Giảm tốc HBM, chuyển hướng sang DRAM, SK Hynix vẫn khiêm tốn trước chu kỳ dù đã giàu có

◄ Các công ty đã bao phủ ►

Cân bằng hợp lý giữa lợi nhuận cao và chi phí cao.

Bài viết丨Hồ Hạo

"Lần này không giống với các chu kỳ trước đây."

Đây là một ý kiến chủ đạo của thị trường toàn cầu về chuỗi cung ứng năng lực tính toán dưới làn sóng AI lần này.

Nói đúng, mà cũng không hoàn toàn đúng. Dù AI là xu hướng phát triển lớn mang tính sản xuất dài hạn đã được xác lập, nhưng quy luật chu kỳ cơ bản sẽ không thay đổi, điều thực sự thay đổi là các tham số hệ thống và áp lực của siêu chu kỳ lần này (hoặc biên độ dao động) có thể sẽ lớn hơn rất nhiều so với trước đây.

Về điều này, Hàn Quốc và SK Hynix – các đơn vị đang giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái bùng nổ AI lần này – chắc hẳn cũng cho là như vậy.

Chất xúc tác trực tiếp khiến điều chỉnh lần này chính là, truyền thông Hàn Quốc đưa tin SK Hynix đã quyết định làm chậm quá trình chuyển đổi dây chuyền sản xuất HBM4, dành nhiều tài nguyên hơn cho thị trường DRAM tiêu chuẩn, lý do là sản lượng dự kiến của nền tảng Rubin thế hệ tiếp theo của Nvidia sử dụng HBM4 bị điều chỉnh giảm, công ty cho rằng không cần thiết phải đẩy nhanh chuyển đổi năng lực sản xuất HBM;

Đồng thời, Chủ tịch Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc cũng công khai bày tỏ sự "hối tiếc" khi phê duyệt sản phẩm ETF đòn bẩy cổ phiếu riêng lẻ liên kết với Samsung Electronics, SK Hynix ra mắt cuối tháng 5 năm nay, bởi chỉ trong vòng một tháng, quy mô sản phẩm này đã tăng vọt từ khoảng 3 tỷ USD ban đầu lên hơn 9 tỷ USD, có đến 92% nhà đầu tư là nhà đầu tư cá nhân, và hiệu ứng khuếch đại biến động đã tăng lên rõ rệt.

Điều này tạo nên sự tương phản đáng kể so với câu chuyện lạc quan về siêu chu kỳ AI trước đó trên thị trường.

Hơn một năm qua, dưới tác động chi tiêu vốn AI, các khái niệm liên quan đến HBM không ngừng nóng lên, quy mô sản phẩm đòn bẩy trên thị trường Hàn Quốc tăng vọt, giá cổ phiếu và định giá được đẩy lên nhanh chóng, hiệu ứng làm giàu thể hiện rõ kích thích không chỉ xã hội Hàn Quốc mà cả thị trường toàn cầu. Là nhà cung cấp HBM dẫn đầu về thị phần toàn cầu, động thái tái cấu trúc công suất của SK Hynix giờ đây trực tiếp dẫn đến việc thị trường đánh giá lại tính bền vững của nhu cầu, phát biểu của giám sát Hàn Quốc càng giống như một lời cảnh báo về rủi ro tương lai.

Vậy, vì sao SK Hynix lại chủ động điều chỉnh phân bổ công suất giữa HBM và DRAM ngay trong bối cảnh nhu cầu AI vẫn được nhìn nhận là siêu chu kỳ?

Cá nhân tôi cho rằng, động thái của SK Hynix không phải là phủ định xu hướng AI dài hạn, nhưng vẫn phải cảnh giác với những rủi ro siêu lớn phía sau giai đoạn siêu thịnh, đối diện với tình thế các tham số chu kỳ gia tăng mạnh (tức chi tiêu vốn lớn hơn, đổi mới công nghệ nhanh hơn, chi phí khấu hao lớn hơn...), điều chỉnh/cân đối công suất và cơ cấu sản phẩm có lẽ là lựa chọn kinh doanh lý trí hơn.

Hiện tại, mảng HBM của SK Hynix chiếm khoảng 40%, nhưng góp phần mang lại phần lớn lợi nhuận cho công ty.

