Giám đốc điều hành của Dell: “AI đại lý” lần này khác biệt, các thành phần quan trọng (chủ yếu là bộ nhớ và HDD) có thể thiếu hụt kéo dài hơn 5 năm

Proxy AI đang thay đổi logic nền tảng của chu kỳ phần cứng truyền thống, đồng thời cũng có thể khiến nguồn cung cơ sở hạ tầng trở nên căng thẳng, phát triển từ những biến động ngắn hạn thành các ràng buộc mang tính cấu trúc kéo dài nhiều năm.

Giám đốc vận hành của Dell Technologies, Jeff Clarke, trong một cuộc họp gần đây với Morgan Stanley cho biết, Proxy AI có những điểm khác biệt rõ rệt so với các chu kỳ phần cứng trước đây. Nếu khối lượng công việc liên quan đến AI tiếp tục tăng trưởng, tình trạng thiếu hụt các bộ phận trọng yếu có thể kéo dài trong hơn năm năm, trong đó bộ nhớ và HDD là những mắt xích khiến ông lo lắng nhất hiện nay. So với tình trạng nguồn cung phần cứng thường chỉ căng thẳng trong vài quý trước đây, vòng tăng trưởng nhu cầu này có thể mang lại khoảng trống cung cầu lớn hơn và lâu dài hơn.

Sau buổi họp, Morgan Stanley đã đánh giá lại chu kỳ cơ sở hạ tầng AI hiện tại. Các nhà phân tích nhận định rằng tám chu kỳ bùng nổ và suy thoái phần cứng trong 40 năm qua chủ yếu xoay quanh việc đổi mới thiết bị và biến động chi tiêu vốn, còn biến số then chốt của chu kỳ hiện tại là liệu khối lượng công việc AI có thể tiếp tục mở rộng hay không. Nói cách khác, điều mà lãnh đạo Dell nhấn mạnh không phải là một chu kỳ bổ sung kho phần cứng thông thường, mà là sự mở rộng lâu dài của cơ sở hạ tầng do nhu cầu Proxy AI tăng cao.

Proxy AI tái cấu trúc logic nhu cầu cơ sở hạ tầng

Báo cáo cho biết Clarke cho rằng chu kỳ AI lần này khác biệt hoàn toàn so với các chu kỳ bùng nổ suy thoái phần cứng của nhiều thập kỷ qua. Tám chu kỳ phần cứng trước đây – bao gồm máy chủ, lưu trữ, PC,… – chủ yếu được thúc đẩy bởi sự thay đổi về tỷ lệ thâm nhập thiết bị và chu kỳ cập nhật, nhu cầu tăng giảm theo nhịp nhập mới, nhưng quy mô chính của thị trường phần cứng không thực sự được mở rộng đáng kể.

Lấy ví dụ về nhu cầu PC trong đại dịch, tỷ lệ máy tính trên người tăng mạnh trong một thời gian ngắn, nhưng khi xã hội hoạt động trở lại bình thường, nhu cầu PC cũng giảm về mức ban đầu, quy mô thị trường trước và sau đại dịch không có sự thay đổi thực chất. Logic của Proxy AI lại khác. Clarke nhận định Proxy AI đang tách rời sản lượng nhận thức khỏi đầu vào nguồn nhân lực, giúp doanh nghiệp không cần tăng thêm nhân viên mà vẫn có thể hoàn thành nhiều công việc hơn, từ đó nâng cao năng suất 10 hoặc thậm chí 100 lần.

Trong quá trình này, AI không chỉ còn đơn thuần đóng vai trò hỗ trợ con người mà bản thân nó đã trở thành “công cụ năng suất” liên tục tiêu thụ tài nguyên tính toán. Năng suất được nâng cao sẽ thúc đẩy nhiều doanh nghiệp, dù lớn hay nhỏ, bắt đầu chuyển đổi sang AI, qua đó tiếp tục mở rộng TAM của cơ sở hạ tầng.

