Nhật Bản muốn xây dựng "đội tuyển quốc gia robot", dự kiến mua 27.500 chip Nvidia Rubin! Siêu chu kỳ sức mạnh tính toán AI chuyển từ đám mây sang “AI vật lý”

Theo thông tin từ ứng dụng tài chính Zhihui Caijing (tạm dịch: Thông tin Tài chính Trí tuệ), liên minh do chính phủ Nhật Bản và các tập đoàn lớn của Nhật phối hợp thúc đẩy thành lập – doanh nghiệp mới Noetra Corp dự kiến sẽ mua 27.500 GPU AI thế hệ mới của NVIDIA, lên kế hoạch xây dựng cụm hạ tầng tính toán AI siêu lớn bằng cách mua sỉ sản phẩm AI GPU tối tân nhất mang kiến trúc Rubin của NVIDIA, nhằm tăng tốc phát triển các mô hình AI robot nền tảng nội địa Nhật Bản, cũng như xây dựng siêu cụm robot quốc gia với sự lãnh đạo, hỗ trợ chính sách của chính phủ Nhật Bản và quy tụ các doanh nghiệp hàng đầu.

Thực chất, doanh nghiệp mới Noetra Corp là dự án “đội tuyển quốc gia” được chính phủ Nhật Bản hỗ trợ vốn và các tập đoàn lớn đồng sáng lập, cùng vận hành. Thành viên Noetra Corp bao gồm hàng chục doanh nghiệp như SoftBank, Preferred Networks, NEC, Fujitsu... chịu trách nhiệm xây dựng trung tâm dữ liệu lớn, tích hợp nguồn lực nghiên cứu phát triển AI của mỗi công ty, dự kiến sẽ mua 27.500 GPU AI thế hệ tiếp theo sử dụng kiến trúc Rubin từ NVIDIA, phục vụ phát triển mô hình nền tảng nội địa và hướng tới xây dựng hệ thống “AI vật lý chủ quyền” dành cho robot; còn phía chính phủ Nhật chủ yếu đóng vai trò tài trợ tài chính, thúc đẩy chính sách ngành.

27.500 GPU Rubin thổi bùng “đội tuyển robot quốc gia Nhật Bản”, cùng với việc CEO NVIDIA Huang Renxun sang Nhật hợp tác cùng những tượng đài công nghiệp lâu đời như Fanuc, Yaskawa Electric, Kawasaki Heavy Industries và Fujitsu để thúc đẩy phối hợp AI vật lý, đồng thời thu hút SoftBank, NEC, Hitachi, Sony, Preferred Networks gia nhập hệ sinh thái Cosmos, bên cạnh thông báo kết quả kinh doanh siêu tích cực của nhà sản xuất chip độc quyền cho NVIDIA – TSMC, ngày càng lạc quan về triển vọng nhu cầu AI, tất cả minh chứng chu kỳ đầu tư AI trên thế giới còn chưa kết thúc, làn sóng mở rộng năng lực tính toán đang được nâng cấp từ cuộc đua vũ khí đơn lẻ do các hãng cloud Mỹ siêu lớn chi phối sang trạng thái đa trung tâm với “AI cloud, AI chủ quyền & AI vật lý” cộng hưởng đồng thuận.

Chi mạnh mua 27.500 GPU Rubin! Chính phủ chi 387,3 tỷ yên đặt cược cho AI vật lý, các ông lớn Nhật hợp lực với NVIDIA xây nền móng AI robot cho quốc gia

Việc các tập đoàn lớn Nhật Bản dự kiến mua 27.500 GPU Rubin AI thế hệ mới và đầu tư ít nhất khoảng 2,4 tỷ USD xây dựng mô hình nền tảng và trung tâm dữ liệu lớn trong nước, có nghĩa nhu cầu GPU không còn chỉ phụ thuộc vào khách hàng thương mại như Microsoft, Meta... mà nhận được sự hậu thuẫn tài chính từ các động lực về an ninh quốc gia, tự chủ công nghệ và áp lực dân số. Rubin cũng không phải sản phẩm chip AI độc lập của NVIDIA mà là nền tảng “nhà máy AI cấp rack”, tích hợp GPU, CPU, NVLink, mạng lưới và DPU. Việc Nhật Bản đặt mua lần này sẽ kéo theo nhu cầu tổng thể về chip lưu trữ HBM/DRAM/NAND, đóng gói tiên tiến, kết nối/viễn thông quang học tốc độ cao, thiết bị điện và hệ thống làm mát lỏng tại trung tâm dữ liệu AI.

