“Làn sóng bán tháo AI” trên thị trường chứng khoán Mỹ tiếp tục lan rộng! Cổ phiếu chip sụt giảm toàn diện, cổ phiếu ngành quang thông tin giảm đồng loạt, Sandisk giảm hơn 12%, SK Hynix giảm hơn 9%, giá dầu thô tăng gần 10%

Vào ngày 13 tháng 7 theo giờ miền Đông nước Mỹ, thị trường chứng khoán Mỹ đồng loạt suy yếu dưới áp lực kép bởi xung đột địa chính trị và kỳ vọng tăng lãi suất, nhóm cổ phiếu công nghệ tăng trưởng đối mặt với đợt bán tháo tập trung. Trước căng thẳng Mỹ-Iran bất ngờ leo thang và giá dầu quốc tế tăng vọt gần 10% chỉ trong một ngày, lo ngại lạm phát trên thị trường nhanh chóng quay trở lại, kỳ vọng Fed tăng lãi suất tăng mạnh, chỉ số Nasdaq đóng cửa giảm 1,55%, các nhóm ngành bán dẫn, lưu trữ và quang truyền thông dẫn đầu đà giảm toàn thị trường, trở thành vùng bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất trong đợt điều chỉnh này. Đây là đợt điều chỉnh hệ thống tiếp theo của ngành công nghệ kể từ khi đà tăng AI bắt đầu, đồng thời phủ bóng bất định lên mùa báo cáo tài chính và dữ liệu lạm phát quan trọng sắp tới.

 “Làn sóng bán tháo AI” tiếp tục lan rộng, cổ phiếu chip đồng loạt lao dốc, cổ phiếu quang truyền thông giảm trên diện rộng

Kết phiên, chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones giảm 138,37 điểm, tương ứng 0,26%, xuống còn 52.498,64 điểm; chỉ số S&P 500 giảm 60,05 điểm, tương ứng 0,79%, còn 7.515,34 điểm; chỉ số tổng hợp Nasdaq giảm 408,43 điểm, tương ứng 1,55%, còn 25.873,18 điểm. Sự phân hóa giữa các nhóm ngành rất rõ nét, nhóm công nghệ thông tin thuộc S&P 500 giảm mạnh 2,07% dẫn đầu toàn ngành, nhóm viễn thông giảm 0,98%; trong khi nhóm năng lượng ngược dòng tăng mạnh 3,16%, là nhóm ngành duy nhất tăng điểm lớn trong phiên.

Cổ phiếu công nghệ dẫn đầu dao động mạnh, Microsoft tăng 1,53%, Amazon tăng 0,80%, Apple tăng 0,63%; Tesla giảm 3,19%, Nvidia giảm 3,52%, Meta và Google đều giảm trên 1%, chỉ số 7 ông lớn công nghệ Mỹ của Wind giảm tổng thể 0,96%.

Nhóm bán dẫn trước đó tăng mạnh trở thành tâm điểm bị bán tháo, chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm mạnh 4,78% trong ngày, Arm giảm hơn 7%, Intel giảm hơn 6%, Lam Research, ON Semiconductor giảm hơn 5%, Micron, AMD, Applied Materials, Texas Instruments đều giảm hơn 4%, Broadcom, ASML ADR giảm hơn 3%.

Nhóm lưu trữ giảm sâu hơn nữa, Sandisk giảm mạnh 12,60%; cổ phiếu đại gia chip nhớ Hàn Quốc SK Hynix ADR, sau khi tăng vọt 12% vào ngày niêm yết đầu tiên trên Nasdaq tuần trước, hôm sau giảm mạnh 9,32%; Seagate giảm hơn 5%, Western Digital giảm hơn 4%. Nhóm quang truyền thông cũng giảm sâu, Astera Labs giảm hơn 12%, Credo Technology giảm hơn 8%, Marvell Technology giảm hơn 7%.

Cổ phiếu Trung Quốc niêm yết tại Mỹ nhìn chung chống chịu tốt hơn, chỉ số China Golden Dragon Nasdaq giảm 0,14%, sự phân hóa cổ phiếu rõ rệt, NIO tăng hơn 3%, JD tăng trên 2%, NetEase, Beike tăng trên 2%; Baidu giảm trên 3%, Hesai Technology giảm hơn 6%, Kingsoft Cloud, Zai Lab giảm trên 4%.

