Phân tích sâu ba luận điểm chính thường được Chủ tịch Fed mới, Walsh, nhắc đến.

Nguồn: Báo cáo Thị trường Toàn cầu

Tân Chủ tịch Fed, Kevin Walsh, nhiều lần công khai nhấn mạnh ba cụm từ tiêu biểu: “Tranh luận nội bộ lành mạnh”, “Nguyên lý đầu tiên”, “Lạm phát là một sự lựa chọn, Fed phải chịu trách nhiệm”. So với các đời chủ tịch trước, phong cách ngôn ngữ của Walsh ngắn gọn nhưng lại mập mờ, trở thành manh mối trọng tâm để thị trường dự báo hướng đi chính sách.

Nhiều chuyên gia quan sát Fed kỳ cựu phân tích, ba bộ câu nói này hàm ẩn tư duy cải cách rõ rệt: Tái thiết không khí thảo luận của FOMC, rà soát tận gốc logic của chính sách tiền tệ, chủ động nhận trách nhiệm với lạm phát. Trong tương lai, Fed có thể xem xét lại các mô hình truyền thống, tự hạn chế quyền hạn của mình, giảm mức độ chịu đựng lạm phát cao kéo dài, khuynh hướng chính sách tiền tệ sẽ thắt chặt hơn, nhưng lộ trình thực thi trong ngắn hạn vẫn chưa chắc chắn.

“Tranh luận nội bộ lành mạnh”: Khuyến khích thảo luận, nhưng bất đồng không nên phơi bày quá mức

Walsh nhắc đến “thảo luận kiểu gia đình/tranh luận lành mạnh” tới 13 lần, nhằm thúc đẩy FOMC phá vỡ mô hình họp cứng nhắc, đọc văn bản sẵn có, khuyến khích thành viên thách thức quan điểm cũ, qua đó nâng cao chất lượng quyết sách dài hạn.

Tuy nhiên, câu này lại ẩn chứa hai tầng mâu thuẫn. Một số nhà phân tích cho rằng thảo luận mở góp phần hoàn thiện chính sách; ý kiến khác lại nhận định với cuộc họp lên tới 19 người cần có trật tự cơ bản, tranh luận hỗn loạn sẽ làm giảm hiệu quả giao tiếp.

Điểm gây nhiều tranh cãi hơn là xu hướng ngầm mà Walsh muốn hướng tới: Giữ bất đồng trong nội bộ ủy ban, không cần liên tục công khai ra ngoài. Tuy nhiên, nhiều thành viên FOMC quen công khai ý kiến khác biệt, điều này xung đột với chủ trương trên. Ngoài ra, phát biểu này cũng được coi là biện pháp đệm, giúp Walsh đối phó sức ép từ Nhà Trắng, Quốc hội và thị trường vốn.

Tổng thể mà nói, cách diễn đạt này kế thừa truyền thống chào đón ý kiến bất đồng thời Bernanke, nhưng trong ngắn hạn khó tạo thay đổi rõ rệt kết quả quyết định lãi suất.

“Nguyên lý đầu tiên”: Toàn diện chất vấn hệ thống chính sách hiện tại, khởi động rà soát cơ chế lớn

Walsh 11 lần nhấn mạnh trở lại “nguyên lý đầu tiên”, đây là trọng tâm của toàn bộ ý tưởng cải cách.

Ông đề xuất rũ bỏ lối tư duy quán tính, đánh giá lại cách thực hiện mục tiêu kép của Fed, đặt câu hỏi về tính hiệu quả của đường cong Phillips, mô hình dự báo lạm phát và các công cụ truyền thống khác, chỉ trích thời Powell duy trì lãi suất quá thấp, vận hành bảng cân đối tài sản và khung mục tiêu lạm phát trung bình lệch khỏi nguyên tắc gốc. Đồng thời, ông kêu gọi xem trọng lại tổng lượng tiền tệ, đề xuất chính sách tiền tệ phải tập trung vào chính “tiền” nhiều hơn.

Thị trường chia rẽ quan điểm về điều này. Ý kiến lạc quan cho rằng Fed sẽ thoát khỏi sửa chữa vụn vặt, nghiên cứu các phương án mới cho cơ chế giao tiếp, khung thu hẹp bảng cân đối và đánh giá lực lượng lao động; nhóm nghi ngại lại cho rằng chỉ trích hệ thống cũ là không đủ, Walsh khó xây được khung mới toàn diện, nhiều khả năng chỉ cải thiện từ từ. Tín hiệu quan trọng khác: Quay về bản chất gốc có nghĩa Fed sẽ thu hẹp phạm vi quyền lực, thận trọng với việc can dự sâu vào giám sát, vấn đề khí hậu, cũng như suy ngẫm lại về sự mở rộng quyền lực kể từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu.

“Lạm phát là một sự lựa chọn”: Truy nguồn lý thuyết Friedman, giảm mạnh sức chịu đựng với lạm phát

Ý này xuất phát từ lý thuyết tiền tệ kinh điển của Friedman, cũng là thông điệp cứng rắn nhất Walsh gửi tới thị trường. Xét về dài hạn, lạm phát do chính sách tiền tệ quyết định, nhưng mâu thuẫn dồn vào khía cạnh thời gian. Walsh chủ động làm mờ yếu tố “dài hạn”, ít phân ranh giữa cú sốc cung ngắn hạn và lạm phát kéo dài.

Điều này phản ánh thay đổi quan điểm chính sách: Trong tương lai, khi đối mặt với cú sốc từ năng lượng, thuế quan, kích thích tài khóa..., Walsh sẽ không đơn giản đổ lỗi cho yếu tố bên ngoài nếu lạm phát kéo dài. Dù nguyên nhân ban đầu đến từ phía cung, Fed cũng có trách nhiệm thắt chặt chính sách để ngăn lạm phát trở thành dai dẳng. Nếu lạm phát vượt mức trong thời gian dài, Fed phải nhận trách nhiệm cuối cùng.

Mâu thuẫn lại ở chỗ, Walsh vừa khẳng định kiểm soát được lạm phát, vừa nói không tồn tại đánh đổi giữa tăng trưởng và lạm phát. Logic này vẫn thiếu đường hướng thực thi rõ ràng. Khi bị Quốc hội chất vấn, ông không đưa ra phương án cụ thể, chỉ ám chỉ có khả năng tăng lãi suất và công khai chỉ trích tiền nhiệm quá dung túng lạm phát.

Tổng kết

Nhìn chung, ba tuyên bố thường gặp đã cùng phác họa đề cương cải cách dưới thời Walsh. Về nội bộ, tái thiết môi trường giao tiếp khi họp bàn lãi suất; về đối ngoại, rà soát tận gốc lý thuyết chính sách tiền tệ; với lạm phát, lập trường rõ ràng nghiêng về phía diều hâu. Trung – dài hạn, mô hình phân tích truyền thống và khung chính sách hiện tại sẽ bị đánh giá lại, phạm vi chức năng Fed có thể thu hẹp. Tuy nhiên, phần lớn ý tưởng mới chỉ dừng ở lời nói, thiếu quy tắc triển khai cụ thể. Nội bộ vẫn còn bất đồng, thị trường không thể chỉ căn cứ vào lời nói mà đoán định Fed sẽ siết chặt mạnh mẽ. Cần tiếp tục theo dõi phong cách thảo luận của FOMC, tiến triển nghiên cứu về tổng lượng tiền và phản ứng chính sách sau khi số liệu lạm phát công bố, để xác thực liệu ý tưởng có trở thành hành động thực tế về lãi suất hay không.