Kế hoạch huy động 500 tỷ đô la AI của Nvidia ẩn chứa rủi ro, cố vấn của Trump cảnh báo nguy cơ dư thừa “GPU ngầm”

Kế hoạch lớn của Nvidia đóng gói GPU thành tài sản tài chính đang đối mặt với cảnh báo rủi ro từ bên trong Nhà Trắng.

Gần đây, thành viên Ủy ban Cố vấn Khoa học và Công nghệ của Tổng thống Trump, ông David Sacks, cho biết trên chương trình "All In Podcast" rằng kế hoạch hợp tác với các tổ chức đầu tư, biến GPU thành tài sản có thể tài trợ và sinh lời của Nvidia, mối đe dọa lớn nhất không phải là thiếu hụt nhu cầu, mà là nguồn cung tính toán bị dư thừa—một khi xuất hiện "GPU ngầm" (dark GPU), sẽ tạo ra cú sốc hệ thống đối với toàn bộ chuỗi đầu tư hạ tầng AI.

Phát biểu của Sacks là cảnh báo rủi ro trực tiếp nhất về làn sóng tài trợ AI này đến từ nội bộ giới chính phủ Trump cho đến nay.

Rủi ro “GPU ngầm” là gì

Sacks đã sử dụng so sánh với "sợi quang ngầm" của thời kỳ bong bóng Internet để giải thích kịch bản mà ông lo ngại.

Đầu những năm 2000, các công ty viễn thông đã triển khai sợi quang quy mô lớn, kết quả là nhu cầu thực tế thấp xa so với dự kiến, một lượng lớn sợi quang bỏ không, giá sụp đổ, được gọi là "khủng hoảng sợi quang ngầm". Sacks cho rằng thị trường GPU cũng có nguy cơ tương tự.

Ông phát biểu trực tiếp trong chương trình: "Theo tôi, rủi ro lớn nhất không nằm ở phía cầu, mà là nguy cơ dư thừa sức mạnh tính toán, xây dựng quá mức. Giống như sau khi bong bóng Internet vỡ ra, xuất hiện sợi quang ngầm, nếu xuất hiện GPU ngầm thì đó sẽ là thảm họa đối với tất cả mọi người—đặc biệt là những ai khi xây dựng hạ tầng tính toán đã dự tính giá giao ngay là 30 đến 50 USD mỗi Watt."

"30 đến 50 USD mỗi Watt" ở đây là nhắc tới ước tính công khai trước đó của Elon Musk về giá trị sức mạnh AI. Theo báo cáo, Musk từng nói trong cuộc họp nội bộ của SpaceX rằng giá trị sức mạnh AI khoảng 30 đến 50 USD mỗi Watt và dự tính rằng nếu cung cấp được 1 GW sức mạnh tính toán, đến cuối năm 2027 có thể mang về 300 đến 500 tỷ USD doanh thu.

Tuy nhiên, nhà cung cấp hạ tầng tính toán Nebius sau đó đã tiết lộ, giá trị hợp đồng hằng năm cho các thỏa thuận dịch vụ đám mây dài hạn chỉ khoảng 20 đến 25 triệu USD mỗi MW. Con số này cho thấy mức giá Musk kỳ vọng thực chất là giá cao của những hợp đồng ngắn hạn, không phải mức giá phổ biến trong ngành.

Kháng lực chính trị trở thành “bảo hiểm tự nhiên”

Sacks không chỉ dừng lại ở cảnh báo rủi ro, ông còn đưa ra phán đoán mang tính phản trực giác: chính các rào cản chính trị hiện nay trong xây dựng trung tâm dữ liệu, lại có thể là yếu tố bảo vệ thị trường khỏi việc dư thừa nguồn cung.

Ông nói: "Nếu bỗng nhiên có quá nhiều người cùng cung cấp sức mạnh tính toán, dư thừa xuất hiện, thị trường sẽ sụp đổ, đó mới là rủi ro thực sự. Nhưng điều kỳ lạ là, tất cả các rào cản chính trị này lại chính là bảo hiểm cho kịch bản đó. Bởi vì xây dựng trung tâm dữ liệu hiện quá khó khăn—vì nhiều lý do chúng ta đã đề cập, bây giờ còn có nỗi hoảng loạn đạo đức, sự cuồng loạn, thậm chí có thể gọi là trò hề đang diễn ra. Chính những rào cản chính trị này, tôi nghĩ, gần như đảm bảo rằng, so với mức cầu tăng trưởng theo cấp số nhân, sẽ không xuất hiện cung vượt trội. Nên ở một khía cạnh nào đó, bạn lại đang được bảo vệ."

Nói cách khác, theo logic của Sacks: rào cản xây dựng càng cao, việc mở rộng nguồn cung càng khó, nguy cơ dư thừa càng thấp.

Lý do cốt lõi của kế hoạch tài trợ của Nvidia

Sacks cũng giải thích động lực căn bản cho kế hoạch tài trợ lần này của Nvidia: khoảng trống chi tiêu vốn của các bên mua ở hạ nguồn đã lớn đến mức không thể chỉ dựa vào huy động vốn cổ phần và nợ.

Ông lấy ví dụ về kế hoạch mở rộng của Musk: "Musk dự kiến năm sau sẽ tăng thêm khoảng 6 đến 8 GW sức mạnh tính toán, chúng ta biết việc này cần tới 300 đến 400 tỷ USD chi tiêu vốn. Và công ty ông vừa huy động được 100 tỷ USD thông qua phát hành cổ phần và vay nợ. Rõ ràng, họ còn cần thêm các cách khác để huy động vốn."

Sacks cho rằng cách giải quyết trực tiếp nhất là nộp đơn xin tài trợ bán hàng từ Nvidia. Ông nói: "Hiện tại, Jensen (Huang Renxun) đang xây dựng một hạn mức tín dụng, tận dụng các ngân hàng lớn, các tổ chức quỹ tư nhân lớn, cho phép hạn mức này mở ra cho tất cả các bên mua ở hạ nguồn, điều này sẽ mang lại lợi ích cho họ."

Cơ chế then chốt trong kế hoạch này của Nvidia là biến GPU thành một loại tài sản tương tự như chứng khoán tài chính, được Nvidia đảm bảo giá trị còn lại, từ đó giúp GPU có thuộc tính có thể tài trợ và sinh lời. Sacks cho rằng đây là biện pháp then chốt để giải quyết nút thắt tài trợ trong xây dựng hạ tầng AI hiện nay.