Liệu “diều hâu” mạnh nhất G7 sẽ dừng lại? Các nhà kinh tế dự đoán Ngân hàng Trung ương Châu Âu sẽ thực hiện “lần tăng cuối cùng” vào tháng 9, mọi điều hồi hộp phụ thuộc vào tình hình Iran

Theo thông tin từ ứng dụng tài chính Zhichong, các nhà kinh tế học dự đoán rằng Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) sẽ tạm thời ngừng tăng lãi suất vào tuần tới để đánh giá tình hình lạm phát, sau đó có thể tiến hành lần tăng lãi suất cuối cùng vào tháng 9.

Một cuộc khảo sát cho thấy tất cả người tham gia đều dự đoán ECB sẽ không điều chỉnh chi phí vay vào thứ Năm tuần tới. Đa số nhận định rằng các nhà hoạch định chính sách sẽ tăng lãi suất tiền gửi thêm 25 điểm cơ bản lên 2,5% sau khi nhận được dự báo kinh tế quý mới nhất vào tháng 9. Mức lãi suất này được các nhà kinh tế học xem là đỉnh của chu kỳ thắt chặt lần này của ECB—trước đó, xung đột tại Iran đã đẩy giá dầu tăng vọt và gây ra đợt sốc lạm phát nghiêm trọng nhất tại khu vực đồng euro kể từ năm 2023.

Tuy nhiên, giống như tín hiệu mà bản thân ECB đưa ra, các nhà phân tích cũng không hoàn toàn chắc chắn về điều này, vì tình hình Trung Đông thay đổi nhanh chóng—chỉ trong một tháng qua, khu vực này đã từ trạng thái ngừng bắn mong manh trở lại chiến sự.

“Vấn đề then chốt là căng thẳng giữa Mỹ và Iran có thực sự chỉ là tạm thời không,” giảng viên Dennis Shen của Trường Quản trị Quốc tế Đại học Bách khoa Berlin nhận định. Nếu tình hình kiểm soát được, “sẽ ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất”, nhưng xung đột nghiêm trọng hơn “có thể gây ra các hiệu ứng vòng hai và làm gia tăng áp lực lạm phát dự báo”.

Với định hướng chính sách của các ngân hàng trung ương khác, đợt tăng lãi suất vào tháng 9 có thể củng cố thêm vị thế diều hâu của ECB trong Nhóm G7. Tháng trước, ngân hàng này đã trở thành ngân hàng trung ương đầu tiên trong Nhóm G7 tăng lãi suất sau xung đột tại Iran.

Cuộc họp chính sách vào thứ Năm tuần tới sẽ tạo nền tảng cho các thị trường tài chính trước kỳ nghỉ hè kéo dài. Với lý do này, nhà kinh tế học Kristian Toedtmann của Ngân hàng Hợp tác Trung ương Đức cho rằng, trọng tâm của cuộc họp tuần này là truyền tải tín hiệu chính sách.

“Cú sốc nguồn cung đang dần truyền dẫn tới toàn bộ hệ thống kinh tế,” ông nhận định, “ECB sẽ cho thấy họ đang theo dõi sát tình hình, giữ thế trận ổn định và sẵn sàng hành động khi cần thiết.”

Các quan chức như Thống đốc Ngân hàng Trung ương Áo Martin Kocher và thành viên Ủy ban điều hành ECB Piero Cipollone đều cho biết trong tuần này rằng hiện chưa có bằng chứng cho thấy động lực tiền lương đang tiếp tục củng cố áp lực giá cả. Dữ liệu lạm phát tháng 6 và một chỉ số dịch vụ được chú ý cũng cho thấy mức tăng giá đã giảm hơn dự báo.

Dẫu vậy, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Đức Joachim Nagel vẫn khẳng định ECB sẽ tiếp tục duy trì “lập trường cảnh giác”. Ông cho biết hôm thứ Tư rằng chi phí vay hiện tại ở mức “phù hợp”, đồng thời bổ sung rằng Ủy ban điều hành sẽ tiếp tục xem xét tổng thể tất cả dữ liệu liên quan trong các cuộc họp sắp tới.

Đối với các nhà kinh tế học, biến số quan trọng quyết định có tăng lãi suất vào mùa thu hay không vẫn là diễn biến của xung đột Iran và tác động lan tỏa của nó đối với dòng chảy dầu khí.

“Lạm phát khu vực đồng euro giảm tốc trong tháng 6 đã loại bỏ sự cần thiết phải hành động khẩn cấp. Tuy nhiên, giá hàng hóa cao khiến Ủy ban điều hành có thể nghiêng về phía tăng lãi suất tiếp vào tháng 9—khi đó các nhà hoạch định chính sách sẽ có được các dự báo mới nhất từ các nhà kinh tế nội bộ—và đây có thể là lần tăng cuối cùng trong chu kỳ thắt chặt ngắn ngủi này,” các nhà kinh tế David Powell và Simona Delle Chiaie bình luận.

“Chúng tôi cho rằng việc tăng lãi suất tháng 9 không phải điều chắc chắn,” nhà kinh tế Chris Hare từ HSBC cho biết, “nếu tiến trình hòa bình đạt tiến triển, nguồn cung năng lượng được cải thiện và ổn định trở lại, chúng tôi nhận định ECB cuối cùng có thể không cần tăng lãi suất nữa.”

Khoảng 41% người tham gia khảo sát kỳ vọng, mặc dù Chủ tịch Lagarde gần đây nhắc lại sẽ tránh cung cấp các chỉ dẫn dự báo, ECB tuần tới vẫn sẽ phát đi ít nhất một phần tín hiệu về định hướng lãi suất trong vài tháng tới.

Các nhà kinh tế đánh giá, ECB đối mặt với rủi ro dự báo tăng trưởng kinh tế và lạm phát cho năm nay và năm sau bị điều chỉnh thấp, song trung hạn thì trạng thái nhìn chung cân bằng.

Chỉ 9% người tham gia khảo sát cho rằng có bằng chứng cho thấy kỳ vọng lạm phát đã “thoát mỏ neo”, đa số không quá lo ngại về các hiệu ứng vòng hai.

Triển vọng này có thể khiến khả năng chuyển hướng chính sách sang cắt giảm lãi suất trở nên rõ nét hơn trong tương lai. Kỳ vọng khảo sát trung vị cho thấy lần cắt lãi suất đầu tiên có thể diễn ra vào tháng 9 năm 2027, trong khi bốn người tham gia dự báo sớm nhất có thể là vào tháng 3 năm sau.