Công ty Noetra mới thành lập cho biết sẽ đứng ra điều phối dự án này và xây dựng một trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn. Đến tháng 3 năm sau, công ty do các ông lớn Nhật thành lập chung sẽ nhận được tài trợ từ ngân sách chính phủ lên đến 387,3 tỷ yên (khoảng 2,4 tỷ USD). Hàng chục công ty như SoftBank do tỷ phú đầu tư huyền thoại Son Masayoshi điều hành, Preferred Networks được Toyota hậu thuẫn, NEC... đang phối hợp thành lập và vận hành hiệu quả Noetra.

Gói đầu tư hạ tầng AI mới nhất của Nhật có quy mô rất lớn, nhưng vẫn còn nhỏ khi so với kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu “khổng lồ” chứa hàng trăm nghìn chip CPU+AI GPU (kiến trúc Vera Rubin) của ông lớn công nghệ Mỹ – Microsoft.

Kế hoạch này là một trong hàng loạt động động thái quan trọng của chính phủ Nhật nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, đồng thời củng cố an ninh quốc gia toàn diện. Chủ tịch Noetra, ông Hiroki Tamba chia sẻ rằng Nhật Bản sở hữu nhiều nhà sản xuất robot công nghiệp quy mô lớn hàng đầu toàn cầu, nhờ đó có tiềm năng xây dựng một lựa chọn khác biệt với các hệ thống AI siêu cấp của Mỹ và Trung Quốc. Ông Hiroki Tamba từng chỉ đạo dự án phát triển mô hình ngôn ngữ lớn nội địa do Softbank chủ trì.

“Mục tiêu của chúng tôi là tạo ra một lựa chọn thực thụ thứ ba – phương án để Nhật Bản và cả các quốc gia khác có thể lựa chọn.” Ông Tamba chia sẻ trong phỏng vấn. Ông nhấn mạnh, việc ra đời Noetra là nhằm tích hợp các dự án AI lớn trước giờ vẫn phân tán tại vài chục công ty về một mối.

Liên doanh này dự kiến sẽ công bố một mô hình AI lớn tiên tiến trước tháng 3 năm tới, sau đó định kỳ cập nhật cải tiến. Ông Tamba nhấn mạnh mục tiêu lâu dài là vài năm nữa sẽ cho ra một mô hình AI vật lý siêu cấp chuyên dụng cho robot tiên tiến nhất.

Noetra sẽ huy động kỹ sư từ SoftBank, Preferred Networks, NEC và Fujitsu – những đơn vị đều đã xây dựng thành công các mô hình AI lớn độc quyền. SoftBank sở hữu mô hình ngôn ngữ lớn Sarashina, Preferred Networks có PLaMo, còn “át chủ bài” của NEC là cotomi.

Phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo vật lý nội địa chính là trọng tâm cho chiến lược rộng hơn: xây dựng trung tâm công nghiệp AI và robot hình thái mới hàng đầu thế giới tại Nhật. Chính phủ Nhật đặt mục tiêu đến năm 2040 sẽ nắm tối thiểu 30% thị phần trong thị trường robot toàn cầu, dự kiến trị giá 60 nghìn tỷ yên.

Cuộc đua phát triển mô hình AI điều khiển các thao tác cực kỳ phức tạp và thông minh cho robot hình người đang nóng lên trên toàn cầu. Với Nhật Bản, trong bối cảnh dân số già hóa nhanh và thiếu hụt lao động nghiêm trọng, thúc đẩy công nghệ này trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

“Nhật Bản có rất nhiều ý tưởng xuất sắc, nhưng thiếu lực lượng lao động.” CEO NVIDIA Huang Renxun trả lời báo giới tại Nhật hôm thứ Tư, “Nhờ vào tự động hóa, AI và công nghệ robot, kinh tế Nhật Bản sẽ có thể lại cất cánh mạnh mẽ.”

