Dữ liệu "khủng khiếp" tiếp thêm lửa cho thị trường AI tăng mạnh? Doanh số bán lẻ của Mỹ ghi nhận mức giảm lớn nhất trong hơn một năm, kỳ vọng tăng lãi suất lại bị giáng đòn mạnh

Theo thông tin từ ứng dụng tài chính Zhìtōng, dữ liệu doanh số bán lẻ của Mỹ được mệnh danh là "dữ liệu kinh hoàng" đã giảm mạnh so với kỳ vọng của thị trường, khiến kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ tăng lãi suất trước đầu năm 2027 giảm mạnh. Ngoài ra, kỳ vọng Fed sẽ hành động mềm mỏng hơn do "dữ liệu kinh hoàng" này đã tiếp thêm sức mạnh cho đợt tăng giá tiếp theo của thị trường siêu bò AI dẫn dắt bởi sự hồi phục mạnh mẽ gần đây của lĩnh vực bán dẫn toàn cầu. Loạt dữ liệu kinh tế Mỹ gần đây đã rõ ràng nghiêng cán cân chính sách tiền tệ của Fed từ "cần sớm nối lại chu kỳ tăng lãi suất" sang "Fed tiếp tục giữ nguyên chính sách (tức là duy trì lãi suất không đổi)", Fed giờ đây không còn phải đối mặt với tình trạng "cầu quá nóng + lạm phát tăng tốc lại", mà là lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu, nhưng đang dần hạ nhiệt, trong khi tiêu dùng và việc làm bắt đầu mất đà.

Doanh số bán lẻ của Mỹ trong tháng 7 bất ngờ ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong hơn 1 năm qua, thể hiện rõ người tiêu dùng Mỹ đã giảm tốc độ chi tiêu tại các cửa hàng trực tuyến và đại lý ô tô. Dữ liệu được Cục Điều tra dân số Mỹ công bố ngày thứ Sáu cho thấy, tổng giá trị mua bán lẻ chưa điều chỉnh theo lạm phát giảm 0,6% so với tháng trước, là mức giảm lớn nhất kể từ tháng 5/2025, trong khi thị trường kỳ vọng tăng nhẹ 0,1%, so với giá trị tháng trước giảm mạnh từ 0,2%. Nếu loại trừ ô tô và xăng dầu, doanh số bán lẻ giảm 0,2%.

"Sau mức chi tiêu tiêu dùng mạnh mẽ quý II, doanh số bán lẻ tháng 7 đã giảm, đặc biệt là nhóm đối chiếu trực tiếp vào GDP bất ngờ yếu đi. Sự suy giảm này còn trầm trọng hơn do tiêu dùng từ sự kiện Amazon Prime Day tháng 6 giảm so với tháng trước, nhưng doanh thu nhà hàng - chỉ số chính cho chi tiêu không thiết yếu - vẫn duy trì ổn định." Nhà kinh tế cao cấp Andrew Sacher của Bloomberg Economics cho biết.

Vì tiêu dùng chiếm khoảng 70% GDP của Mỹ, nên dữ liệu bán lẻ có vai trò chỉ dẫn quan trọng đối với nhà đầu tư đánh giá tình hình kinh tế và triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ. Dữ liệu này được thị trường gọi là "dữ liệu kinh hoàng" chủ yếu vì nó có vai trò then chốt đối với kỳ vọng kinh tế vĩ mô và định hướng chính sách của Fed, thường gây biến động mạnh trên thị trường tài chính, bao gồm cả thị trường chứng khoán khi công bố.

Chi tiêu tiêu dùng Mỹ bất ngờ "phanh gấp"! Giao dịch hạ cánh mềm đối mặt bài kiểm tra áp lực then chốt

Báo cáo doanh số bán lẻ tháng này cho thấy, sau khi người Mỹ chi tiêu mạnh trong nửa đầu năm 2026, người tiêu dùng đã tạm thời giảm tốc chi tiêu trong tháng trước. Tuy nhiên, một số chuyên gia cũng lưu ý dữ liệu này có thể bị ảnh hưởng bởi một phần chi tiêu tiêu dùng được kích thích trước, chủ yếu do ông lớn thương mại điện tử và điện toán đám mây Amazon tổ chức Prime Day vào tháng 6 năm nay thay vì tháng 7 như năm ngoái.

Như biểu đồ trên, doanh số bán lẻ của Mỹ ghi nhận mức giảm lớn nhất trong hơn 1 năm qua — đặc biệt là doanh số bán hàng trực tuyến sụt giảm mạnh nhất kể từ đầu năm 2025.

Trong số 13 nhóm hàng hóa được báo cáo, có 5 nhóm ghi nhận giảm, trong đó doanh số nhóm bán lẻ phi trực diện như Amazon giảm 2,2% - mạnh nhất. Doanh số các đại lý ô tô và phụ tùng giảm 1,8%. Ngược lại, doanh thu nhà hàng và quán bar tăng 0,5%; đây là nhóm dịch vụ duy nhất trong báo cáo doanh số bán lẻ.

