Bí ẩn đằng sau cú “lật ngược thế cờ” của Trump: Sau khi nhận được báo cáo về vụ tấn công của Iran, Trump tức giận gọi là “lừa đảo”, tiết lộ mình đứng đầu danh sách ám sát

Nguồn: Jinshi

The Wall Street Journal đã đưa tin về thêm các chi tiết liên quan đến quyết định của Trump về việc từ bỏ thỏa thuận ngừng bắn với Iran.

Tối thứ Hai, khi Trump chuẩn bị rời Nhà Trắng để đến Thổ Nhĩ Kỳ, các cố vấn an ninh quốc gia cấp cao nhất đã bước vào Phòng Bầu dục, đem theo báo cáo về một đợt tấn công mới từ Iran.

Theo nguồn tin am hiểu, Ngoại trưởng Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Hagsec đã báo cáo với Trump rằng Iran đã phóng tên lửa hành trình chống hạm và máy bay không người lái tấn công một chiều vào các tàu đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz theo tuyến đường phía nam.

Rubio và Hagsec nói với Trump rằng trong vòng vài tiếng đồng hồ đã có ba tàu lần lượt bị tấn công, trong đó có một tàu vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng.

Sau khi nghe báo cáo, Trump tỏ ra tức giận và liên tục hỏi các cố vấn liệu Iran có thực sự muốn đạt được thỏa thuận cuối cùng hay không. Sau khi thảo luận với các trợ lý cao cấp, ông kết luận: Iran không thực sự thành tâm.

Hôm thứ Tư, tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, khi nhắc đến thỏa thuận ngừng bắn, Trump cho biết: “Với tôi, tôi nghĩ nó đã chấm dứt. Tôi không muốn làm ăn với họ nữa… Họ là những kẻ lừa đảo, kẻ gian trá, là người bệnh hoạn.”

Những phát ngôn này đã khiến triển vọng khung hòa bình bị xấu đi nghiêm trọng. Các lãnh đạo nước ngoài đang cố gắng đánh giá liệu tuyên bố của Trump đồng nghĩa với việc sẽ tái khởi động chiến tranh toàn diện hay chỉ là một vòng bạo lực nữa trước khi trở lại bàn đàm phán.

Các quốc gia đồng minh vùng Vịnh đã bắt đầu chuẩn bị cho nhiều hành động trả đũa hơn, các thị trường năng lượng cũng chuẩn bị đối phó với làn sóng tác động kinh tế mới. Hoạt động giao thương qua eo biển Hormuz một lần nữa bị đình trệ.

Mỹ liên tục tấn công các mục tiêu của Iran, tranh chấp hành lang eo biển leo thang

Đợt tấn công bất ngờ này đã dẫn tới phản ứng dữ dội từ Trump, đồng thời cũng xóa bỏ những ưu đãi cuối cùng trong thỏa thuận. Hai tuần trước, ông từng ký khung hòa bình tại cung điện Versailles của Pháp và nhận được sự hoan nghênh lớn.

Sau đó, Trump bãi bỏ giấy phép xuất khẩu dầu của Iran và trong ngày thứ Ba và thứ Tư đã nhiều lần tấn công các mục tiêu của Iran trong và quanh eo biển Hormuz. Ông cũng đe dọa tấn công cả hạ tầng dân sự bên trong Iran, bao gồm các nhà máy khử mặn cung cấp nước uống.

Tối thứ Tư, Hagsec ám chỉ rằng Mỹ sẽ tấn công Iran “nhiều hơn, sâu hơn”. Ngay sau đó, quân đội Mỹ thông báo đã thực hiện các trận đánh liên tiếp ngày thứ hai nhằm “làm suy yếu hơn nữa năng lực đe dọa tự do hàng hải qua eo biển Hormuz” của Iran.

Một quan chức Mỹ nhận định, Iran đã chọn “con đường bạo lực” và sẽ phải chịu hậu quả.

Một nhà ngoại giao Iran ngày thứ Tư tuyên bố Mỹ đã thiết lập một tuyến đường mà không thông qua phê duyệt của Tehran, điều này vi phạm thỏa thuận hòa bình. Ông nói rằng điều đó chứng minh Iran bắn vào các tàu qua lại là hợp lý.

Cuộc đối đầu này đã bộc lộ lỗ hổng trong thỏa thuận hòa bình tạm thời với những điều khoản mơ hồ. Thỏa thuận nói rằng sẽ đảm bảo tự do đi lại qua eo biển, nhưng lại không làm rõ ai là người kiểm soát, điều phối và giám sát hành lang này.

Dấu hiệu sụp đổ của thỏa thuận bắt đầu xuất hiện vào Chủ nhật tuần trước. Khi ấy, các tàu gần tuyến đường phía nam nhận được cảnh báo qua radio từ các nhân viên Iran.

Theo đoạn ghi âm mà The Wall Street Journal thu được, thông điệp cảnh báo là: “Tuyến đường này không an toàn, các người đang gặp nguy hiểm. Tên lửa và máy bay không người lái của chúng tôi đã sẵn sàng khai hỏa”. Không lâu sau, quân đội Iran phóng tên lửa vào ba tàu thương mại. Một tàu chở dầu của Qatar phát hỏa ở phòng máy, thủy thủ đoàn buộc phải sơ tán.

Nhiều tuần qua, quân đội Mỹ đã cố gắng duy trì một trong những mục tiêu cốt lõi của thỏa thuận là hướng dẫn tàu thương mại đi qua eo biển này. Các quan chức cho biết, hải quân Mỹ đã âm thầm hỗ trợ các tàu di chuyển trên tuyến đường phía nam, gần bờ biển Oman. Một quan chức hải quân Mỹ cho biết, đã có trên 125 tàu vượt qua eo biển bằng phương thức này.

