Các ông lớn AI Mỹ phát hành trái phiếu 244 tỷ USD, gấp đôi năm ngoái, thị trường trái phiếu kêu không chịu nổi nữa

Đợt phát hành trái phiếu AI chưa từng có tiền lệ của các ông lớn công nghệ đang đẩy giới hạn chịu đựng của thị trường trái phiếu đến cực điểm.

Theo The Wall Street Journal, sáu công ty công nghệ được các nhà đầu tư xếp loại là “nhà cung cấp siêu tính toán AI” gồm Alphabet, Amazon, Meta, Oracle, Nvidia và SpaceX, trong năm nay đã phát hành tổng cộng khoảng 244 tỷ USD trái phiếu trên thị trường toàn cầu – cao gấp hơn hai lần so với cả năm ngoái là 108 tỷ USD, và hơn 14 lần so với mức 17 tỷ USD của năm 2024. Trong vài tuần qua, 75 tỷ USD phát hành từ Nvidia, SpaceX và Amazon đã khiến thị trường trái phiếu doanh nghiệp loại đầu tư phải “chật vật” tiếp nhận, giá trái phiếu mới trên thị trường thứ cấp nhanh chóng suy yếu, tác động lan rộng đến cả phần chênh lệch tín dụng của toàn bộ nhóm siêu tính toán.

Tác động thị trường đã rất rõ ràng. Dữ liệu từ MarketAxess cho thấy, tuần trước chênh lệch lợi suất trái phiếu 10 năm của Alphabet tăng 0,12 điểm phần trăm, của Meta tăng 0,16 điểm, trong khi theo Bloomberg, mức trung bình toàn thị trường trái phiếu đầu tư chỉ nhích 0,02 điểm. Sự lo ngại của nhà đầu tư không nằm ở năng lực tín dụng của bên vay, mà ở cuộc “chạy đua vũ trang” này còn lâu mới dừng lại – trong những năm tới, các công ty công nghệ sẽ tiếp tục bỏ hàng trăm tỷ USD mua chip, xây dựng trung tâm dữ liệu, kéo theo lượng trái phiếu mới khổng lồ sẽ tiếp tục tràn vào thị trường.

Ngay đầu năm, nhà đầu tư đã dự đoán các ông lớn siêu tính toán sẽ phát hành lượng lớn trái phiếu, phần chênh lệch đã phản ánh sớm và những tháng đầu năm, trái phiếu mới vẫn được mua bán ổn định. Tuy nhiên, quy mô thực tế vượt xa mọi dự báo của thị trường.

Tháng 6, Nvidia hoàn tất phát hành 25 tỷ USD trái phiếu, sau đó Amazon lại công bố kế hoạch phát hành số tiền tương tự, khiến thị trường bị động. Để hoàn thành gọi vốn, Amazon buộc phải trả mức lãi suất vượt qua các tiêu chuẩn lịch sử của mình, phản ánh rõ nét sự chuyển biến trong tâm lý nhà đầu tư. Nvidia và SpaceX dù phát hành ở lãi suất khá hợp lý nhưng giá trái phiếu mới lại sụt giảm mạnh ngay trên thị trường thứ cấp, khiến không ít nhà đầu tư quen “đánh mới ăn chênh” thất vọng.

SpaceX, lần đầu tiên bước vào thị trường trái phiếu, đặc biệt gặp nhiều khó khăn. Do thiếu thông tin định giá quá khứ, các nhà đầu tư có sự bất đồng lớn về giá trị trái phiếu của SpaceX, chênh lệch trái phiếu kỳ hạn 10 năm đã tăng vọt gần 0,5 điểm phần trăm kể từ ngày phát hành 23/6 đến nay.

Thông thường các doanh nghiệp sẽ cố gắng duy trì quan hệ với nhà đầu tư để giảm chi phí huy động. Tuy nhiên, mức độ cạnh tranh khốc liệt về năng lực tính toán giữa các siêu tập đoàn đã khiến thông lệ này không còn ý nghĩa.

