Bằng chứng ngược về yếu tố cơ bản trong đợt lao dốc của ngành bán dẫn! UMC (UMC.US) báo cáo kết quả kinh doanh bùng nổ và điều chỉnh tăng chi tiêu vốn, đơn hàng AI từ GPU lan sang quy trình sản xuất chip trưởng thành

Theo tin từ ứng dụng tài chính Zhihui (FinanceAPP), gã khổng lồ sản xuất chip đến từ Đài Loan, UMC (UMC.US), đã công bố báo cáo kết quả kinh doanh vào thứ Tư, cho biết hội đồng quản trị công ty đã phê duyệt một kế hoạch mở rộng sản xuất, bao gồm tăng công suất phòng sạch tại nhà máy quy mô lớn ở Singapore và xây dựng thêm một nhà máy tấm bán dẫn mới tại khu công nghiệp hàng đầu Tainan ở Đài Loan, nhằm hết sức đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về năng lực sản xuất chất bán dẫn do sức mạnh tính toán AI thúc đẩy. Thành tích mới nhất cùng triển vọng tương lai của UMC là một tín hiệu nền tảng quan trọng đối với chuỗi giá trị ngành công nghiệp tính toán AI đang chịu ảnh hưởng nặng nề gần đây, qua đó làm suy yếu đáng kể giả định bi quan “nhu cầu hạ tầng tính toán AI đã đạt đỉnh”, bởi doanh số mạnh mẽ của UMC cho thấy các đơn hàng đang lan rộng từ các chip AI tiên tiến sang các chip vệ tinh ở những quy trình sản xuất truyền thống hơn như chuỗi điện năng.

Tuy nhiên, theo quan điểm của một số nhà phân tích bi quan với triển vọng ngành chất bán dẫn, kết quả kinh doanh của UMC không thể ngay lập tức xóa tan lo ngại của thị trường về mức độ đòn bẩy cao, trạng thái chật chội vị thế, mức định giá cao, vòng xoay tài chính, hiệu suất hoàn vốn đầu tư cho chi tiêu vốn và sự trỗi dậy của các đối thủ Trung Quốc.

Chỉ số bán dẫn Philadelphia đã điều chỉnh giảm khoảng 25% so với đỉnh ngày 22/6, chính thức rơi vào thị trường gấu về mặt kỹ thuật; ngày 28/7, SMH (ETF ngành bán dẫn Mỹ) giảm khoảng 3,6%, Samsung Electronics và SK hynix của Hàn Quốc lần lượt giảm sốc 13,4% và 14,7%. Thị trường chứng khoán châu Á và Mỹ tiếp tục chứng kiến các cổ phiếu bán dẫn liên quan AI giảm mạnh trong phiên thứ Tư. Thị trường chứng khoán Hàn Quốc hai phiên liên tiếp đã kích hoạt cơ chế ngắt mạch, chỉ số chuẩn KOSPI của nước này trong phiên đã từng có lúc giảm hơn 12%, hai ngày liên tiếp chạm ngưỡng ngắt mạch, từng có thời điểm rơi khỏi mốc 5300 điểm, đồng nghĩa với mức giảm hơn 43% so với đỉnh lịch sử cách đây không lâu.

CEO UMC, ông Wang Shi, cho biết trong báo cáo tài chính: “Kế hoạch mở rộng năng lực phòng sạch sẽ được triển khai theo từng giai đoạn, cho phép UMC vừa duy trì kỷ luật trong chi tiêu vốn vừa linh hoạt điều chỉnh công suất nhằm đáp ứng nhu cầu hạ tầng tính toán AI của khách hàng. Do đó, ngân sách đầu tư năm 2026 sẽ được nâng lên đáng kể, đạt 2 tỷ USD.” Ngoài ra, hội đồng quản trị UMC cũng đã phê duyệt ngân sách chi tiêu vốn khoảng 5 tỷ USD cho năm 2026 và 2027.

Ông Wang Shi chia sẻ kế hoạch mở rộng sản xuất phản ánh kỳ vọng công ty về tăng trưởng ngành trong 5 năm tới. Ông chỉ ra rằng động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ kết nối quang tốc độ cao và sản phẩm điện nguồn cho trung tâm dữ liệu AI, quá trình điện khí hóa và thông minh hóa ô tô cũng như các ứng dụng mới nổi như robot hình người.