Chỉ số "doanh số nhóm kiểm soát" (control-group sales) — được sử dụng tính chi tiêu hàng hóa trong GDP của chính phủ Mỹ — giảm 0,4%, là mức giảm mạnh nhất từ đầu năm 2025. Chỉ số này loại trừ dịch vụ ăn uống, đại lý ô tô, cửa hàng vật liệu xây dựng và trạm xăng.

Sau khi được thúc đẩy 1 lần nhờ các khoản hoàn thuế lớn đầu 2026 và tỷ lệ tiết kiệm cá nhân tháng 6 giảm xuống thấp nhất 4 năm, các nhà kinh tế nhìn chung vẫn thận trọng với triển vọng chi tiêu tiêu dùng trong tương lai.

Dữ liệu thẻ ngân hàng độc lập từ Bank of America và PNC Financial Services Group Inc. cho thấy, sau khi được thúc đẩy nhờ Prime Day của Amazon và World Cup trong tháng 6, tốc độ chi tiêu tháng 7 nhìn chung đã chậm lại. Tuy nhiên, theo một thống kê của Viện nghiên cứu Bank of America, tình hình tài chính tổng thể của người tiêu dùng Mỹ dường như vẫn vững chắc, đặc biệt là mức tiết kiệm tổng hợp cao hơn trước dịch và tỷ lệ hộ gia đình trả đủ nợ thẻ tín dụng ngày càng tăng.

CPI + PPI + dữ liệu phi nông nghiệp + doanh số bán lẻ hợp sức đánh vào lập trường diều hâu của chính sách tiền tệ, định giá thị trường hợp đồng tương lai lãi suất cho thấy xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 giảm xuống dưới 30%, giảm mạnh so với hơn 50% trước khi công bố CPI.

Tổ hợp dữ liệu mới nhất đã rõ ràng nghiêng cán cân chính sách khỏi "phải tăng lãi suất ngay" sang "Fed có quyền tiếp tục chờ đợi". Doanh số bán lẻ tháng 7 giảm bất ngờ 0,6% so với tháng trước, không chỉ thấp hơn xa kỳ vọng +0,1%, mà chỉ số kiểm soát gần nhất với tính toán tiêu dùng vào GDP còn giảm 0,4%, trong khi thị trường kỳ vọng tăng 0,3%; cộng thêm dữ liệu phi nông nghiệp tháng 7 giảm bất ngờ 23.000 việc làm, CPI chỉ tăng 0,1% so với tháng trước, CPI lõi tăng 0,2%, PPI không tăng. Bộ combo "cầu giảm nhiệt + việc làm không nóng + lạm phát không tăng tốc lại" này trực tiếp làm suy yếu lý do "phải tăng lãi suất ngay" mà các thành viên diều hâu như Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack gần đây đã bỏ phiếu phản đối.

Khoảng 5 phút sau khi dữ liệu bán lẻ công bố, định giá theo hợp đồng tương lai Fed Funds cho thấy xác suất giữ nguyên mức 3,50%—3,75% trong tháng 9 tăng lên 70,4%, xác suất tăng 25 điểm cơ bản chỉ còn 29,6%, so với tuần trước kỳ vọng diều hâu vẫn còn trên 50%; còn đến tháng 12, xác suất hiện tại giữ nguyên lãi suất khoảng 38,1%, tăng một lần khoảng 44,0%, nghĩa là thị trường hợp đồng tương lai lãi suất vẫn còn chia rẽ lớn về khả năng Fed tăng lãi suất ít nhất một lần trong năm hoặc giữ nguyên cả năm.

Dữ liệu bán lẻ mới cũng giúp củng cố logic dự báo "Fed giữ nguyên lãi suất cả năm" của chuyên gia kinh tế cao cấp Matheus Dibo tại Goldman Sachs: vấn đề then chốt hiện tại không phải là lạm phát đã về 2%, mà là các cú sốc về cung như giá dầu, thuế quan... có tạo ra "tác động vòng hai" thực thụ hay không.

Dibo cho rằng lạm phát giá nhà vẫn còn tiếp tục giảm, thị trường lao động không quá nóng, vòng xoáy tiền lương—giá cả chưa hình thành, nên Fed có thêm thời gian chờ đợi dữ liệu mới; CPI/PPI mới nhất càng củng cố nhận định này. Đáng lưu ý là quan điểm này không hoàn toàn là nhận xét đảo chiều của Goldman Sachs — một khảo sát của Bloomberg Intelligence với các nhà kinh tế học gần đây cho thấy dự báo trung vị vẫn là Fed giữ nguyên lãi suất trong phần còn lại năm 2026. Trong khi đó, ba thành viên bỏ phiếu là Hammack, Kashkari và Logan tại FOMC tháng 7 đã bỏ phiếu tăng lãi suất 25bp với tỷ lệ 9-3 và hiện vẫn cho rằng chính sách chưa đủ hạn chế, cần "hành động ngay".

"Tin xấu" lại thành động lực cho thị trường AI bò mạnh! Doanh số bán lẻ giảm mạnh nhất hơn 1 năm, kỳ vọng Fed tăng lãi suất thoái trào, chủ đề sức mạnh tính toán AI toàn cầu mở ra vòng ép giá mới?

