Đồng đô la Canada gặp nguy hiểm!? Cơ quan uy tín cảnh báo: Ba yếu tố tiêu cực lớn có thể kéo đồng đô la Canada vào “thời kỳ 60 cent”

Nhà kinh tế học nổi tiếng Canada David Rosenberg, thuộc Rosenberg Research, gần đây đã cảnh báo rằng đồng đô la Canada (CAD) có thể tiếp tục chịu áp lực giảm giá trong 1,5 năm tới, thậm chí có khả năng giảm xuống mức 1 USD đổi lấy 1,60 CAD trước cuối năm 2027, tương đương khoảng 62,5 cent Mỹ, và không còn xa thời kỳ "60 cent".

Rosenberg Research cho rằng, đồng CAD sẽ tiếp tục đóng vai trò là “van xả áp lực” cho các vấn đề cấu trúc kinh tế của Canada. Tổ chức này cho biết, những thách thức dài hạn về năng suất, sự bất định trong thương mại và khả năng Ngân hàng Trung ương Canada buộc phải cắt giảm lãi suất trong năm nay, trong khi FED giữ nguyên hoặc thậm chí thắt chặt chính sách do áp lực từ thị trường, đều sẽ tiếp tục gây áp lực lên CAD.

Theo tổ chức này, khi chính sách tiền tệ giữa Canada và Hoa Kỳ tiếp tục phân hóa, chênh lệch lãi suất giữa hai nước vốn đã sâu âm có thể sẽ tiếp tục mở rộng. Nếu cả ba thách thức trên tiếp diễn hoặc tăng cao, đồng CAD sẽ đối mặt với “áp lực liên tục”, và tỷ giá USD/CAD ở mức 1,60 không phải điều xa vời.

Ba nhân tố tiêu cực lớn: Năng suất, thương mại và chênh lệch lãi suất

Lý do cốt lõi khiến Rosenberg Research bi quan về đồng CAD gồm ba điểm chính.

Thứ nhất, năng suất của Canada lâu nay tụt hậu so với Mỹ, làm suy giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước. Tổ chức chỉ ra, chi phí lao động trên một đơn vị sản phẩm của Canada tăng 3.2% trong năm qua, trong khi Mỹ hầu như không thay đổi. Đáng kể hơn, tính theo đô la Mỹ, chi phí này của Canada tăng gần 8% trong năm qua, gần mức cao lịch sử.

Thứ hai, sự bất định trong thương mại đang gia tăng. Rosenberg Research đặc biệt đề cập, sau khi Hoa Kỳ không gia hạn các thỏa thuận liên quan USMCA, Canada có thể đối mặt với nhiều năm thương lượng thương mại hàng năm và bất định cao về đầu tư. Điều này sẽ tiếp tục làm suy giảm triển vọng đầu tư và xuất khẩu vốn phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ.

Thứ ba, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Canada và FED có thể tiếp tục phân hóa. Kinh tế Canada tăng trưởng yếu, Ngân hàng Trung ương Canada thừa nhận nếu rủi ro lạm phát giảm nhẹ, việc hạ lãi suất có thể là lựa chọn hỗ trợ tăng trưởng; trong khi đó, FED nếu duy trì lãi suất cao hoặc thậm chí quay lại chính sách diều hâu do áp lực lạm phát, đồng CAD sẽ bị đè nặng hơn nữa.

Tại sao CAD có thể giảm xuống 1,60?

Rosenberg Research cho rằng, đà suy yếu của CAD không phải là phán đoán cảm tính, mà “có cơ sở toán học”. Tổ chức này nhận định, nếu Canada không có cải cách tài khóa lớn, để tái cân bằng chi phí lao động tính theo cùng một đơn vị tiền giữa hai nước, đồng CAD có thể phải giảm về mức 1 USD đổi lấy 1,50 CAD; nếu khoảng cách cạnh tranh tiếp tục nới rộng, cuối cùng có thể tụt xuống 1,60 CAD.