Dell dự báo rằng tới năm 2030, năng lực tính toán tại các trung tâm dữ liệu sẽ tăng thêm 200GW, năng lực ZettaFLOPS tăng gấp 5 lần lên mức 830, tăng trưởng của inference token sẽ có tính chất lũy thừa. Số lượng token mà proxy AI cần để hoàn thành mỗi đơn vị công việc cao hơn rất nhiều so với chatbot cơ bản; Clarke ước tính rằng sản lượng inference token sẽ tăng gấp 87 lần vào năm 2030.

Triển khai đám mây và cục bộ không phải là trò chơi tổng bằng không

Một câu hỏi trọng tâm đối với chu kỳ cơ sở hạ tầng AI lần này là: nhu cầu token tăng trưởng nhanh có sẽ chủ yếu chuyển sang các nền tảng điện toán đám mây mà không phải hạ tầng cục bộ không?

Nhận định của Clarke là, khối lượng công việc proxy AI sẽ xuất hiện dưới dạng triển khai hỗn hợp. Doanh nghiệp sẽ không ngừng điều chỉnh vị trí vận hành khối lượng suy luận (inference workload) giữa môi trường đám mây công cộng và tại cơ sở riêng, dựa theo các yếu tố an ninh và hiệu quả chi phí.

Clarke lấy ví dụ từ chính Dell: công ty sẽ triển khai các khối lượng công việc liên quan đến nội dung trên đám mây công cộng, nhưng sẽ không di chuyển mã nguồn độc quyền hoặc dữ liệu telemetry ra ngoài cơ sở sở hữu riêng. Điều này đồng nghĩa với việc khối lượng công việc AI không có một con đường triển khai duy nhất, hạ tầng cục bộ vẫn sẽ tiếp nhận một phần nhu cầu tính toán liên tục tăng trưởng.

Trong khung đó, sự tăng trưởng theo cấp số nhân về lượng token tiêu thụ không đồng nghĩa với việc giữa đám mây và hạ tầng tại chỗ sẽ xuất hiện mối quan hệ “được mất” lẫn nhau. Clarke cho rằng, sự phổ biến của mô hình open-weight còn sẽ tiếp tục thúc đẩy đầu tư hạ tầng tại chỗ, vì doanh nghiệp có thể tối ưu hóa đầu ra mô hình để giảm chi phí ngay trong môi trường riêng.

Số lượng máy chủ xuất xưởng giảm không làm thay đổi logic tăng trưởng nhu cầu dài hạn

Hiện tại, lượng máy chủ truyền thống xuất xưởng theo năm vẫn đang giảm, điều này dường như mâu thuẫn với sự bùng nổ của inference token. Giải thích của Clarke là, mật độ hiệu năng của máy chủ đã tăng vọt, làm giảm số lượng thiết bị xuất xưởng.

Máy chủ thế hệ thứ 17/18 của Dell có thể thay thế đến 13 máy chủ truyền thống thế hệ 14, do đó trong ngắn hạn, ngay cả khi số lượng máy chủ xuất xưởng giảm, giá trị và khả năng tải của mỗi thiết bị vẫn đang tăng lên.

Khi các trung tâm dữ liệu dần hoàn thành quá trình tái cấu trúc lấy tính toán tăng tốc làm trung tâm, cộng thêm làn sóng phổ cập proxy AI kích thích nhu cầu máy chủ CPU, số lượng xuất xưởng máy chủ được kỳ vọng sẽ tăng trưởng trở lại. Clarke thậm chí còn cho rằng nếu inference token thực sự tăng trưởng 87 lần trong 5 năm, số lượng máy chủ truyền thống cũng có thể tăng trưởng theo cấp số nhân.

Lưu trữ cũng sẽ được kéo theo bởi sự tăng trưởng liên tục của proxy AI. Proxy AI thực hiện mỗi hành động, bao gồm ghi nhớ, tạo ra artifacts..., đều làm phát sinh nhu cầu lưu trữ dữ liệu kéo dài; khi KV Cache được ứng dụng quy mô lớn, nhu cầu về dung lượng lưu trữ lại càng tăng cao.