Trong cuộc họp điện thoại về kết quả kinh doanh, ông Wang Shi nhấn mạnh: “Xu hướng tăng trưởng ngành này, cùng với việc chúng tôi đầu tư vào lĩnh vực đóng gói tiên tiến, như logic và bộ nhớ xếp lớp cũng như silicon photonics, sẽ thúc đẩy tăng trưởng thị trường tiềm năng của UMC.” Công ty dự kiến doanh thu liên quan AI năm nay sẽ đạt khoảng 300 triệu USD và vượt mốc 1 tỷ USD trong 3 năm tới.

Khác biệt hoàn toàn với TSMC (TSM.US) - gã khổng lồ sản xuất chip và gia công bán dẫn lớn nhất thế giới, UMC tập trung chủ yếu vào các node sản xuất chip truyền thống (từ 14nm đến 28nm và các công nghệ truyền thống có kích thước lớn hơn); còn TSMC thì đang đẩy mạnh mở rộng sản xuất cho quy trình tiên tiến 3nm, cùng đầu tư mạnh vào công nghệ tiên tiến nhất 2nm, thậm chí 1nm để đáp ứng nhu cầu khổng lồ của tính toán AI.

Vai trò giữa hai ông lớn sản xuất chip của Đài Loan là UMC và TSMC vốn có sự phân công căn bản khác biệt. TSMC trực tiếp sản xuất các bộ tăng tốc AI (tức gần như toàn bộ chip AI trên toàn cầu), CPU và các chip tính toán lõi bằng quy trình tiên tiến như 2nm, 3nm, 5nm và cung cấp cả năng lực đóng gói cao cấp như CoWoS; trong khi đó doanh thu dưới 14nm của UMC quý II vẫn bằng 0, năng lực cốt lõi tập trung tại 22/28nm và các node cũ, cũng như các quy trình đặc biệt.

UMC không phải nhà sản xuất chính của các die GPU AI đầu bảng của Nvidia, mà tập trung vào những mắt xích then chốt trong các cụm máy chủ AI/biên AI, đáp ứng nhu cầu huấn luyện/suy luận AI như IC quản lý nguồn điện, chip BCD, vi điều khiển, cảm biến, chip kết nối mạng và RF, điều khiển HDD và flash/DRAM, chip silicon photonic, bộ liên kết cùng đóng gói tiên tiến 2.5D/3D ở khâu sau.

Xét từ khía cạnh đầu tư chuỗi giá trị tính toán AI, UMC không đại diện cho “công nghệ chế tạo tiên tiến thay thế TSMC”, mà là một làn sóng định giá lại năng lực sản xuất truyền thống khi sức mạnh tính toán AI lan toả từ lõi xử lý sang các phân khúc nguồn, điều khiển, lưu trữ hiệu năng cao và truyền thông/quang liên kết trong trung tâm dữ liệu.

Nhu cầu AI lan tỏa tới quy trình truyền thống: UMC nâng mạnh chi tiêu vốn, mở rộng hai cơ sở giành phần tăng trưởng nhu cầu tính toán AI

Về kết quả quý mới nhất, nhờ nhu cầu AI mạnh mẽ, doanh thu quý II của UMC đạt khoảng 68,73 tỷ TWD (2,12 tỷ USD), tăng 17% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng tăng kỷ lục 374,7%, chạm 42,26 tỷ TWD.

Nhu cầu bùng nổ về tính toán AI đã thúc đẩy mạnh kỳ vọng về định giá và nền tảng cơ bản của UMC. Giá cổ phiếu UMC từ đầu năm đã tăng 120%, vượt xa mức tăng 38,24% của chỉ số sàn chứng khoán Đài Loan – tức Chỉ số Tăng Trọng Đài Loan. Giá cổ phiếu UMC tại Đài Loan chốt phiên hôm công bố BCTC đã giảm 9,69%. Cổ phiếu UMC niêm yết trên sàn Mỹ (UMC.US) cũng chịu ảnh hưởng từ đợt giảm sốc của chuỗi AI toàn cầu và ngành bán dẫn, khiến giá trong tháng 7 giảm hơn 35% nhưng tính từ đầu năm vẫn tăng 125%.

