Khảo sát các nhà quản lý quỹ toàn cầu của Bank of America: Thị trường trái phiếu mất kiểm soát đã trở thành rủi ro đuôi lớn thứ hai, chỉ sau bong bóng AI.

Tâm lý của các nhà quản lý quỹ toàn cầu đạt mức đỉnh trong những năm gần đây, nhưng cảnh báo về lợi suất tăng không kiểm soát đang âm thầm vang lên.

Theo khảo sát nhà quản lý quỹ toàn cầu tháng 8 của Bank of America Securities, tâm lý nhà đầu tư lạc quan nhất lần thứ ba kể từ năm 2022, phân bổ cổ phiếu toàn cầu tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 11/2021, tỷ trọng tiền mặt giảm xuống mức thấp thứ sáu trong lịch sử là 3,5%. Đồng thời, tín hiệu rủi ro ngày càng rõ ràng: “Lợi suất trái phiếu tăng không kiểm soát” chiếm 27% và vươn lên thành rủi ro đuôi lớn thứ hai, chỉ đứng sau “bong bóng AI” (32%) liên tiếp giữ vị trí đầu bảng trong hai tháng.

Khảo sát được thực hiện từ ngày 7 đến 13/8, với 203 nhà quản lý quỹ tham gia, tổng tài sản được quản lý lên tới 581 tỷ USD. Kết quả khảo sát đồng thời kích hoạt hai chỉ báo đảo chiều lớn của Bank of America – Quy tắc tiền mặt FMS và chỉ số bò-gấu – cùng phát tín hiệu “bán”, phản ánh mức độ tích trữ hiện tại tiệm cận mức cực đoan trong lịch sử. Các nhà chiến lược của Bank of America khuyến nghị, thay vì tiếp tục gia tăng vị thế, nhà đầu tư nên cân nhắc rút lui hoặc luân chuyển trong nhóm tài sản rủi ro.

Về triển vọng chính sách, 72% người tham gia khảo sát cho rằng Fed sẽ không tăng lãi suất trước cuộc bầu cử giữa kỳ, trong khi đối với Hội nghị Jackson Hole sắp diễn ra từ 27-29/8, 53% nhà đầu tư dự đoán Chủ tịch Fed Kevin Warsh giữ quan điểm trung lập, nhưng tỷ lệ dự báo “diều hâu” (31%) nổi trội hơn rõ rệt so với “bồ câu” (7%), cho thấy đường đi lãi suất vẫn là yếu tố tiềm ẩn gây xáo trộn thị trường.

Khảo sát lần này cho thấy đặc điểm điển hình của thị trường quá nóng. Tỷ lệ ròng phân bổ vượt mức cổ phiếu toàn cầu đạt 56%, duy trì vị thế “overweight” liên tiếp tháng thứ 14; tỷ lệ tiền mặt 3,5% là mức thấp nhất kể từ tháng 2/2026, cũng là mức thấp thứ sáu kể từ năm 1998. Quy tắc tiền mặt FMS của Bank of America phát tín hiệu bán khi tỷ lệ tiền mặt giảm dưới 4,0% và tín hiệu này hiện vẫn duy trì; chỉ số bò-gấu leo lên mức 9,3, tiếp tục vùng tín hiệu bán (trên 8,0 là kích hoạt).

Xét về cơ cấu vị thế, giao dịch “long toàn cầu ngành bán dẫn” là đông đúc nhất, với 53% người tham gia giữ quan điểm này, dù đã giảm mạnh so với đỉnh lịch sử 82% tháng trước. Giao dịch đông đúc thứ hai là “short JPY” (12%), thứ ba là “long Magnificent 7” (11%). Chiến lược giao dịch đảo chiều của Bank of America bao gồm: mua trái phiếu/bán hàng hóa, mua hàng tiêu dùng thiết yếu/bán cổ phiếu công nghệ, mua cổ phiếu Anh/bán cổ phiếu Mỹ.

Bức tranh rủi ro đuôi có biến động đáng chú ý. “Bong bóng AI” tiếp tục giữ ngôi đầu với tỷ lệ 32% tháng thứ hai liên tiếp, trong khi “lợi suất trái phiếu tăng không kiểm soát” vươn lên vị trí thứ hai với 27%, vượt qua “làn sóng lạm phát thứ hai” (25%).

Đồng thời, tình trạng lành mạnh bảng cân đối kế toán doanh nghiệp cũng gây lo ngại. 19% ròng số người trả lời cho rằng các doanh nghiệp có vấn đề về đòn bẩy quá mức, là mức cao nhất kể từ tháng 3/2023, tăng mạnh so với mức 7% của tháng trước. Khi được hỏi nếu Đảng Dân chủ thắng lớn tại cuộc bầu cử giữa kỳ, phản ứng thị trường có thể xảy ra nhất, 37% đáp “lợi suất trái phiếu tăng, chứng khoán giảm”, phản ánh rõ mức độ cảnh giác cao của thị trường với tình trạng mở rộng tài khóa và tác động đến thị trường trái phiếu.

