Giá cổ phiếu SpaceX (SPCX.US) giảm mạnh, Starship V3 nỗ lực với lần bay thử thứ 13 nhằm thúc đẩy niềm tin vào “Starlink, đổ bộ mặt trăng và AI không gian”

Theo thông tin từ ứng dụng tài chính Zhihui Finance, SpaceX (SPCX.US) - gã khổng lồ công nghệ siêu cấp của Mỹ do Elon Musk sáng lập, tập trung vào “AI + thám hiểm không gian”, sẽ thử nghiệm chuyến bay thử nghiệm quy mô lớn đối với tên lửa Starship khổng lồ của mình vào thứ Năm theo giờ địa phương. Đối với “Đế chế AI ngoài không gian” toàn diện mà tỷ phú giàu nhất thế giới Elon Musk muốn xây dựng, bao trùm các lĩnh vực công nghệ tiên tiến như không gian, thông tin vệ tinh, hạ tầng AI compute power và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thì phương tiện bay này là mắt xích kỹ thuật trọng yếu, mà chuyến bay thử lần này sẽ là một cột mốc quan trọng.

Kế hoạch phóng này dự kiến sẽ diễn ra vào 17:45 giờ địa phương tại căn cứ Starship của SpaceX ở miền nam Texas. Đây là lần phóng và bay thử thứ hai của phiên bản mới nhất của Starship – được gọi là V3. Tên lửa sẽ mang theo các vệ tinh Starlink nâng cấp vào không gian; như một phần của nhiệm vụ thử nghiệm này, các vệ tinh này sẽ bị đốt cháy trong khí quyển.

Lần này, Starship thực hiện một quỹ đạo thử nghiệm dưới quỹ đạo, không đưa vệ tinh vào quỹ đạo tròn ổn định có thể duy trì lâu dài, do đó đây là một “xác nhận hi sinh” được thiết kế cố ý; sau khi 20 vệ tinh Starlink V3 được thả ra, chúng sẽ bay theo quỹ đạo gần giống Starship, điểm cận địa của quỹ đạo vẫn nằm sâu trong khí quyển, dẫn đến việc chúng sẽ bị đốt cháy do ma sát khí động lực học khoảng 20 phút sau khi tái nhập. Nói cách khác, “đi vào không gian” không đồng nghĩa với “vào quỹ đạo thành công”, để duy trì lâu dài còn cần tốc độ ngang đủ lớn và quá trình làm tròn quỹ đạo.

Lần này chủ yếu kiểm nghiệm cơ chế thả vệ tinh của Starship, sự bung ra của tấm pin mặt trời và anten Starlink V3, năng lực kết nối laser giữa các vệ tinh và liên lạc mặt đất; trong đó một số vệ tinh còn được lắp đặt camera và cảm biến để quan sát từ bên ngoài khả năng chịu nhiệt và kiểm soát của Starship khi tái nhập. SpaceX chấp nhận đánh đổi 20 vệ tinh tiền khởi động, giảm rủi ro kỹ thuật cho việc triển khai hàng nghìn vệ tinh V3 quy mô lớn cũng như vận hành thương mại Starship trong tương lai; chủ động đốt cháy chúng còn giúp tránh biến tải thử nghiệm thành rác không gian kéo dài lâu dài nếu mất kiểm soát.

Là người giàu nhất thế giới từ trước đến nay, Musk từng hoàn thành những điều tưởng chừng không thể – làm nên hoạt động phóng tên lửa có tính thương mại cao tần thông qua SpaceX, đưa xe điện lên thị trường chính thống toàn cầu nhờ Tesla, cũng như xây dựng dịch vụ hạ tầng Internet từ không gian nhờ Starlink. Song cũng có nhà đầu tư nghi ngờ liệu Musk có thể thực hiện được kế hoạch chế tạo vi mạch “hoành tráng nhất” tại Austin và hiện thực hóa được tầm nhìn về “trí tuệ nhân tạo, lái xe tự động, robot hình người và siêu trung tâm dữ liệu AI ngoài không gian” hay không.

Starship trở lại bệ phóng: Cuộc chiến then chốt cho trung tâm dữ liệu AI không gian, mở rộng Starlink và chương trình đổ bộ Mặt Trăng của nhân loại

Vụ phóng và bay thử này là nhân tố trọng tâm đối với tham vọng lớn của Musk về việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI khổng lồ ngoài không gian, mở rộng mạng truyền thông vệ tinh Starlink, cũng như đưa con người và đội quân robot khổng lồ lên Mặt Trăng và Sao Hỏa. Tuy nhiên, quá trình phát triển thực tế đã gặp không ít khó khăn với nhiều sự cố nổ, trục trặc và trì hoãn.