Từ cuộc đua vũ khí mô hình lớn đến nước cờ robot chủ quyền, đầu tư AI lan rộng từ đám mây tới thế giới vật lý

Chuyến đi lần này của Huang Renxun tại Nhật giá trị chiến lược thực tế còn vượt xa một cuộc ghé thăm khách hàng thông thường. NVIDIA đang hợp tác với Fanuc, Yaskawa Electric, Kawasaki Heavy Industries, Fujitsu để phát triển AI vật lý, đồng thời mời SoftBank, NEC, Hitachi, Sony, Preferred Networks... vào hệ sinh thái Cosmos; thực chất là gắn kết tài sản robot, sản xuất chính xác, cảm biến, dữ liệu công nghiệp mà Nhật tích lũy nhiều năm với các nền tảng huấn luyện, mô hình thế giới, digital twin, edge computing stack của NVIDIA. Khi nhu cầu AI vượt ra ngoài huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn sang mô phỏng robot, học tăng cường, suy luận thị giác và điều khiển thời gian thực, thì cùng một robot sẽ cần tới cả sức mạnh huấn luyện ở trung tâm dữ liệu lẫn sức mạnh suy luận như Jetson ở phía thiết bị đầu cuối, làm mở ra một đường cầu bán dẫn còn lớn và dai dẳng hơn chatbot truyền thống.

Câu chuyện thương hiệu và lịch sử khi Huang Renxun hội ngộ “cứu tinh” 30 năm trước mang ý nghĩa rất lớn, nhưng điều thật sự ảnh hưởng lên giá tài sản là việc NVIDIA hệ thống hóa chuỗi cung ứng bản thể robot, xe hơi, thiết bị bán dẫn, bộ nhớ, vật liệu và truyền thông quang của Nhật...

Theo tiết lộ từ SEGA, ngày 15/7 theo giờ địa phương, Huang Renxun đã tham dự sự kiện do SEGA tổ chức, tái ngộ cựu chủ tịch SEGA Shoichiro Irimajiri sau nhiều năm. Phát biểu tại sự kiện, Huang Renxun xúc động cho biết: "Nếu không có những gì SEGA làm, nếu không có những gì Irimajiri-san làm, thì NVIDIA đã không tồn tại đến hôm nay."

Quan hệ này bắt đầu từ năm 1996. Thời điểm đó, NVIDIA vừa mới thành lập, đang phát triển chip đồ họa cho máy game thế hệ mới của SEGA. Do chọn lầm hướng đi kỹ thuật nên dự án thất bại, công ty bên bờ phá sản. Huang Renxun chủ động thừa nhận thất bại với Phó chủ tịch SEGA khi đó là Irimajiri, và thay vì trách phạt, SEGA lại đầu tư gần 5 triệu USD cứu công ty non trẻ này.

AI vật lý không phải việc nhét mô hình chatbot sẵn vào robot, mà cần giả lập số song song, tạo dữ liệu tổng hợp, huấn luyện mô hình kết hợp thị giác—ngôn ngữ—hành động, học tăng cường và cả suy luận thời gian thực trên thiết bị; từ đó vừa tạo nhu cầu sức mạnh huấn luyện lớn, vừa cần sức mạnh suy luận tại robot. Nhật có thế mạnh về robot công nghiệp, chế tạo chính xác và dữ liệu thực tiễn, nên logic đầu tư AI ở đây là xây dựng hệ sinh thái cực thứ ba kết nối “mô hình chủ quyền—mô hình robot nền tảng—thiết bị công nghiệp”, chứ không rập khuôn mô hình tổng quát kiểu Mỹ.