Tình trạng thiếu hụt nguồn cung có thể trở thành ràng buộc cấu trúc kéo dài trên 5 năm

So với các yếu tố kinh tế vĩ mô, xung đột địa chính trị, xây dựng trung tâm dữ liệu quá mức và thiếu điện, Clarke đánh giá yếu tố cung ứng là mối lo ngại lớn nhất hiện nay, và ông thậm chí dùng cụm “chúng ta đang ở xứ sở thần tiên (We're in neverland)” để mô tả tình hình hiện tại.

Morgan Stanley chỉ ra rằng các chu kỳ cung ứng hàng hóa lớn trong lịch sử thường chỉ kéo dài 2-4 quý, chủ yếu bị ảnh hưởng bởi các chu kỳ đổi mới phần cứng và quyết sách từ phía cung ứng. Nhưng Clarke cho rằng nếu tin vào logic tăng trưởng của GW và inference token, bộ nhớ, HDD và các linh kiện chính khác sẽ không còn nằm trong một chu kỳ ngắn hạn thông thường nữa.

Vì vậy, Dell hiện đang triển khai vận hành với giả định rằng các linh kiện chủ chốt có thể thiếu hụt kéo dài trong nhiều năm, đặc biệt quan tâm đến bộ nhớ và HDD. Nói cách khác, rủi ro trung tâm của tình trạng căng thẳng nguồn cung lần này không phải là thiếu hụt cung ứng ngắn hạn, mà là sau khi nhu cầu AI liên tục mở rộng, phía cung ứng có thể cần nhiều năm để bắt kịp.

Clarke cũng nói thêm rằng Dell hiện tốt hơn đối thủ trong khâu quản lý nguồn cung, và lợi thế này đang được chuyển hóa thành việc gia tăng thị phần ở nhiều mảng như máy chủ, lưu trữ và PC.

Sự mở rộng biên lợi nhuận bắt nguồn từ thay đổi cấu trúc cung cầu

Tình trạng thiếu hụt các linh kiện trọng yếu liên tục cũng đang làm thay đổi môi trường định giá trong ngành cơ sở hạ tầng.

Morgan Stanley từng cho rằng sự mở rộng biên lợi nhuận mảng máy chủ và lưu trữ phần nào là do “tích lũy lợi nhuận”, tức là khi chi phí của các linh kiện như bộ nhớ tăng lên, nhà sản xuất còn gia tăng thêm biên lợi nhuận. Tuy nhiên, Clarke đưa ra một cách giải thích khác.

Ông thừa nhận rằng biên lợi nhuận của các sản phẩm máy chủ và lưu trữ cùng loại thật sự tăng, nhưng đằng sau đó có hai yếu tố cấu trúc: Thứ nhất, khi nguồn cung linh kiện hạn chế, doanh nghiệp sẽ ưu tiên phân bổ tài nguyên khan hiếm cho sản phẩm có biên lợi nhuận cao nhất; thứ hai, khi qui mô thị trường cơ sở hạ tầng tiếp tục mở rộng, áp lực cạnh tranh giành khách hàng mới giảm, không cần phải hạ giá bán để thu hút khách hàng mới nữa.

Do đó, tăng trưởng biên lợi nhuận không hoàn toàn là lợi ích ngắn hạn từ tình trạng cung cầu lệch nhịp, mà còn phản ánh thay đổi trong tiêu chuẩn định giá của ngành khi nhu cầu cơ sở hạ tầng tiếp tục mở rộng.

Nếu khối lượng công việc do proxy AI tạo ra tiếp tục tăng trưởng dài hạn, biến số cốt lõi của chu kỳ cơ sở hạ tầng AI sẽ chuyển từ “đổi mới thiết bị” sang “nhu cầu mới”. Điều này đồng nghĩa với việc nhu cầu về năng lực tính toán, máy chủ, lưu trữ có thể sẽ kéo dài lâu hơn, còn nguồn cung của các linh kiện chủ chốt như bộ nhớ, HDD cũng có thể từ biến động chu kỳ ngắn hạn chuyển thành ràng buộc mang tính cấu trúc kéo dài nhiều năm.