Đây sẽ là lần bay thứ 13 của Starship và là lần phóng Starship đầu tiên kể từ đợt IPO tại Mỹ vào tháng 6 khiến thị trường chứng khoán toàn cầu “dậy sóng” và huy động mức vốn kỷ lục khoảng 86 tỷ USD trên thị trường vốn.

Giá cổ phiếu SpaceX đã tăng vọt sau khi niêm yết, nhưng gần đây đã giảm và kết phiên ngày 15/7 gần với giá phát hành IPO 135 USD/cổ phiếu, thậm chí có lúc trong phiên còn rơi dưới giá phát hành. Dù giá cổ phiếu sụt giảm, các nhà phân tích Wall Street nhìn chung vẫn lạc quan về mã này.

SpaceX, công ty do Musk sáng lập và điều hành, đã thiết kế Starship trở thành tên lửa có thể tái sử dụng hoàn toàn, và đây là mục tiêu quy mô lớn mà chưa nhà sản xuất tên lửa nào khác đạt được. Theo thiết kế, bộ booster siêu nặng và tàu vũ trụ Starship sẽ trở lại toàn vẹn về Trái Đất sau mỗi lần phóng, để sẵn sàng cho chuyến bay tiếp theo ra không gian.

Musk dự đoán SpaceX có thể đạt được khả năng tái sử dụng hoàn toàn thông qua phiên bản nâng cấp V3 trước cuối năm nay. Được biết, SpaceX đã đầu tư trên 15 tỷ USD cho việc nghiên cứu và phát triển hệ thống Starship.

Trong lần bay thử gần nhất hồi tháng 5 năm nay, Starship đã triển khai thành công vệ tinh mô phỏng, nhưng booster đã mất kiểm soát và bắt đầu quay tròn loạn, một động cơ bị tắt sớm. Theo một bài viết trên website của SpaceX, công ty đã điều chỉnh phần cứng và phần mềm để khắc phục các vấn đề này sau đó.

Bryan Gesuale, chuyên gia phân tích cấp cao của Raymond James – tổ chức đầu tư tài chính nổi tiếng Phố Wall, cho biết trong bản báo cáo ngày 13/7: “Chúng tôi cho rằng nếu SpaceX đảm bảo tất cả các động cơ chính hoạt động bình thường, hiệu quả, thực hiện lại đúng các bước đánh lửa và hạ cánh đã định, đồng thời thu thập được dữ liệu cách nhiệt và kiểm soát bề mặt có giá trị hơn thì chuyến bay thứ 13 sẽ là bước tiến thực chất so với lần bay thứ 12.”

Ông bổ sung rằng việc Starship chính thức vận hành “là một trong những con đường then chốt để lập luận đầu tư vào SpaceX trở nên hợp lý”.

Jonathan Siegelman, nhà phân tích cổ phiếu cao cấp của Stifel, nhận định nếu Starship thử nghiệm thành công lần này, có thể lần bay tiếp theo sẽ là lần đầu tiên phương tiện này chính thức vào quỹ đạo vũ trụ.

SpaceX nắm giữ hợp đồng trị giá 4 tỷ USD với NASA, mục tiêu là sớm nhất năm 2028 đưa phi hành gia lên Mặt Trăng bằng Starship. Để hiện thực hóa, SpaceX phải nạp nhiên liệu cho phương tiện này một cách hiệu quả trong không gian, thực hiện hơn 10 lần phóng liên tiếp và chứng minh đủ năng lực đảm bảo an toàn cho con người. Với một phương tiện bay chưa từng hoàn thành sứ mệnh bay quỹ đạo đầy đủ, đây là một loạt thách thức cực lớn.

Kế hoạch bay ngày thứ Năm sẽ tương tự như các nhiệm vụ thử trước. Khi phóng, booster siêu nặng sẽ kích hoạt 33 động cơ Raptor của SpaceX, đưa Starship lên không gian đạt gần tốc độ bay quỹ đạo. Sau đó, booster sẽ tách ra và thử hạ cánh xuống Vịnh Mexico.

Trong chuyến bay ngoài không gian, hệ thống Starship sẽ thử nghiệm một loạt chức năng quan trọng như tái kích hoạt động cơ, triển khai tối thiểu 20 vệ tinh Starlink. Các vệ tinh này sẽ mở rộng đáng kể mảng pin mặt trời và thử kết nối thông qua laser với mạng lưới vệ tinh Starlink rộng lớn hơn.