Phần lớn các hoạt động dẫn đường đó diễn ra vào ban đêm. Các tàu đều tắt hệ thống nhận dạng tự động, còn tàu khu trục Mỹ duy trì liên lạc vô tuyến liên tục với buồng lái và trung tâm vận hành thuộc chủ tàu.

Mỹ hỗ trợ tàu thương mại đã khiến Tehran tức giận. Iran liên tục kêu gọi các tàu chuyển sang tuyến đường phía bắc gần bờ biển phía nam của nước này, đồng thời cảnh báo tuyến đường phía nam đã được rải thủy lôi.

Các quan chức cho biết, những tuần qua Iran cũng đã nhiều lần từ bờ biển mình phóng máy bay không người lái vào các tàu thương mại đang cố vượt qua tuyến phía nam. Hôm thứ Ba, bốn tàu chở dầu lớn do châu Âu sở hữu khi cố đi qua trung tâm eo biển, đã nhận cảnh báo từ Vệ binh Cách mạng Iran rằng sẽ bị tấn công. Sau đó, những tàu này đã quay đầu trở lại.

Đến nay Trump chưa ra lệnh tái lập phong tỏa hàng hải. Quan chức Mỹ cho biết, các chiến hạm vẫn ở trạng thái sẵn sàng, phòng trường hợp ông ra quyết định liên quan.

“Chúng tôi có thể sẽ khôi phục phong tỏa”, Trump nói vào thứ Tư.

Sự chuyển hướng chính sách đột ngột gây nghi ngờ, giá dầu nhảy vọt nhanh chóng

Chuỗi sự kiện này đánh dấu sự chuyển hướng bất ngờ trong chính sách đối với Iran của Trump. Vài tuần trước đó, ông còn xem biên bản ghi nhớ đã ký với Iran giữa tháng 6 như minh chứng cho chiến lược gia tăng áp lực đã thành công.

Thời điểm Iran tiến hành tấn công khiến Trump tức giận đặc biệt. Ông từng cho biết, vì tang lễ của Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, ông đã “cho Iran nghỉ một tuần” dừng đàm phán.

Trump nói ở Ankara: “Nhưng họ chẳng những không biết ơn, mà còn bắt đầu bắn rocket vào các tàu thuyền”.

Phó Tổng thống JD Vance phát biểu tại Milwaukee ngày thứ Tư: “Thỏa thuận rất đơn giản,” “Nếu họ bắn tàu thuyền của chúng ta, chúng ta sẽ đánh trả thật mạnh.”

Sau khi Trump tuyên bố kết thúc ngừng bắn, giá dầu bật tăng hơn 6%. Điều này cho thấy ngọn lửa chiến tranh bùng lên quanh eo biển có thể sẽ kích hoạt làn sóng xung đột kinh tế mà từ tháng 2 đến nay ông luôn cố tránh.

Chủ tịch Dân chủ của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Jeanne Shaheen hiện cũng đang dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara. Bà cho biết những phát ngôn về việc chấm dứt ngừng bắn của Trump báo hiệu “một sự leo thang nguy hiểm”.

“Việc biên bản ghi nhớ có nguy cơ sụp đổ cho thấy rõ ràng tổng thống lao vào cuộc chiến này mà không có kế hoạch, không có chiến lược kết thúc, cũng không đủ năng lực để đi tới một thỏa thuận bền vững”, bà nói.

Trump nói Iran “rất muốn đạt thỏa thuận”, nhưng “chưa chắc xứng đáng”

Ngày 8/7, trong cuộc họp báo với các phóng viên sau khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh NATO, Trump được hỏi “sao tháng trước còn khen lãnh đạo Iran rất lý trí, cứng rắn, thông minh và dễ thương lượng, mà nay lại gọi họ là méo mó bệnh hoạn”. Trump đáp rằng vì ông “đã nhìn thấu Iran”, “giờ còn chưa chắc có nên thỏa thuận với họ nữa không”.

Khi trả lời phóng viên, Trump còn nói mình đang đứng đầu “bảng danh sách ám sát của Iran”. Ông khẳng định “không nghĩ Mỹ và Iran sẽ có một cuộc chiến tranh quy mô lớn lâu dài”, xung đột sẽ “chỉ diễn ra nhanh chóng”.

Hôm nay (9/7), Trump trên chiếc Không lực Một khi trở về Mỹ cho biết với truyền thông đi cùng, “Iran vừa mới gọi điện, họ rất muốn nhanh chóng đạt một thỏa thuận. Chỉ có điều tôi không chắc họ còn xứng đáng không.”

Trump nói: “Mỹ đã thắng về quân sự, Iran thì không còn gì nữa.” Khi được hỏi “nếu Iran thực sự muốn thỏa thuận, sao họ còn tấn công tàu thương mại”, Trump trả lời: “Bởi vì họ hơi điên, đã mất kiểm soát – nhưng họ rất muốn đạt thỏa thuận.”

Chủ tịch Quốc hội Hồi giáo Iran Kalibaf ngày 9 đăng tải trên mạng xã hội rằng Mỹ vẫn chưa hiểu việc bắt nạt và vi phạm cam kết giờ đây không còn là “việc không mất gì” nữa. Eo biển Hormuz chỉ có thể mở theo “sắp đặt của Iran chứ không phải đe dọa của Mỹ”. Ông viết: “Anh dám tấn công, tôi sẽ đáp trả. Đừng giơ nắm đấm một cách vô ích, nếu không chỉ sa lầy sâu hơn thôi.”