Phục hồi mạnh mẽ! Cổ phiếu công nghệ đà tăng mạnh của chứng khoán Mỹ ghi nhận mức tăng trong ngày lớn nhất lịch sử, nhưng đợt sụt giảm đã kết thúc chưa?

Cổ phiếu công nghệ tăng động tại Mỹ đã phục hồi mạnh mẽ vào thứ Ba (21/7). Chỉ số động lượng TMT của Morgan Stanley tăng hơn 12% trong một ngày, đạt mức tăng mạnh nhất trong lịch sử, thậm chí vượt qua bất kỳ phiên nào trong thời kỳ bong bóng internet năm 2000. Chỉ số động lượng beta cao của Goldman Sachs (GSCBHMOM) tăng khoảng 8,5% trong một ngày, là phiên mạnh nhất kể từ tháng 4/2025; chỉ số động lượng beta cao long-short (GSPRHIMO) còn tăng tới 9,5%, mạnh nhất kể từ năm 2021, gần chạm đỉnh kể từ năm 2003.

Chỉ số Nasdaq Composite tăng khoảng 1,3% trong ngày, dẫn đầu ba chỉ số lớn. Ngành bán dẫn là động lực chính — chỉ số Philadelphia Semiconductor tăng 4,6% trong một ngày, VanEck Semiconductor ETF tăng khoảng 4,5%. Cổ phiếu Micron Technology tăng hơn 10%, Intel tăng khoảng 8,6%, Sandisk tăng khoảng 14%, Cerebras Systems tăng khoảng 18%, Cipher Mining tăng hơn 11%.

Đợt phục hồi này diễn ra sau ba phiên giảm liên tiếp trước đó, và cũng xảy ra sau khi cổ phiếu động lượng giảm tổng cộng 33%.

Tại sao có đợt phục hồi này? Bên bán khống bị "ép mua"

Để hiểu đợt phục hồi này, trước tiên cần hiểu mức giảm vừa qua sâu đến mức nào.

Dữ liệu của Goldman Sachs cho thấy, cổ phiếu động lượng beta cao đã giảm tổng cộng 33% chỉ trong vài phiên giao dịch, đây là một trong những đợt điều chỉnh mạnh nhất kể từ sau vỡ bong bóng internet. Chỉ số động lượng beta cao của Goldman Sachs từng xuống dưới đường trung bình 200 ngày, chạm đáy mới kể từ tháng 1 năm nay, mức quá bán nghiêm trọng nhất kể từ tháng 8 năm ngoái.

Giảm càng sâu, đà bật lại càng lớn — đó là logic cơ bản của thị trường.

Đợt phục hồi này phần lớn là kết quả của một đợt "ép mua" trên thị trường. Nhiều nhà đầu tư bán khống cổ phiếu động lượng, đặc biệt là các nhà giao dịch theo xu hướng đến từ Hàn Quốc và Nhật Bản, đã chịu thiệt hại nặng trong hai tuần qua — thị trường Hàn Quốc thậm chí ghi nhận các sự kiện margin call quy mô lớn, ảnh hưởng lớn tới nhà đầu tư nhỏ lẻ địa phương. Khi các bên bán khống bị buộc phải mua lại để đóng vị thế, lực cầu trở nên tự gia tăng và tạo thành vòng xoáy tăng giá.

Zacks Investment Research phân tích rằng trước đây cổ phiếu Micron Technology đã xuyên thủng đường neckline của mô hình "đầu-vai" trên đồ thị ngày, cho tín hiệu tiêu cực về mặt kỹ thuật. Tuy nhiên, phiên thứ Ba giá cổ phiếu bất ngờ tăng hơn 10%, vượt trở lại trên đường neckline. "Những cú phá vỡ giả thường gây ra biến động ngược dữ dội, khi các bên bán khống và làm theo xu hướng bị mắc kẹt."

Độ rộng thị trường vẫn yếu, chất lượng phục hồi còn nghi ngờ

Các con số phục hồi có vẻ ấn tượng, nhưng cấu trúc nội tại không lành mạnh.

Chiến lược gia Jonathan Krinsky của BTIG phân tích, khối lượng giao dịch chung trên thị trường khá thấp vào thứ Ba, khối lượng giao dịch của SPY, QQQ và chỉ số S&P 500 giao ngay đều thấp hơn bình quân 20 ngày từ 20% đến 30%. Đồng thời, chỉ số S&P 500 tăng gần 1% trong ngày nhưng số lượng cổ phiếu giảm giá lại nhiều hơn số tăng — đây là năm chứng kiến nhiều lần giá cả lệch pha so với độ rộng thị trường nhất, và hiện tượng đó lại xuất hiện lần nữa vào thứ Ba.