Các chủ đề liên quan đến AI thể hiện sự phân hóa rõ rệt trong khảo sát này.

Một mặt, “bong bóng AI” tiếp tục là rủi ro đuôi lớn nhất; “chi tiêu vốn siêu lớn cho năng lực tính toán AI” lần thứ hai liên tiếp được coi là nguồn rủi ro tín dụng hệ thống có khả năng xảy ra cao nhất (38%), theo sau là tín dụng tư nhân (23%).

Mặt khác, 71% người tham gia không cho rằng bất kỳ doanh nghiệp AI siêu lớn nào sẽ tuyên bố cắt giảm chi tiêu vốn vào năm 2026, tăng so với 61% tháng trước; 58% tin rằng AI sẽ không có tác động rộng rãi đến thị trường lao động trước năm 2028; thậm chí 31% cho rằng AI hoàn toàn không ảnh hưởng đáng kể đến thị trường lao động. Sự mâu thuẫn giữa “lo bong bóng nhưng không muốn giảm vị thế” này phản ánh đúng tình trạng tích tụ cực kỳ của các vị thế hiện tại.

Ở cấp độ vĩ mô, tâm lý lạc quan tiếp tục gia tăng. Số lượng người phản hồi kỷ lục 56% dự đoán kinh tế toàn cầu trong 12 tháng tới sẽ “không hạ cánh”, tăng tiếp so với 54% tháng trước, lần thứ hai liên tiếp trở thành sự đồng thuận chính; tỷ lệ dự báo “kinh tế thịnh vượng” (tăng trưởng vượt xu hướng, lạm phát trên xu hướng) lên 43%, cao nhất kể từ tháng 2/2022; tỷ lệ ròng kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp toàn cầu tăng hai chữ số trong 12 tháng tới đạt 37%, cao nhất kể từ tháng 8/2021.

Đồng thời, 49% người được hỏi kỳ vọng “lạm phát đình trệ” (tăng trưởng dưới xu hướng, lạm phát trên xu hướng), tăng nhẹ so với 47% của tháng trước. Sự kết hợp tưởng như mâu thuẫn – vừa kỳ vọng thịnh vượng vừa lo ngại lạm phát đình trệ – phản ánh sự giằng co nội tại của câu chuyện vĩ mô hiện tại. Về dự báo giá dầu, người trả lời nâng mục tiêu giá dầu Brent cuối năm 2026 từ 71 USD/thùng lên 76 USD/thùng.

Về động thái phân bổ, người tham gia khảo sát trong tháng 8 tăng vị thế cổ phiếu công nghệ, ngân hàng và năng lượng, đồng thời giảm tỷ trọng nhóm công nghiệp và chăm sóc sức khỏe, thực hiện mua bù đối với nhóm tiêu dùng thiết yếu và không thiết yếu.

Về khu vực cổ phiếu, tỷ lệ ròng “overweight” cổ phiếu Mỹ tăng lên 27%, cao nhất kể từ tháng 12/2024; thị trường mới nổi “overweight” ròng 34%; cổ phiếu Anh bị “underweight” ròng 33%, ở mức thấp hơn 1,5 độ lệch chuẩn so với lịch sử. Trái phiếu bị “underweight” ròng mở rộng lên 39%. Hàng hóa “overweight” ròng 24%, vượt mức trung bình dài hạn 1,4 độ lệch chuẩn. Đáng chú ý, 16% ròng cho rằng vàng đang bị định giá thấp, cao nhất kể từ tháng 3/2023, phản ánh nhu cầu tiềm năng với tài sản trú ẩn an toàn. Về USD, 39% ròng đánh giá đồng USD bị định giá cao, tăng mạnh so với mức 34% tháng trước.

Về rủi ro chính trị, 47% người tham gia khảo sát dự đoán bầu cử giữa kỳ sẽ dẫn đến “Dân chủ kiểm soát Hạ viện, Cộng hòa giữ Thượng viện”, kịch bản Đảng Dân chủ thắng lớn giảm từ 27% xuống 23%. Nếu “Dân chủ thắng lớn”, 37% kỳ vọng lợi suất trái phiếu sẽ tăng và chứng khoán giảm, chỉ 9% dự kiến “cả chứng khoán và trái phiếu đều tăng”, cho thấy nhà đầu tư đặc biệt cảnh giác đối với áp lực trái phiếu do nguy cơ mở rộng tài khóa tiềm ẩn.