Nhưng lợi nhuận cao này không đồng nghĩa với khả năng chuyển hóa dòng tiền tự do tốt hơn, bởi HBM có tính tùy biến cực cao, phải tùy chỉnh theo tiêu chuẩn cụ thể của các nhà thiết kế chip như Nvidia, AMD, tính phổ biến thấp hơn đáng kể so với DRAM tiêu chuẩn tuân theo JEDEC, hơn nữa chu kỳ thế hệ HBM chỉ kéo dài 1~2 năm, còn DRAM phổ thông có vòng đời trên 5 năm. Điều này có nghĩa là các nhà cung cấp HBM không thể trải chi phí tài sản cố định bằng hiệu ứng quy mô lâu dài như DRAM truyền thống, buộc phải dựa vào giá trị lớn trên mỗi khách hàng và gắn bó sâu sắc với khách hàng để bù đắp cho áp lực khấu hao thiết bị rất lớn.

Để duy trì công nghệ và vị thế dẫn đầu thị trường HBM, SK Hynix buộc phải tái đầu tư với tốc độ chưa từng có, đồng thời tái xây dựng chuỗi cung ứng xoay quanh HBM, các nhà sản xuất thiết bị trong chuỗi cung ứng cũng phải tham gia vào sân chơi này, do đó, nhịp độ, cường độ và mức độ quản lý của chuỗi cung ứng này cực kỳ lớn, chỉ có lợi nhuận siêu cao mới thúc đẩy nổi đầu tư lớn, nếu không sẽ khó hoàn thành vòng tuần hoàn.

Hiện nay, chuỗi cung ứng HBM của SK Hynix vận hành không trơn tru như kỳ vọng. Gần đây, nhiều nhà cung cấp thiết bị bán dẫn cấp 1 của SK Hynix đề xuất tăng giá 3~4%, lý do là năng lực cung ứng thiết bị lõi hạn chế, SK Hynix đã hiếm hoi đồng ý yêu cầu này.

Đề xuất tăng giá của nhà cung cấp SK Hynix nhiều khả năng không phải chỉ đơn giản là "ngồi một chỗ hét giá", mà xuất phát từ áp lực rủi ro vận hành tăng lên, bởi các nhà cung cấp thiết bị thường phải "tạm ứng sản xuất trước, ghi nhận doanh thu sau", đặc điểm chuỗi cung ứng HBM có chi tiêu và cường độ cao hơn sẽ đẩy rủi ro tiền đặt trước lên vai nhà cung ứng, do đó, việc SK Hynix đồng ý tăng giá chỉ là để bảo đảm sự ổn định chuỗi cung ứng.

Nhưng đối diện với Nvidia, SK Hynix có thể không có nhiều quyền lợi thương lượng, bởi Nvidia về cơ bản là khách hàng duy nhất của SK Hynix, đồng thời Nvidia cũng đang hỗ trợ mạnh mẽ Samsung và Micron, do đó, SK Hynix có khả năng sẽ gánh chịu áp lực chi phí ngày càng lớn, bao gồm áp lực từ phía trên và áp lực tái đầu tư tài sản cố định của chính mình.

Một khi gặp điểm đảo chiều chu kỳ, SK Hynix sẽ ở thế bị động khi áp lực không chuyển dịch được.

Thực tế, Nvidia cũng có thể chuyển áp lực chi phí chuỗi cung ứng lên các công ty mô hình AI phía sau, nhưng vấn đề là, ngoài Anthropic có lợi nhuận trong một quý, các nhà làm mô hình hiện đều đang thua lỗ và tất cả đều đang phải tăng giá. Áp lực ở đây là nếu thị trường tiêu dùng đầu cuối không chấp nhận trả tiền, logic thương mại hóa AI sẽ gặp vấn đề lớn, khi đó câu chuyện AI mô hình lớn sẽ khó kể tiếp, điều này cũng sẽ khiến nhu cầu dành cho các công ty hạ tầng phần cứng AI sụt giảm đột ngột, và "bong bóng" giai đoạn sẽ bị chọc thủng hoàn toàn.

Do đó, Nvidia không có lý do gì để chuyển áp lực ở tầng hạ tầng lên tầng ứng dụng.