Đối với "thị trường siêu bò AI" đang trở lại trên thị trường cổ phiếu gần đây, dữ liệu bán lẻ này đúng là đã làm lửa càng cháy mạnh, nhưng chủ yếu ở khía cạnh "định giá và thanh khoản", tức là mẫu số trong mô hình DCF chứ không phải chỉ số lợi nhuận (mẫu số chứ không phải mẫu số). Không phải những dữ liệu kinh tế này cho thấy nhu cầu AI tăng mạnh đột biến, mà là chúng đang xây dựng nên một tổ hợp vĩ mô trung tính mà thị trường cổ phiếu yêu thích: "mềm nhưng không suy yếu".

Dữ liệu kinh tế Mỹ như lạm phát, việc làm phi nông nghiệp, bán lẻ... đang dần vận hành như "chất xúc tác định giá" được thị trường gọi là bull market AI, miễn là tiêu dùng dịu lại không biến thành suy thoái, giá dầu không làm bùng nổ lại lạm phát, việc Fed tiếp tục giữ nguyên chính sách có khi lại là môi trường vĩ mô lý tưởng nhất cho tài sản AI hiện tại.

Nếu kinh tế chỉ giảm nhẹ từ quá nóng xuống tăng trưởng vừa phải, Fed không cần nâng lãi suất phi rủi ro thêm, thì cổ phiếu lĩnh vực hạ tầng sức mạnh tính toán AI và nhóm bán dẫn — những tài sản có định giá kỳ hạn rất dài, vốn đầu tư rất lớn — sẽ hưởng lợi nhờ chiết khấu (discount rate) thấp hơn và rủi ro chi phí vốn giảm, trong khi các Hyperscalers (ông lớn điện toán đám mây) vẫn được kỳ vọng tăng đầu tư AI CapEx, cơ sở hạ tầng GPU/ASIC, HBM/DRAM/NAND và các trung tâm dữ liệu tăng mạnh nhờ động lực AI. Như vậy, môi trường vĩ mô "mềm nhưng không suy yếu" đối với cổ phiếu cơ sở hạ tầng AI và nhóm ngành bán dẫn — những chủ đề có ảnh hưởng lớn đến thị trường chứng khoán toàn cầu gần đây — có thể xem là chất xúc tác tích cực lớn thứ hai, chỉ sau chính nhu cầu AI thực tế.

Chỉ số bán dẫn Philadelphia từng giảm gần 29% từ đỉnh lịch sử ngày 22/6 xuống đáy ngày 29/7, nhưng đến ngày 13/8 đã phục hồi khoảng 20% từ đáy, cho thấy đợt bán tháo tháng 7 vừa qua giống như một "cơn bão rửa sạch vị thế AI crowded + đòn bẩy cực đoan" hơn là đảo chiều xu hướng lợi nhuận cơ bản mạnh mẽ của ngành sức mạnh tính toán AI; chỉ số chuẩn KOSPI của Hàn Quốc – "phong vũ biểu đầu tư AI" – đã phục hồi 24,7% từ 5.593,56 điểm ngày 30/7 lên 6.977,94 điểm ngày 14/8 (tăng 11,5% chỉ trong tuần này), cổ phiếu Samsung Electronics và SK Hynix tăng lần lượt 19% và 16% trong tuần, vốn ngoại cũng quay lại mạnh mẽ chỉ trong 1 tuần.

Nói cách khác, sau khi hàng loạt dữ liệu cho thấy sức mạnh cơ bản ngành AI không sụp đổ mà còn tăng lên, thị trường hiện nay bắt đầu cho thêm "giảm rủi ro tăng lãi suất Fed" làm chất xúc tác định giá — kỳ vọng nâng lợi nhuận và hạ sức ép lãi suất hình thành "tác động kép".

CPI, PPI, phi nông nghiệp và doanh số bán lẻ cùng lúc giúp giảm rủi ro lãi suất ở phía bên phải, lợi nhuận mạnh mẽ của ngành bán dẫn và nhu cầu sức mạnh tính toán của AI tiếp tục củng cố nền tảng lợi nhuận, khiến dòng tiền vị thế thấp trước đó buộc phải chạy đuổi theo. Nhưng điều này cũng lý giải vì sao sóng cổ phiếu hiện tại ngày càng giống với bull market AI "FOMO + tái đòn bẩy hóa (Re-leveraging)", không còn là một cuộc trade ngược giá rẻ đơn thuần. Dữ liệu thống kê từ Citadel Securities cho thấy, ngày 4/8, khối lượng hợp đồng quyền chọn mua S&P500 đạt kỷ lục lịch sử, gần gấp đôi mức trung bình ngày năm qua, cao hơn kỷ lục trước đó thêm khoảng 10%; từ ngày 30/7 đến 5/8 ghi nhận 5 ngày có khối lượng Call (quyền chọn mua) lớn nhất lịch sử, khoảng 35% cổ phiếu thành phần S&P500 đã xuất hiện Call Skew đảo chiều ba tháng — nhà đầu tư chủ động trả phí bảo hiểm cho "rủi ro bị bỏ lỡ".