Hoạt động kinh doanh cốt lõi quý II của UMC cải thiện rõ nét: doanh thu 68,733 tỷ TWD, tăng 17% so cùng kỳ; lợi nhuận gộp 22,323 tỷ TWD, tăng 32,3%; lợi nhuận hoạt động 14,950 tỷ TWD, tăng 38,2%, biên lợi nhuận hoạt động từ khoảng 18,4% lên 21,8%, biên lợi nhuận gộp từ 28,7% lên 32,5%.

UMC xuất xưởng được 1,129 triệu tấm bán dẫn tương đương 12 inch, tăng 16,8% so với cùng kỳ, công suất sử dụng tăng từ 76% lên 85%, phản ánh tăng trưởng dựa nhiều vào sản lượng thực tế, tỷ lệ sử dụng máy và cải thiện cơ cấu sản phẩm thay vì biến động giá đơn thuần. Đáng chú ý, lợi nhuận ròng tăng sốc 374,7% lên 42,26 tỷ TWD, nhưng trong đó có khoảng 30,045 tỷ TWD là lợi nhuận đầu tư, cho nên mức tăng này không thể hoàn toàn quy cho tăng trưởng sản xuất thuần túy; chỉ số đại diện hơn là lợi nhuận hoạt động tăng 38,2% so với cùng kỳ và dòng tiền tự do quý II là 23,97 tỷ TWD.

Định hướng tương lai của UMC có tính chỉ báo cho toàn ngành nhiều hơn kết quả quá khứ. Dự kiến quý III sản lượng tấm bán dẫn sẽ tăng so quý II mức cao một chữ số, giá bán trung bình (tính USD) vẫn vững vàng, biên lợi nhuận gộp vươn lên vùng 30%, công suất sử dụng vượt 90% (quý II là 85%); chi phí đầu tư năm 2026 tăng từ kế hoạch ban đầu lên 2 tỷ USD, tăng 25% so với 16 tỷ USD của 2025, trong đó 90% vào tăng công suất tấm bán dẫn 12 inch, đặc biệt mở rộng theo giai đoạn phòng sạch P4 ở Singapore và nhà máy mới tại Tainan, Đài Loan.

Ban lãnh đạo UMC cũng lưu ý nhu cầu với chip quản lý nguồn điện, cảm biến và vi điều khiển trong các sản phẩm 8 inch phục hồi mạnh mẽ. Doanh thu 22nm chiếm 17,5% tổng doanh thu quý, đạt kỷ lục mới. Các chip silicon photonic quy mô 12 inch lần đầu xuất xưởng đại trà, nền tảng silicon photonic sẽ mở rộng ra nhiều khách hàng hơn vào năm 2027. Điều này cho thấy nhu cầu AI đang chuyển hướng toàn diện từ sản xuất gia công GPU tiên tiến sang các mắt xích điện nguồn, điều khiển, cảm nhận, điều khiển lưu trữ, kết nối và quang liên kết trong chuỗi giá trị bán dẫn kèm theo.

Biểu đồ cơ bản trái ngược trong chuỗi chip sụt giá: TSMC, SK hynix, Seagate và UMC cùng xác nhận nhu cầu AI chưa sụp đổ

Khi xét tổng thể kết quả kinh doanh và định hướng của UMC, TSMC, SK hynix và Seagate gần đây, kết luận càng rõ ràng: nhu cầu thực tế liên quan hạ tầng tính toán AI ở tầng vật lý chưa hề xấu đi đồng bộ với giá cổ phiếu và quá trình giảm vị thế đòn bẩy cực đoan của thị trường.

