục, ETF thu nhập cố định chỉ khoảng 16%. Sự lệch này chủ yếu từ sự phân hóa vận động tài sản và chuyển dịch của nhà đầu tư tổ chức lớn, chứ không thuần là lựa chọn chủ động của nhà đầu tư thông thường. Hiệu suất cổ phiếu vượt xa trái phiếu, một phần dòng tiền mới vẫn đi theo tỷ lệ cấu hình truyền thống hơn.

Bất kể động cơ thế nào, tài sản của nhà đầu tư ETF vẫn thiên về cổ phiếu rõ rệt, dù có người dự đoán, khi lợi suất trái phiếu duy trì mức chưa từng thấy kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu, dòng tiền có thể sẽ dịch chuyển từ cổ phiếu sang trái phiếu.

Theo Seema Shah, Trưởng chiến lược gia toàn cầu của Principal Asset Management phố Wall: “Nếu lợi suất tăng là nhờ kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh hơn, thì ưu thế phân tán rủi ro truyền thống của trái phiếu có thể sẽ bớt hiệu quả, đặc biệt trong thời kỳ cả tăng trưởng và lạm phát đều tăng kỳ vọng. Đây cũng là lý do nhà đầu tư cân nhắc cơ hội đầu tư cổ phiếu rộng hơn.”

Được mệnh danh là “kẻ hủy diệt tài sản” — như hình trên, ETF trái phiếu dài hạn từ 10 năm trở lên đã trở thành nơi đầu tư bị thiệt hại nặng. Lưu ý: danh mục ETF trái phiếu dài hạn gồm TLT, IEF, SPTL, TLH, VGLT, EDV, ZROZ, GOVI, XTEN, UTEN, SCHQ, XSVN, GOVZ, XTWY, UTWY, UTHY, TYA, BBLB, USIN, LLDR. Nguồn: Baird Strategas.

Lấy ví dụ nhà phân tích cấp cao Helfert của Westwood, ông cho rằng với mức lợi suất hiện nay, trái phiếu mang lại thu nhập hấp dẫn. Nhưng ông không sẵn sàng chấp nhận rủi ro định giá kỳ hạn dài lớn chỉ để đổi lấy khoản thu nhập đó. Ông cho biết: “Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ rất hấp dẫn — giờ đây lợi suất kỳ hạn 10 năm cao hơn nhiều 5%. Nhưng tốc độ thay đổi của lợi suất khiến người ta run sợ.”

Nguyên nhân là lợi suất tăng nhanh đã kéo giá trái phiếu dài hạn giảm mạnh. Rổ ETF trái phiếu dài hạn mà Baird Strategas theo dõi, kể từ khi thành lập đã hút ròng tổng cộng khoảng 224 tỷ USD, nhưng tới nay tài sản còn lại chỉ khoảng 182 tỷ USD — phản ánh cú sốc từ đợt bán tháo diện rộng của thị trường. Trong 4 hạng mục mà Todd Sohn của công ty này theo dõi, danh mục kỳ hạn dài là nơi gây thiệt hại nặng nhất cho dòng tiền nhà đầu tư.

Tuần này, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ 30 năm chạm 5,53%, cao nhất kể từ 2004; lợi suất kỳ hạn 5 năm lần đầu vượt 5% kể từ 2007. Dầu Brent vượt 106 USD/thùng, biến động thị trường trái phiếu tăng đột biến. Đồng thời, chỉ số S&P 500 có tuần tăng đầu tiên kể từ đầu tháng này.

Garrett Elder, Phó chủ tịch nghiên cứu quản lý đầu tư của Northwestern Mutual Wealth Management, quản lý 461 tỷ USD tài sản, chia sẻ rằng nhóm của ông đã điều chỉnh tỷ trọng tài sản thu nhập cố định trong nhiều danh mục 60/40 đang quản lý. Họ đã tăng đầu tư vào REIT (quỹ đầu tư bất động sản), cũng như các khoản đầu tư thay thế thanh khoản như hợp đồng tương lai quản lý, arbitrage M&A và chiến lược long-short.

Ông trả lời phỏng vấn: “Toàn bộ ý tưởng xây dựng danh mục của chúng tôi là bố trí đa dạng hơn phần thu nhập cố định. Quan trọng nhất phải tìm chiến lược mang lại dòng thu nhập không tương quan — tức là vừa không tương quan với cổ phiếu vừa không tương quan với tài sản thu nhập cố định, điểm này cực kỳ quan trọng.”

Lựa chọn dòng tiền phía sau “80/20”: Giữ lại tăng trưởng cổ phiếu, đánh giá lại logic phòng thủ trái phiếu dài hạn

Lưu ý rằng hiệu ứng cổ phiếu vượt trội trái phiếu, bản thân cũng gây tỷ trọng cổ phiếu tăng. Sự thay đổi cấu trúc phân bổ tài sản phố Wall nghiêng về “80/20” vừa xuất phát từ việc tăng giá cổ phiếu khiến trọng số của các tổ chức tài chính và quỹ phòng hộ biến động thụ động, vừa bao gồm sự chủ động giảm tiếp xúc với trái phiếu dài hạn của một số tổ chức.

Nhưng không thể phủ nhận là dòng tiền đang tìm kiếm các công cụ vừa sinh lời, vừa không phải chịu rủi ro lợi suất trái phiếu dài hạn lớn. Tính từ tháng 9 đến nay, ETF cổ phiếu cổ tức Schwab Mỹ hút về 2,7 tỷ USD, hai ETF thu nhập quyền chọn lớn của JPMorgan tổng cộng hút thêm khoảng 800 triệu USD, iShares Global Infrastructure ETF hút thêm 150 triệu USD. Sức hút chung là cổ tức, dòng tiền kinh doanh hoặc premium quyền chọn, tuy nhiên nguồn thu này vẫn có thể giảm cùng giá cổ phiếu; bán quyền chọn mua thu về thu nhập cũng thường đồng nghĩa với việc hạn chế phần tăng giá khả dĩ.

Vấn đề của logic phân bổ trái phiếu dài hạn từ 10 năm trở lên là thời hạn còn quá cao và xu hướng tiếp tục tăng, lợi suất tăng nhanh sẽ khiến giá trị tài sản danh mục này giảm mạnh hơn, thu nhập coupon trong ngắn hạn chưa chắc bù đắp nổi cú sốc ấy.

Suy rộng ra, các ông lớn quản lý tài sản và quỹ phòng hộ trên phố Wall dường như đang tách bóc lại ba chức năng cốt lõi của cấu hình cổ phiếu - trái phiếu truyền thống 60/40: cung cấp lợi nhuận tăng trưởng ổn định, giảm biến động và bảo hiểm rủi ro biến động cổ phiếu. Một số tổ chức đã chọn kiểm soát nhạy cảm lãi suất bằng trái phiếu kỳ hạn ngắn, kết hợp chiến lược động lượng cao tập trung AI và chiến lược cổ tức, quyền chọn để bổ sung thu nhập, đồng thời tìm kiếm các nguồn thu nhập khác nhau qua các chiến lược sử dụng đòn bẩy như hợp đồng tương lai quản lý; các công cụ này có phân tán hiệu quả hay không vẫn phụ thuộc vào vị thế thực tế và môi trường thị trường.