Dữ liệu từ các nhà giao dịch của Goldman Sachs cho thấy, tổng khối lượng giao dịch trên sàn thấp hơn bình quân 20 ngày khoảng 17%, thanh khoản danh nghĩa của market maker chỉ đạt 6,83 triệu USD, độ sôi động của thị trường chỉ ở mức 3/10.

Nói cách khác, đợt phục hồi này chủ yếu là sự bùng nổ của một vài cổ phiếu nắm giữ tỷ trọng lớn, chứ không phải sự phục hồi trên toàn thị trường.

Chuyên gia chiến lược vĩ mô của Bloomberg, Michael Ball, cho rằng "bây giờ còn quá sớm để tuyên bố điều chỉnh đã kết thúc". Nhu cầu quyền chọn bán đối với ETF bán dẫn và các cổ phiếu ngôi sao AI trước đó vẫn ở mức cao, và chỉ số Gamma âm của Nasdaq, ETF bán dẫn cũng như các cổ phiếu liên quan đồng nghĩa với việc market maker có thể chạy theo đà tăng/giảm thay vì dập tắt biến động — điều này vừa khuếch đại sóng tăng, vừa làm nặng thêm đợt giảm giá.

BTIG cảnh báo: Đợt phục hồi đã chạm ngưỡng kháng cự quan trọng, khuyên bán ra khi giá lên cao

Không phải ai cũng lạc quan về đợt phục hồi này.

Jonathan Krinsky của BTIG đã cảnh báo rõ ràng, đề nghị "fade" — bán ra khi giá tăng. Ông dự báo diễn biến phục hồi của cổ phiếu động lượng sẽ vấp phải vùng kháng cự mạnh trong khoảng 730 đến 750, và đợt bật lại vào thứ Ba đã đẩy GSCBHMOM chạm sát rìa dưới của vùng kháng cự này.

Krinsky cho biết: "Biến động cực đoan cộng với sự phân hóa lịch sử giữa các cổ phiếu là tín hiệu thị trường đang trong giai đoạn điều chỉnh trên diện rộng." Ông dự đoán cổ phiếu động lượng beta cao sẽ bắt đầu đi ngang sau khi đi vào lõi vùng kháng cự này từ thứ Tư đến thứ Năm.

Dữ liệu lịch sử cho thấy, từ năm 1999 đến nay, chỉ số động lượng beta cao long-only chỉ có 10 phiên tăng trên 7% trong một ngày khi ở phía trên đường trung bình 200 ngày. Trong số này, ba lần diễn ra trong năm nay, ba lần đầu 2021, ba lần đầu 2000. Krinsky khẳng định, dữ liệu này "vừa thể hiện tính bất thường của diễn biến vừa qua, vừa cho thấy chúng ta đang chứng kiến những đặc điểm thống kê tương đồng với giai đoạn 1999-2000."

Goldman Sachs, UBS: Đợt bán tháo động lượng gần kết thúc, khuyến nghị gia tăng vị thế dần dần

Trái với quan điểm thận trọng của BTIG, cả Goldman Sachs và UBS đều cho rằng đợt bán tháo cổ phiếu động lượng đã gần kết thúc và khuyến nghị nhà đầu tư tận dụng cơ hội.

Julia Mensch của Goldman Sachs trong báo cáo cho biết ngân hàng này đã cảnh báo từ tuần trước việc bán tháo động lượng “đang bước vào giai đoạn cuối”. Bà viết: "Khi các vị thế đã được cắt giảm đáng kể (dữ liệu của prime brokerage cho thấy động lượng ở percentile 64 của một năm qua, percentile 93 của 5 năm qua) và không có tác nhân cơ bản mới nào phía sau đợt bán tháo, chúng tôi nhận thấy động lượng có không gian quay lại theo xu hướng dài hạn, đợt bán tháo này có thể là cơ hội tăng vị thế động lượng hoặc bắt đáy cổ phiếu AI."

Michael Romano, trưởng bộ phận bán hàng phái sinh cổ phiếu hedge fund của UBS, cũng đưa ra quan điểm tương tự trong báo cáo khách hàng, cho rằng yếu tố cơ bản của AI đã được cải thiện là tín hiệu nên mua vào. Tuy nhiên, ông đồng thời khuyên nhà đầu tư “gia tăng vị thế từ từ chứ không nên dồn vốn một lần”.

Romano viết: “Việc giảm mức độ rủi ro động lượng là hợp lý và vẫn giữ nguyên quan điểm này. Chia nhỏ từng lần mua vào là cách tiếp cận thận trọng.” Ông dự báo đợt bán tháo động lượng sẽ chạm đáy vào cuối tháng 7 (nếu chưa chạm đáy), đồng thời nhận định: “Một khi hướng đi thị trường đảo chiều, tôi kỳ vọng thanh khoản sẽ kéo giá quá đà lên phía trên.”