Khoảng 20 phút sau quá trình triển khai, các vệ tinh này dự kiến sẽ rơi trở lại Trái Đất và bị đốt cháy trong khí quyển. Khoảng một giờ sau khi phóng, Starship có kế hoạch rơi xuống Ấn Độ Dương.

Giá cổ phiếu giảm dưới giá IPO, Starship “nhóm lửa” trào lưu kỳ vọng tăng trưởng: SpaceX bảo vệ niềm tin vào “Starlink, đổ bộ Mặt Trăng và trung tâm dữ liệu quỹ đạo” bằng chuyến bay thử thứ 13

Đối với giá cổ phiếu SpaceX, chuyến bay thử thứ 13 của Starship là thời khắc định giá lại năng lực thực thi quan trọng nhưng không phải là chất xúc tác vạn năng có thể một mình xoay chuyển giá cổ phiếu. Giá cổ phiếu công ty ngày thứ Tư giảm xuống thấp nhất 132,28 USD, lần đầu tiên rơi dưới giá phát hành IPO 135 USD, đóng cửa tại 135,27 USD; vốn hóa thị trường đã giảm từ hơn 2.600 tỷ USD sau khi niêm yết về mức khoảng 1.780 tỷ USD gần đây. Lo ngại của thị trường không chỉ đến từ rủi ro kỹ thuật, mà còn bao gồm khoản lỗ 4,9 tỷ USD năm ngoái, huy động thêm 25 tỷ USD trái phiếu gần đây để đầu tư AI và hạ tầng, cũng như áp lực cung từ kết quả tài chính tháng 8 và khả năng mở khóa một số cổ phiếu hạn chế.

Nếu lần bay thử này hoàn thành trơn tru các bước vận hành động cơ, đánh lửa lại khi đang bay, triển khai vệ tinh và hạ cánh có kiểm soát, sẽ giảm bớt rủi ro đuôi trong lộ trình phát triển Starship, có thể kích hoạt sóng hồi phục cảm xúc sau đà lao dốc; nhưng việc tiếp tục tái định giá phụ thuộc vào các lần bay quỹ đạo thực thụ, năng lực tái sử dụng và dòng tiền thương mại hiện thực hóa.

Xét về cơ bản, Starship không phải sản phẩm bình thường của nhiều dự án SpaceX, mà là hệ thống vận chuyển nền tảng cho ba trục chủ đề trọng điểm gồm mở rộng Starlink, trung tâm dữ liệu AI ngoài không gian và nhiệm vụ đổ bộ Mặt Trăng có người lái. Khi đạt được khả năng tái sử dụng hoàn toàn và tải trọng hàng trăm tấn, chi phí mỗi đơn vị vào quỹ đạo sẽ giảm mạnh, đồng thời các vệ tinh Starlink cỡ lớn hơn, tải tính toán công suất cao và hạ tầng quỹ đạo sẽ được đưa vào không gian với tần suất cao hơn nhiều.

SpaceX đã phóng 1.589 vệ tinh Starlink trong nửa đầu năm nay, cho thấy năng lực triển khai hiện có đã vượt trội; tuy nhiên, trung tâm dữ liệu AI ngoài quỹ đạo vẫn đang trong giai đoạn ý tưởng và thử nghiệm công trình. Nhiệm vụ đổ bộ Mặt Trăng còn đòi hỏi kỹ thuật cao: phương án của NASA cần triển khai kho nhiên liệu trên quỹ đạo, thực hiện hơn 10 lần bay Starship để nạp nhiên liệu ngoài quỹ đạo, do đó mỗi bước tiến về độ tin cậy, khả năng tái sử dụng và thao tác ngoài quỹ đạo thực tế đều đồng loạt nâng khả năng đạt được ba mảng kinh doanh dài hạn. Niềm tin “thần tượng Musk” lan rộng toàn cầu có thể còn bùng cháy mạnh hơn nếu chuyến bay thử thành công, tuy nhiên bản chất đang thay đổi: trước khi niêm yết có thể dựa vào tầm nhìn lớn để định giá, sau niêm yết phải căn cứ mốc quan trọng, doanh thu và tỷ suất hoàn vốn. Điều thực sự nâng cấp niềm tin thành thị trường tăng trưởng bền vững là chuỗi bay ổn định liên tiếp, tái sử dụng hoàn toàn, lần đầu lên quỹ đạo đầy đủ, bổ sung nhiên liệu ngoài quỹ đạo, cũng như doanh thu từ Starlink và trung tâm dữ liệu quỹ đạo đủ bù cho các khoản đầu tư lớn.