Liệu Vera Rubin có kịp sản xuất đại trà đúng hạn, đây chính là biến số then chốt quyết định dòng tiền thực của toàn chuỗi ngành này. NVIDIA đã xác nhận Rubin bắt đầu vào giai đoạn sản xuất hàng loạt; về phương diện kỹ thuật, Rubin còn hơn cả đợt nâng cấp GPU đơn lẻ, mà là nền nhà máy AI cấp rack phối hợp Vera CPU, Rubin GPU, NVLink 6, ConnectX, BlueField và chip switch Ethernet, mục tiêu giảm tối đa chi phí suy luận mỗi token tới 90% so với Blackwell, đồng thời sử dụng lượng GPU ít hơn để huấn luyện kiểu mô hình MoE.

Việc Huang Renxun bác bỏ thông tin truyền thông về việc Vera Rubin trễ tiến độ giúp giảm nguy cơ khách hàng hoãn triển khai data center, điện lưới, mạng, nhưng các “nút thắt” leo dốc như HBM4, board mạch phức tạp, hệ thống làm mát lỏng, tích hợp rack... thì chưa thể xóa tan; nhà đầu tư cần chú ý tới chỉ dấu “không chỉ chip có tape out”, mà là rack nguyên cụm xuất xưởng, khách hàng nghiệm thu và tỷ lệ sử dụng bền vững có thực sự đạt được hay không.

Cơn sốt đầu tư AI hạ nhiệt, nhưng siêu chu kỳ xây dựng hạ tầng tính toán còn lâu mới tận

Gần đây cổ phiếu chủ đề tính toán AI đồng loạt điều chỉnh, nguyên nhân thiên về giảm giá do vốn hóa cao, chỗ đứng đông, lãi suất biến động và lo âu lợi tức đầu tư hơn là dấu hiệu chi tiêu vốn ngành đã đảo chiều. Thị trường vốn đang kết thúc đợt tăng giá đồng loạt của tài sản AI, còn nhu cầu năng lực tính toán thực thì lại đang mở rộng ngoài các nhà cung cấp cloud siêu lớn ở Mỹ sang thêm 3 mảng: AI chủ quyền, trí tuệ doanh nghiệp và AI vật lý.

Dù nhiều ETF chủ đề AI có hồi phục trong ngày phiên giao dịch tháng 7, vẫn bị giảm tới 6-8% trong tháng, phản ánh sự lệch giữa định giá và nền tảng cơ bản. Từ phía đầu tư, trọng tâm chuyển từ “mua đại mọi tài sản AI” sang các khâu then chốt có thể biến chi tiêu vốn liên tục thành doanh thu, dòng tiền và rào cản kỹ thuật—CoWoS/quy trình tiên tiến 3D, chip lưu trữ HBM/DRAM/NAND, CPU trung tâm dữ liệu hiệu suất cao, đóng gói nâng cao kiểu CoWoS, kết nối rack, chuỗi điện trung tâm dữ liệu, giải pháp làm mát lỏng cũng như nền tảng AI vật lý có năng lực thực tế cho robot hình người. “Cơn sốt đầu tư AI” chưa kết thúc, song thị trường đã vào giai đoạn xác minh đặt hàng thực, tỷ lệ sử dụng và hiệu suất đầu tư thay vì chỉ mua vì câu chuyện tiềm năng.

Noetra – doanh nghiệp được chính phủ Nhật cấp vốn, SoftBank và hàng chục công ty hợp tác lập nên, dự kiến mua 27.500 GPU Rubin tăng tốc, đã được xét hỗ trợ tài chính 387,3 tỷ yên (tương đương khoảng 2,4 tỷ USD) đến tháng 3 năm tới để xây data center lớn và mô hình nội địa; đồng thời NVIDIA cùng Fujitsu, Fanuc, Yaskawa Electric, Kawasaki Heavy Industries thúc đẩy AI robot, cho thấy Nhật Bản đang chuyển hóa thiếu hụt lao động, tự động hóa sản xuất và chủ quyền công nghệ thành ngân sách AI dài hạn, phi thương mại thuần túy.