Tuy nhiên, phía Goldman Sachs cũng lưu ý thận trọng — do biến động thời gian qua quá lớn và mùa báo cáo lợi nhuận đang đến gần, ngân hàng khuyến nghị nhà đầu tư nên tiếp cận thông qua các cấu trúc hạn chế rủi ro (“limited-loss structures”) hơn là mua thẳng vị thế long.

Mùa báo cáo tài chính là biến số quan trọng tiếp theo

Sự bền vững của đợt phục hồi này phụ thuộc nhiều vào các báo cáo tài chính tuần này.

Theo hãng tin Reuters, tuần này có tổng cộng 113 doanh nghiệp thuộc S&P 500 (chiếm khoảng 18% vốn hóa thị trường S&P 500) công bố báo cáo tài chính. Trong đó, báo cáo của Alphabet (GOOGL) được coi là “dữ liệu quan trọng nhất tuần”, thị trường đặc biệt tập trung vào định hướng chi tiêu vốn cả năm 2026 của công ty — dự kiến sẽ được nâng cao, và là chỉ báo quan trọng cho xu hướng chi tiêu AI.

Adam Turnquist, chiến lược gia kỹ thuật trưởng của LPL Financial cho biết: “Hiện tại trọng tâm không còn là tổng quy mô chi tiêu vốn, mà là tỷ suất sinh lời và chất lượng chi tiêu. Chúng tôi nhận định đây sẽ là chủ đề cốt lõi trong nửa cuối năm.”

Ông cũng nhận định: “Chúng tôi dự đoán nhóm cổ phiếu bán dẫn sẽ tiếp tục biến động do trạng thái quá mua cần điều chỉnh, áp lực chốt lời sẽ xuất hiện, các vị thế tích lũy lớn cần giảm tải. Xét về cơ bản, chúng tôi không thấy có thay đổi đáng kể nào.”

Theo Reuters, đến nay đã có 66 công ty thuộc S&P 500 công bố báo cáo, trong đó khoảng 88% có lợi nhuận vượt dự báo của các nhà phân tích. 3M (MMM) tăng hơn 9% trong ngày, General Motors (GM) tăng khoảng 5%, đều nhờ kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng.

Trái phiếu và vĩ mô: Rủi ro tiềm ẩn khác

Trong khi cổ phiếu tăng mạnh, thị trường trái phiếu lại phát đi cảnh báo.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng đồng loạt trong ngày, kỳ hạn ngắn 2 năm tăng 5 điểm cơ bản, kỳ hạn 30 năm tăng 2 điểm cơ bản, lợi suất dài hạn lên mức cao nhất hai tháng, xóa tan đà tăng của trái phiếu khi dữ liệu lạm phát tuần trước thấp hơn kỳ vọng.

Giá dầu là một trong những động lực. Hợp đồng Brent chốt phiên trở lại trên 90 USD/thùng, lần đầu tiên kể từ 11/6. Tình hình Trung Đông tiếp tục nóng lên — lực lượng Houthi của Yemen tuyên bố phong tỏa cửa ngõ phía nam Biển Đỏ, hai tàu chở dầu Saudi Arabia quay đầu ở Biển Đỏ. Theo dữ liệu MarineTraffic của Kpler, ngay cả khi chưa có lệnh phong tỏa, khối lượng hàng hóa vận chuyển qua eo biển Mandeb hai tuần qua đã giảm 34%.

Chiến lược gia lãi suất Izaac Brook của RBC Capital Markets nhận định: “Diễn biến thị trường hôm nay chủ yếu là do giá năng lượng tiếp tục tăng lên. Biến động lãi suất bị khuếch đại do vượt qua các mốc kỹ thuật quan trọng — lợi suất 2 năm 4,20% và 10 năm 4,60% — cùng với môi trường thanh khoản thấp điển hình mùa Hè.”

Cameron Crise của Bloomberg cảnh báo, lợi suất trái phiếu dài hạn đang ở điểm bứt phá, có thể chuyển ngưỡng 5% từ kháng cự sang hỗ trợ, mục tiêu tiếp theo rõ rệt là 5,5% — “điều này sẽ tác động tới chứng khoán, đặc biệt khi kinh tế tăng trưởng vượt kỳ vọng nâng lợi suất và gây tiêu cực cho cổ phiếu”.

Người phụ trách tín dụng IG của Goldman Sachs, Kevin Boova, cũng cảnh báo chênh lệch tín dụng của các đại công ty công nghệ đã ở mức cao kỷ lục, “lĩnh vực điện toán đám mây/AI/trung tâm dữ liệu quy mô lớn lại có vẻ dễ bị tổn thương”.