Ngân hàng Société Générale: Làn sóng AI làm tăng biến động cổ phiếu cá nhân, nhưng rủi ro toàn thị trường vẫn trong tầm kiểm soát

Theo thông tin từ Ứng dụng tài chính Zhihu, chiến lược gia Jitesh Kumar của Société Générale đã nhấn mạnh trong báo cáo công bố ngày 17/7 rằng, mặc dù chu kỳ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tiếp tục đẩy mạnh biến động của từng cổ phiếu, nhưng môi trường kinh tế vĩ mô vẫn đang hỗ trợ thị trường chứng khoán.

Ngân hàng này cho rằng, sự phục hồi bền vững của nền kinh tế, thị trường lao động mạnh mẽ và các chính sách tài khóa tích cực vẫn đang hạn chế rủi ro giảm chung của thị trường. Nhà đầu tư đang ngày càng phân biệt rõ ràng giữa các doanh nghiệp thắng cuộc và thua cuộc, xu hướng này làm gia tăng biến động của từng cổ phiếu riêng lẻ và đẩy mức tương quan giữa các cổ phiếu xuống mức thấp lịch sử.

Báo cáo khuyến nghị nhà đầu tư rằng vị thế dẫn đầu trên thị trường có khả năng tiếp tục tập trung ở các công ty liên quan đến AI thay vì trên phạm vi chỉ số lớn. Dù các rủi ro kỹ thuật như hoạt động ETF đòn bẩy và vị thế đầu tư quá đông có thể khiến biến động tăng vọt ngắt quãng, Société Générale dự báo những đợt biến động này chỉ là tạm thời, trừ khi các yếu tố cơ bản của kinh tế xấu đi một cách đáng kể.

AI tái định hình mô hình biến động

Société Générale cho biết, từ năm 2024 đến nay, AI đã trở thành động lực chính tạo ra biến động cho cổ phiếu. Đầu tư quy mô lớn vào hạ tầng AI không chỉ nâng cao kỳ vọng lợi nhuận mà còn làm gia tăng bất định về lợi nhuận trong tương lai, từ đó tạo ra mức biến động ngầm đặc biệt cao cho từng cổ phiếu.

Ngân hàng cho rằng, biến động riêng lẻ của cổ phiếu ngày càng tách rời khỏi các yếu tố kinh tế truyền thống, còn mức độ tương quan giữa các cổ phiếu đã giảm xuống mức thấp kể từ thời kỳ bong bóng Internet. Báo cáo cho biết, báo cáo tài chính của Oracle (ORCL.US) công bố vào tháng 9/2025 là một bước ngoặt—khiến nhà đầu tư tin rằng AI là một làn sóng xây dựng cơ sở hạ tầng trên toàn cầu, chứ không chỉ là một xu thế phần mềm đơn thuần.

Các công ty bán dẫn liên tục là trung tâm của sự thay đổi này. Từ đầu năm 2024 đến nay, toàn ngành thu về mức lợi nhuận cộng dồn khoảng 277%, trong khi biến động ẩn của các công ty như Micron Technology (MU.US) cũng tăng mạnh, bởi nhà đầu tư cùng lúc định giá cơ hội tăng trưởng lớn và mức bất định đáng kể.

Báo cáo ước tính, hiện các ngành công nghệ góp khoảng 95% vào biến động của chỉ số S&P 500, mặc dù chỉ chiếm khoảng 57% tỷ trọng trong chỉ số này.

Biến động khó suy giảm trong ngắn hạn

Société Générale cho rằng, trước khi chu kỳ đầu tư AI hạ nhiệt, khó có khả năng biến động trở lại mức bình thường.

Ngân hàng ước tính, từ năm 2016, trong số mức tăng khoảng 17,5 điểm phần trăm của biến động tiềm ẩn ở 50 cổ phiếu lớn nhất S&P 500, khoảng 62% phản ánh sự tăng tự nhiên của biến động ở các thành phần sẵn có, còn mật độ tập trung cao hơn và thay đổi thành phần chỉ số lý giải phần còn lại.

Mô hình của ngân hàng này cho thấy, giả định chu kỳ đầu tư AI bắt đầu bước vào giai đoạn trưởng thành, biến động riêng lẻ của cổ phiếu có thể phải đến nửa cuối 2027 mới bắt đầu giảm dần.

Mức tương quan thấp sẽ tiếp diễn

Báo cáo cũng cho biết, mức tương quan cực thấp giữa các cổ phiếu hiện tại được hỗ trợ bởi điều kiện vĩ mô.

Xét về lịch sử, tương quan cổ phiếu có quan hệ ngược chiều với lãi suất và biến động gần song song với chênh lệch tín dụng. Với lãi suất vẫn đang ở mức thắt chặt tương đối, và chênh lệch tín dụng giữ ở mức thấp, ngân hàng cho rằng tương quan trong ngắn hạn có khả năng duy trì ở mức thấp, dù hiện đã thấp hơn đáng kể so với mức cơ bản kinh tế ngụ ý.

Điều này mở ra khả năng tương quan vọt tăng đột biến, nhưng Société Générale dự báo nhà đầu tư sẽ tận dụng những đợt tăng mạnh này để bán ra, thay vì coi đó là dấu hiệu thị trường giảm điểm kéo dài.

Ngân hàng ước tính, mức độ tập trung cao của cổ phiếu vốn hóa lớn hiện tại chỉ làm giảm mức tương quan chung của thị trường khoảng 3% đến 4% (so với chỉ số phân bổ đều), cho thấy mức độ tập trung dù có đóng góp nhưng không phải lý do chính cho sự sụp đổ của tương quan.

Cần chú ý rủi ro kỹ thuật

Dù các rủi ro vĩ mô dường như trong tầm kiểm soát, Société Générale cho rằng cần chú ý nhiều hơn đến các yếu tố kỹ thuật.

Từ tháng 5 tới nay, chi phí tài trợ cho vị thế tổng hợp cổ phiếu tăng vọt, đạt mức hiếm gặp ngoài dịp cuối năm. Ngân hàng cho rằng, sự tăng này chủ yếu do dòng tiền cá nhân tham gia qua ETF đòn bẩy và mức sử dụng đòn bẩy của quỹ phòng hộ ở cổ phiếu bán dẫn, thay vì các nhà đầu tư tổ chức truyền thống.

Société Générale dự báo, nếu cổ phiếu bán dẫn hạ nhiệt và dòng vốn cá nhân vào ETF đòn bẩy chậm lại, điều kiện tài chính trong mùa hè sẽ được giải tỏa phần nào.

Báo cáo cũng cho biết, thị trường châu Á có thể là tín hiệu cảnh báo sớm về rủi ro cấu trúc thị trường tiềm ẩn. Sự tăng trưởng nhanh của ETF đòn bẩy, mức độ tập trung cực cao ở thị trường chứng khoán Hàn Quốc và Nhật Bản, cùng với sự leo thang đột biến biến động của cổ phiếu liên quan đến AI—nếu chu kỳ AI tiếp tục mạnh mẽ—có thể dự báo các khu vực khác cũng sẽ xuất hiện những động thái tương tự.