50%→25%! Mỹ sử dụng "mồi nhử" giảm một nửa thuế quan để thu hút các doanh nghiệp nhôm xây dựng nhà máy trong nước, liệu có thể giải quyết được tình trạng phụ thuộc vào nhập khẩu không?

Ứng dụng Tài chính Zhihui được biết, chính quyền Trump đã công bố một kế hoạch khuyến khích vào thứ Hai: bất kỳ doanh nghiệp nào xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo nhà máy luyện nhôm trên lãnh thổ Hoa Kỳ đều có thể nhận được ưu đãi giảm thuế nhập khẩu nhôm. Theo kế hoạch này, các doanh nghiệp được chính phủ Mỹ phê duyệt và đáp ứng các điều kiện thành lập mới sẽ được giảm thuế nhập khẩu nhôm từ mức hiện tại 50% xuống còn khoảng 25%.

Tổng thống Mỹ Trump trước đó đã áp thuế 50% lên nhôm nhập khẩu, nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước đối với những ngành công nghiệp như ô tô, máy giặt, v.v. vốn sử dụng nhiều loại kim loại nhẹ này. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ đạt được hiệu quả hạn chế, đồng thời vấp phải sự vận động hành lang từ nhiều quốc gia yêu cầu giảm thuế suất.

Quan trọng hơn cả, năng lực sản xuất nhôm nguyên chất hiện tại của Mỹ hoàn toàn không đủ đáp ứng nhu cầu trong nước, phụ thuộc lớn vào nhập khẩu—đặc biệt là từ Canada và các nước khu vực Trung Đông để bù đắp thiếu hụt tiêu thụ.

Hiện nay, chỉ có bốn nhà máy luyện nhôm đang hoạt động tại Mỹ, trong khi năm 2000 con số này là 23. Khoảng một nửa lượng nhôm tiêu thụ tại Mỹ có nguồn gốc từ Canada, nơi các nhà máy luyện nhôm phụ thuộc vào các nguồn năng lượng rẻ hơn như thủy điện để sản xuất. Chi phí điện là rào cản lớn đối với việc mở rộng sản xuất trong nước—nhà máy luyện nhôm mới nhất tại Mỹ đi vào hoạt động đã hơn bốn mươi năm trước.

Kể từ khi thuế phạt 50% có hiệu lực từ tháng 6 năm ngoái, phụ phí nhôm Midwest của Mỹ (tức chi phí bổ sung trên mức giá chuẩn toàn cầu khi giao hàng đến khu vực này) đã tăng vọt. Làn sóng thiếu hụt nguồn cung do chiến tranh Iran gây ra tiếp tục đẩy phụ phí nhôm Midwest tăng gần 100% nữa.

Phụ phí nhôm Midwest của Mỹ phản ánh trực tiếp chi phí nguyên vật liệu mà các nhà sản xuất Mỹ phải chịu khi sản xuất thiết bị gia dụng, lon đồ uống và ô tô — thực tế họ luôn phải trả mức giá nguyên liệu thô cao nhất thế giới, đồng thời triển khai mô hình “mua hàng tức thời”, chỉ mua đủ lượng phục vụ cho nhu cầu sản xuất hiện tại.

Về giá London Metal Exchange (LME) chuẩn toàn cầu, giá nhôm năm nay cũng tăng mạnh do tác động kép của thiếu hụt nguồn cung. Trước khi Nhà Trắng công bố kế hoạch này, giá nhôm LME chốt ở mức 3.140 USD/tấn, giảm nhẹ 0,3%.