Chính vì thế SK Hynix buộc phải suy nghĩ lại vấn đề lợi nhuận HBM hiện tại cao nhưng chi phí cho tương lai cũng lớn, điều chỉnh cơ cấu kinh doanh và nghiêng về DRAM phổ thông chính là để giảm rủi ro cao từ HBM, cũng là cách phòng ngừa rủi ro một mảng duy nhất, tận dụng biến động lớn của DRAM phổ thông mang tới mức sinh lời biên cao hơn.

Thêm nữa, động thái điều chỉnh HBM của SK Hynix chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến thái độ của Samsung và Micron với HBM. Nếu thật sự do Nvidia điều chỉnh giảm sản lượng nền tảng Rubin, Samsung và Micron cũng sẽ chú trọng đến DRAM, có thể làm thay đổi cấu trúc chặt chẽ của thị trường bộ nhớ trong tương lai.

Do công suất HBM chia nhỏ nguồn cung DRAM, Changxin Memory đã tận dụng việc mở rộng quy mô sản xuất để hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng thiếu DRAM này, không chỉ cơ cấu lợi nhuận tiệm cận với Samsung, SK Hynix, Micron mà còn tăng thị phần từ 4% năm 2025H1 lên khoảng 10% hiện tại, nhưng điều này không hẳn nhờ vào rào cản công nghệ.

Trong ba nhà máy của Changxin, hai nhà máy Tân Kiều và Tập Điện có quy mô tài sản rất lớn nhưng lâu nay vẫn duy trì ít nhất 50% công suất cho R&D công nghệ và lặp lại thử nghiệm wafer, vì vậy trong giai đoạn bắt kịp phải chịu mâu thuẫn phân bổ công suất giữa thương mại hóa và nghiên cứu, ở chu kỳ tăng hiện tại, Changxin chủ động nâng tỷ lệ sản xuất thương mại để chiếm thị phần, thu hồi vốn, đồng thời làm chậm đầu tư tài sản cố định tổng thể, tránh mở rộng sản xuất một cách mù quáng khi công nghệ và tỷ lệ thành phẩm còn khoảng cách nhất định.

Nhưng với tư cách là kẻ theo sau, Changxin vẫn phải giữ tỷ lệ công suất tương đối lớn để theo kịp R&D, do đó áp lực chu kỳ tiềm ẩn có thể rõ rệt hơn, khi ba ông lớn tái phân bổ nguồn lực trở lại DRAM, giá cả sẽ nhanh chóng giảm, áp lực lợi nhuận giảm sẽ lớn hơn so với các ông lớn có lợi thế kỹ thuật cấu trúc.

Bởi vậy, Changxin cần cẩn trọng hơn trong siêu chu kỳ lần này, nếu giữ được thị phần trong chu kỳ giảm, chất lượng thương mại và hiệu quả con đường sẽ được kiểm chứng. Do đó, lựa chọn đường đi phải luôn cân nhắc giữa thương mại hóa và R&D, và trong chu kỳ tăng phải dành ra bộ đệm cho đà giảm.

Việc tái cơ cấu công suất giữa HBM và DRAM của SK Hynix, về bản chất đều là phản ứng trước sự thay đổi tham số chu kỳ, dù là trong câu chuyện siêu chu kỳ, cả người dẫn đầu và người bám đuổi đều phải đối diện với rủi ro lớn hơn do nâng cấp tham số. Khi ngành công nghiệp trở lại trạng thái bình thường, cái quyết định vị thế dài hạn vẫn là khả năng đổi mới công nghệ, hiệu quả phân bổ công suất, và khả năng giữ thị phần và dòng tiền trong giai đoạn suy giảm.

Suy cho cùng, tác động của AI mang tính tốc độ cao này rất lớn, nó khiến mô hình khấu hao và hiệu ứng quy mô vốn có của ngành bán dẫn bị thu hẹp, đẩy các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng vào trạng thái "say" lợi nhuận cao nhưng cũng căng thẳng cao độ vì áp lực lớn.

Điều này dễ tạo cảm giác như đang "xây dựng một thế giới/trật tự mới", nhưng SK Hynix – bên hưởng lợi lớn nhất chu kỳ này – cho chúng ta thấy bằng hành động: đã đến lúc phải chậm lại và tỉnh táo hơn.

Nguồn ảnh đầu bài: Visual China

- FIN -