“Đối với chúng tôi, đây gần như là tất cả những gì chúng tôi nói đến; nhưng với họ, chỉ là ‘Ờ, đúng rồi, chúng tôi đi gọi vốn trên thị trường trái phiếu’,“ Ryan Jungk, trưởng bộ phận trái phiếu doanh nghiệp đầu tư tại Newfleet Asset Management cho biết, “Họ không màng xem liệu có đang nhấn chìm thị trường của chúng tôi hay không.”

Travis King, trưởng bộ phận trái phiếu doanh nghiệp đầu tư của Voya Investment Management, chỉ ra rằng: “Ai cũng biết phía sau vẫn còn rất nhiều trái phiếu sẽ được phát hành, nên mọi người không dám mua mạnh hết, đều muốn để dành vốn cho các thương vụ tiếp theo.”

Một vài “ông lớn công nghệ” đã thử chuyển sang huy động qua phát hành cổ phiếu để giảm áp lực cho trái phiếu. Tháng 6 năm nay, Alphabet công bố sẽ phát hành hơn 80 tỷ USD cổ phiếu hỗ trợ đầu tư AI. Tuy vậy, hiệu quả đối với thị trường trái phiếu vẫn rất hạn chế – nhà đầu tư xem đây là tín hiệu cho thấy công ty có thể gia tăng chi tiêu cho AI, trong khi nhu cầu vay nợ vẫn không giảm đi.

Độ quan trọng của biến động nhóm trái phiếu các ông lớn tính toán AI hiện đã vượt xa trước đây, bởi tỷ trọng của chúng trong chỉ số trái phiếu tham chiếu ngày càng tăng. Nhà quản lý quỹ buộc phải mạo hiểm quyết định có nên “nắm giữ thấp” hay “nắm giữ cao”.

Nếu nhà đầu tư e ngại các đợt phát hành phía sau mà giảm tỷ trọng trái phiếu công nghệ, nhưng thực tế phát hành ít hơn kỳ vọng và giá phục hồi, thì sẽ bị tụt hậu so với chỉ số tham chiếu; ngược lại, nếu mua mạnh mà nguồn cung vẫn không dừng lại, cũng rất dễ “ăn” phải thua lỗ.

“Nếu đoán sai hướng trái phiếu công nghệ, cơ bản bạn đã quyết định kết quả cả năm,” Ryan Jungk nói.

John Lloyd, giám đốc toàn cầu mảng tín dụng đa chiến lược của Janus Henderson, cho biết đội của ông đã sớm dự đoán chi tiêu vào hạ tầng AI sẽ vượt xa đồng thuận của thị trường nên chọn hạ tỷ trọng trái phiếu siêu tính toán trong thời gian dài. Ông nhấn mạnh, vẫn còn quá nhiều bất định về quy mô đầu tư trong tương lai, những dự báo lạc quan nhất cho thấy chi phí những năm tới có thể vượt 10.000 tỷ USD, “cửa sổ kết quả vẫn rất rộng”.

Một số nhà đầu tư tin rằng, khi chi phí vay mượn tiếp tục tăng, các ông lớn công nghệ sẽ hướng mua bán cổ phiếu nhiều hơn. Amazon, Alphabet và Meta với sức mạnh tài chính hoàn toàn có thể duy trì chi tiêu lớn, cơ cấu tài trợ vốn vẫn còn dư địa điều chỉnh.

Tuy nhiên thay đổi này khó có thể đảo chiều thị trường trái phiếu trong ngắn hạn. Như trường hợp của Alphabet, phát hành cổ phiếu lại càng củng cố dự đoán chi tiêu AI sẽ tăng mạnh, áp lực với nhà đầu tư trái phiếu không hề suy giảm.

Khi các ông lớn siêu tính toán vẫn ưu tiên cuộc chiến năng lực trên chi phí vốn, liệu thị trường trái phiếu có thể tiếp tục hấp thụ làn sóng cung chưa từng có này, sẽ là câu hỏi trọng tâm của thị trường tín dụng trong những tháng tới.