Báo cáo nghiên cứu mới nhất từ Citigroup, tập đoàn tài chính hàng đầu Phố Wall, chỉ ra rằng cuộc đua vũ trang thời AI đang chuyển từ “mô hình nào thông minh nhất” sang “ai có thể sản xuất trí tuệ hiệu quả nhất với chi phí thấp nhất trong ràng buộc vật lý”: các mô hình mở như Kimi K3 đang đuổi sát các mô hình đóng sớm, đồng nghĩa khả năng mô hình nhanh chóng trở thành hàng hóa; nhưng quy mô thông số, ngữ cảnh dài cùng agent đa bước tăng đồng thời khiến nút thắt chuyển từ FLOPs đơn thuần sang dung lượng và băng thông HBM, kết nối GPU tốc độ cao, điều phối cụm và cấp nguồn điện. Nghiên cứu của Nvidia cũng cho thấy khi mở rộng quy mô mô hình, chuỗi, lô, thì HBM trở thành giới hạn chính; IEA dự báo mức tiêu thụ điện trung tâm dữ liệu AI tăng nhanh hơn toàn bộ nhu cầu điện, trong khi thời gian xây trạm điện thường dài hơn thời gian phát triển trung tâm dữ liệu.

Doanh thu quý II của TSMC tăng 36% so với cùng kỳ, lợi nhuận ròng tăng 77,4%, doanh thu tính toán hiệu năng cao chiếm 66%, doanh thu từ tấm bán dẫn quy trình 7nm trở lên chiếm 77% tổng doanh thu theo loại wafer, quý III dự kiến doanh thu từ 44,6 đến 45,8 tỷ USD, nâng mạnh chi tiêu vốn toàn năm lên 60-64 tỷ USD, dự báo tăng trưởng doanh thu USD cả năm đạt trên 40%; SK hynix doanh thu tăng 257%, lợi nhuận hoạt động tăng 557%, HBM4 đã sản xuất giao hàng quy mô, ký cam kết cung cấp dài hạn với khoảng 10 khách hàng.

Gã khổng lồ lưu trữ HDD Seagate của Mỹ có doanh thu quý tăng từ 2,444 tỷ USD lên 3,629 tỷ USD, tăng 48,5%, lợi nhuận gộp ngoài GAAP vượt từ 37,9% lên 52,7%, dòng tiền tự do đạt 1,1 tỷ USD, đưa ra kỳ vọng quý tới doanh thu 4,1 tỷ USD và EPS điều chỉnh đạt 7,3 USD. Chip tính toán logic AI/TPU/CPU trung tâm dữ liệu tiên tiến, HBM/DRAM/NAND server, lưu trữ HDD quy mô lớn cùng năng lực sản xuất truyền thống và đặc biệt đều tăng mạnh, xác nhận nhu cầu rộng của tính toán AI.

Vì thế, thành tích kinh doanh mới nhất cùng triển vọng của UMC thực sự là một tín hiệu nền tảng quan trọng cho chuỗi ngành tính toán AI vừa chịu cú sốc lớn. Điều này làm suy yếu đáng kể nhận định bi quan “nhu cầu hạ tầng tính toán AI đã đạt đỉnh”, do doanh số mạnh mẽ của UMC cho thấy đơn hàng đang chuyển dần từ chip AI tiên tiến sang các linh kiện điện năng chuỗi sản xuất truyền thống hơn.

Tuy vậy, kết quả kinh doanh mới nhất của các ông lớn như UMC trong chuỗi ngành tính toán AI vẫn chưa đủ để đơn phương đảo ngược xu hướng giảm đòn bẩy của cổ phiếu AI toàn cầu. Nỗi lo về định giá cao, xoay vòng dòng tiền, hiệu quả vốn đầu tư và cạnh tranh từ Trung Quốc chưa thể xoa dịu ngay. Minh chứng rõ nhất là SK hynix dù công bố lợi nhuận kỷ lục nhưng cổ phiếu vẫn giảm vì không đạt kỳ vọng quá cao, chỉ số KOSPI Hàn Quốc từng lao dốc 12,6%; trước đó TSMC cũng báo cáo vượt xa kỳ vọng nhưng toàn ngành chip vẫn tiếp tục chịu áp lực. Lúc này, thị trường không giao dịch dựa vào câu hỏi “có nhu cầu AI hay không” mà là “triển vọng đầu tư AI ra sao, và liệu tăng trưởng nhu cầu AI có bền vững bù đắp nổi chi phí đầu tư AI, chi phí huy động nợ, khấu hao và mức định giá cao hay không”.