Kết quả kinh doanh mới nhất của TSMC mang theo chứng cứ giá trị nhất cho nhu cầu năng lực tính toán AI từ phía sản xuất chip và chuỗi giá trị AI. Quý 2 này, doanh thu tính bằng USD của TSMC xấp xỉ 40,2 tỷ USD, vượt xa dự báo giới phân tích, tăng trưởng 33,7% so với cùng kỳ; lãi ròng đạt 706,56 tỷ TWD, tăng 77,4%, biên lợi nhuận gộp đạt 67,7% còn biên lợi nhuận hoạt động chạm ngưỡng 60,3%. Doanh thu từ mảng tính toán hiệu suất cao đã chiếm 66% tổng thu, tiến trình 7nm trở xuống chiếm 77% doanh thu wafer, công nghệ tiên tiến 2nm mới đã đóng góp 3%.

Nổi bật hơn nữa, TSMC điều chỉnh dự báo doanh thu quý 3 tăng lên 44,6–45,8 tỷ USD, đồng thời nâng mạnh kế hoạch chi tiêu vốn từ 52–56 tỷ USD lên 60–64 tỷ USD năm 2026, cũng như nâng mục tiêu tăng trưởng doanh thu USD cả năm lên hơn 40%, bổ sung đầu tư 100 tỷ USD tại Mỹ, nâng tổng cam kết vốn ở Mỹ lên khoảng 265 tỷ USD. Là cứ điểm sản xuất đáp ứng nhu cầu AI và năng lực lõi của khách hàng như NVIDIA, TSMC với lợi nhuận, hiệu suất và đầu tư vốn tiếp tục khẳng định: nhu cầu hạ tầng năng lực tính toán AI xoay quanh chip logic tiến trình cao cấp, 2nm tối tân và đóng gói tiên tiến vẫn tăng rõ rệt, thay vì bước vào kỳ suy thoái.

Với các chuyên gia phân tích Phố Wall, chủ đề AI giảm điểm thời gian gần đây mang tính dàn trải vị thế, ảnh hưởng lãi suất và địa chính trị, cộng với định giá lại nợ vay và hiệu quả đầu tư, thay vì hàm ý nhu cầu AI bước vào thời kỳ u ám. Chu kỳ xây dựng hạ tầng AI còn lâu mới kết thúc, nhưng cơn sốt mua lấy được nhờ thanh khoản đã bước sang giai đoạn kiểm tra đơn hàng, tỷ lệ sử dụng và lợi tức đồng vốn đổ vào một cách nghiêm ngặt.

Báo cáo mới đây từ Ngân hàng Mỹ (BofA) dự báo đến năm 2027, dưới làn sóng AI thông minh, nhu cầu sức mạnh suy luận AI tăng mạnh sẽ kéo chi tiêu xây dựng hạ tầng cloud & AI toàn cầu lên 1.500 tỷ USD, đồng thời nhấn mạnh đợt giảm giá mùa hè của nhóm chip nhớ trên sàn chứng khoán thực chất là điều chỉnh lại chu kỳ lành mạnh chứ không phải thay đổi về cấu trúc nhu cầu AI.

Bao gồm nhóm phân tích của Morgan Stanley do Brian Nowak dẫn dắt, ngày 12/7 công bố báo cáo điều chỉnh dự báo vốn đầu tư của 5 nhà cung cấp cloud siêu lớn nhất thế giới (Meta, Amazon, Microsoft, Google, SpaceX) cho năm 2027/2028 tăng mạnh lên lần lượt 1,2 nghìn tỷ và 1,4 nghìn tỷ USD. Dự báo chi đầu tư của các ông lớn công nghệ Mỹ năm 2026 cũng tăng mạnh từ 433 tỷ USD năm ngoái lên tới 805 tỷ USD.

Báo cáo mới này của Morgan Stanley nâng dự kiến chi tiêu vốn của Meta cho 2027 và 2028 lên 29% và 22% so với trước, tương ứng 225 tỷ và 250 tỷ USD; của Amazon lên 15% và 29%, tương ứng 308 tỷ và 318 tỷ USD. Morgan Stanley cho rằng, siêu chu kỳ chi đầu tư chưa kết thúc, song 2026–2027 có thể là hai năm tăng tốc đột phá nhất; còn từ 2028 trở đi, yếu tố quyết định giá cổ phiếu sẽ không còn là “ai chi nhiều nhất” mà sẽ là “ai chuyển hóa nhanh nhất tài nguyên tính toán AI thành doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền tự do”.