Giá dầu quốc tế tăng vọt hơn 9%

Thị trường hàng hóa cơ bản biến động mạnh hơn, dầu thô nhẹ giao tháng 8 trên Sở Giao dịch Hàng hóa New York tăng 9,42%, lên mức 78,14 USD/thùng; dầu thô Brent giao tháng 9 trên Sở Giao dịch London tăng 9,59%, lên 83,30 USD/thùng, ghi nhận mức tăng trong ngày lớn nhất kể từ năm 2020. Kim loại quý chịu áp lực giảm, hợp đồng vàng tương lai COMEX giảm 2,61%, còn 3.997,00 USD/ounce, vàng giao ngay rơi khỏi mốc 4.000 USD; hợp đồng bạc tương lai COMEX giảm 3,64%, còn 57,63 USD/ounce.

Biến số chính gây biến động thị trường lần này là tình hình địa chính trị Trung Đông leo thang đột ngột. Ngày 13 tháng 7 theo giờ địa phương, Tổng thống Trump của Mỹ chính thức thông báo cho quốc hội rằng chiến sự với Iran tái bùng phát, đồng thời tuyên bố sẽ nối lại phong tỏa hàng hải với các cảng của Iran. Quân đội Mỹ ngày hôm đó bắt đầu tiến hành đợt không kích Iran liên tiếp lần thứ ba và sẽ tiến hành phong tỏa toàn diện bờ biển cùng các cảng Iran từ 20h00 ngày 14 tháng 7 theo giờ GMT, chỉ cho phép vật tư nhân đạo được thông qua kiểm tra mới được lưu thông. Ông Trump cũng tuyên bố sẽ thu phí 20% với tất cả hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz. Phía Iran lập tức đáp trả cứng rắn, khẳng định các hành động của Mỹ đe dọa nghiêm trọng an ninh lưu thông eo biển và trật tự thương mại quốc tế, đồng thời sẽ đánh trả mạnh mọi hành động cản trở tàu thương mại lưu thông.

Eo biển Hormuz đảm nhận khoảng một phần ba khối lượng dầu mỏ vận chuyển đường biển toàn cầu, tình hình leo thang trực tiếp làm dấy lên lo ngại thu hẹp nguồn cung, đẩy giá dầu tăng vọt. ING cảnh báo trong báo cáo nghiên cứu: “Rủi ro lớn nhất hiện nay là xung đột leo thang đến mức chiến tranh quy mô lớn, các quốc gia và cơ sở hạ tầng năng lượng xung quanh Trung Đông sẽ trở thành mục tiêu tấn công. Tình hình căng thẳng khiến số lượng tàu đi qua eo biển giảm mạnh, thị trường tiếp tục lo ngại nguồn cung dầu thô quý 3 sẽ bị siết lại.”

Kỳ vọng tăng lãi suất của thị trường nhanh chóng nóng lên

Giá dầu tăng vọt là nguyên nhân gây ra đợt điều chỉnh sâu ở nhóm cổ phiếu công nghệ vì tác động truyền dẫn rõ ràng từ “giá dầu - lạm phát - tăng lãi suất - định giá cổ phiếu tăng trưởng”. Giá năng lượng là thành phần cốt lõi của lạm phát, mức tăng gần 10%/ngày của giá dầu trực tiếp phá vỡ kỳ vọng trước đó của thị trường rằng lạm phát sẽ giảm ổn định. Thành viên hội đồng Fed Christopher Waller ngày thứ Hai khẳng định: “Nếu lạm phát lõi tuần này lại nóng, thì FOMC phải cân nhắc điều chỉnh chính sách tiền tệ thắt chặt hơn trong thời gian tới.” Ông nhấn mạnh, theo bất kể tiêu chuẩn nào thì lạm phát năm nay đều đang tăng, chính sách tiền tệ hiện đã tới ‘ngã tư’, áp lực lạm phát từ thuế quan, giá năng lượng và xây dựng hạ tầng AI vẫn còn tồn tại.

Kỳ vọng tăng lãi suất của thị trường theo đó nhanh chóng nóng lên. Theo công cụ FedWatch của Sở giao dịch hàng hóa Chicago, xác suất Fed tăng lãi suất 25 điểm trong năm đã tăng vọt từ 26% tuần trước lên 41%; dữ liệu LSEG cho thấy thị trường đã đưa vào giá khả năng Fed tăng ít nhất 25 điểm cơ bản từ giờ đến hết năm. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đồng loạt tăng, lợi suất kỳ hạn 2 năm tăng 6,1 điểm cơ bản lên 4,27%, kỳ hạn 10 năm tăng 4,5 điểm lên 4,61%. Với cổ phiếu công nghệ tăng trưởng định giá cao, lãi suất tăng đồng nghĩa với giá trị chiết khấu lợi nhuận tương lai bị giảm mạnh; trong khi đó, nhóm bán dẫn là động lực dẫn dắt đà tăng AI trước đó, tích tụ lượng lớn dòng vốn chốt lãi, tự nhiên trở thành lựa chọn ưu tiên cho các dòng tiền phòng thủ.

Ông Thomas Martin - Giám đốc Danh mục đầu tư cấp cao của GLOBALT phát biểu: “Chứng khoán Mỹ lên mức cao kỷ lục vào cuối tháng 5, chủ yếu do nhóm bán dẫn dẫn dắt. Khi một tài sản tăng quá nhanh trong thời gian ngắn như vậy, thị trường tự nhiên sẽ đặt câu hỏi: Đà tăng này thực sự có thể kéo dài bao lâu?” Ông bổ sung rằng, nếu như thị trường vẫn còn rẻ thì lại là chuyện khác, nhưng biên an toàn hiện nay đã bị thu hẹp rõ rệt, trong khi yếu tố bất định còn nhiều.

Tuy nhiên thị trường hiện cũng tồn tại ý kiến trái chiều. Chứng khoán Đông Ngô cho rằng, yếu tố chi phối cảm xúc thị trường ngắn hạn chính là những xáo trộn từ xu hướng ngành, thay vì từ vĩ mô. Tân Chủ tịch Fed là ông Walsh thực tế có lập trường ôn hòa, bất định vĩ mô cơ bản đã được phản ánh và tiêu hóa, tính dự báo của đường lối Fed được củng cố, khó trở thành nguồn xáo trộn mới về biên trong ngắn hạn. Ngân hàng trung ương Hàn Quốc cũng cho biết trong báo cáo rằng thị trường bán dẫn toàn cầu vẫn thiếu cung, chu kỳ siêu tăng trưởng do AI thúc đẩy dự kiến sẽ kéo dài, bác bỏ lo ngại chu kỳ chip đã đạt đỉnh.

Nhiều sự kiện then chốt sắp đến, thị trường bước vào giai đoạn giằng co

Tuần này sẽ là giai đoạn cửa sổ quan trọng quyết định hướng đi đợt điều chỉnh. Về chính sách tiền tệ, Chủ tịch Fed Kevin Walsh sẽ lần đầu tiên tham dự phiên điều trần bán niên tại Quốc hội với cương vị mới vào thứ Ba và thứ Tư, thị trường sẽ chú ý đặc biệt đến phát biểu của ông về ảnh hưởng của xung đột Mỹ-Iran tới lạm phát và đường hướng chính sách tiền tệ. Về dữ liệu kinh tế, Bộ Lao động Mỹ sẽ công bố CPI, PPI tháng 6, trực tiếp kiểm chứng hiệu ứng truyền dẫn của giá dầu lên lạm phát; Bộ Thương mại sẽ công bố doanh số bán lẻ tháng 6, phản ánh sức mua của người dân chiếm 70% quy mô kinh tế trong bối cảnh giá xăng tăng. Về mặt lợi nhuận, 5 ngân hàng lớn gồm Bank of America, Citigroup, Goldman Sachs, JPMorgan Chase, Wells Fargo sẽ cùng công bố báo cáo quý vào thứ Ba, chính thức khai màn mùa báo cáo quý II. Dữ liệu LSEG cho thấy, thị trường đồng thuận dự báo lợi nhuận tổng thể các thành phần chỉ số S&P 500 quý II năm nay tăng trưởng 23,70% so với cùng kỳ, cao hơn nhiều so với mức dự báo 19,20% đầu tháng 4.

Nhìn chung, hiện nay chứng khoán Mỹ đang ở giai đoạn giằng co giữa đà tăng trưởng cơ bản và rủi ro địa chính trị, kỳ vọng tăng lãi suất. Diễn biến quan hệ Mỹ-Iran vẫn là biến số bất định lớn nhất, nếu xung đột tiếp tục leo thang và đẩy giá dầu lên cao, áp lực lạm phát và tăng lãi suất sẽ tiếp tục đè nặng lên định giá cổ phiếu tăng trưởng; ngược lại, nếu tình hình hạ nhiệt, giá dầu giảm, khẩu vị rủi ro của thị trường có thể phục hồi nhanh chóng. Với nhà đầu tư, dữ liệu lạm phát và tín hiệu báo cáo tài chính trong tuần này sẽ là cơ sở lõi để phán đoán xu hướng thị trường thời gian tới.