Tổ chức này cho biết, đồng CAD yếu hiện đang trở thành “công cụ cạnh tranh” giúp các nhà xuất khẩu Canada giành lại thị phần toàn cầu. Nói cách khác, đồng CAD mất giá có lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu và ngành du lịch trong nước, cũng có thể thu hút du khách Mỹ sang Canada tiêu dùng, nhưng đổi lại sức mua thực tế của người dân Canada sẽ bị bào mòn.

Rosenberg Research khẳng định rõ, hiện tại đồng CAD đang trong “thị trường gấu về mặt cơ bản”, mọi đợt phục hồi ngắn hạn đều nên được xem là cơ hội bán ra chứ không phải dấu hiệu đảo chiều xu hướng.

Vốn đầu tư rời khỏi Canada ngày càng nghiêm trọng, dòng vốn ngoại chảy ra là mối lo ngại

Rosenberg Research còn liên hệ việc đồng CAD yếu với dòng vốn ròng dài hạn chảy khỏi Canada. Tổ chức cho biết, kể từ khi Mỹ giảm mạnh thuế doanh nghiệp vào năm 2018 nhằm tăng tính cạnh tranh, môi trường thuế và đầu tư của Canada đã lép vế so với Mỹ.

Bài viết cho hay, trong 8 năm qua, các doanh nghiệp Canada đã rút ròng khoảng 850 tỷ CAD đầu tư trực tiếp ra nước ngoài; cùng thời gian đó, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào chỉ đạt khoảng 560 tỷ CAD, tụt lại khá xa. Đây là thể hiện việc tích trữ vốn tư nhân trong nước Canada dài hạn trì trệ, cũng như sự thiếu niềm tin của doanh nghiệp vào môi trường đầu tư trong nước.

Tổ chức nhận định, nếu chính phủ liên bang Canada không thực hiện các cải cách mạnh mẽ về tài khóa và thuế, đặc biệt là không nâng cao động lực đầu tư cho doanh nghiệp, đồng CAD chỉ có thể tiếp tục sụt giá để bù đắp cho sự thiếu cạnh tranh.

Chênh lệch đầu tư AI ngày càng lớn, vấn đề năng suất của Canada thêm trầm trọng

Rosenberg Research còn chỉ ra, Mỹ đang trong làn sóng đầu tư AI và chu kỳ cải cách thuế thân thiện với doanh nghiệp, khiến năng suất lao động Hoa Kỳ được cải thiện rõ rệt. Trong khi đó, Canada lại chưa hưởng lợi đầy đủ từ làn sóng đầu tư AI, thay vào đó bị ảnh hưởng tiêu cực bởi đầu tư vào máy móc thiết bị, R&D và phần mềm còn thấp.

Theo dữ liệu của tổ chức, quý 1/2026, năng suất lao động của Mỹ tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước, trong khi của Canada giảm 0,6%. Về đầu tư thực tế, đầu tư vào máy móc thiết bị, R&D và phần mềm của Canada chỉ tăng 3,0% so với năm 2022, trong khi Mỹ tăng tới 22,5%, khoảng cách vượt hơn bảy lần.

Rosenberg Research nhận định, chênh lệch đầu tư công nghệ là một trong những nguyên nhân khiến tốc độ tăng trưởng tiềm năng của Canada tụt hậu so với Mỹ, và cũng đồng nghĩa chênh lệch về năng suất giữa hai nước khó được rút ngắn trong ngắn hạn. Trong báo cáo chính sách tiền tệ tháng 4, Ngân hàng Trung ương Canada đã hạ dự báo tăng trưởng sản lượng tiềm năng đến năm 2028 của Canada, đồng thời nâng dự báo của Mỹ, càng cho thấy đồng CAD có thể chịu áp lực giảm giá về mặt cấu trúc trong hai năm tới.

Ngắn hạn có thể phục hồi, nhưng tổ chức khuyến nghị “bán khi lên giá”

Dù Rosenberg Research về dài hạn vẫn bi quan về đồng CAD, nhưng tổ chức này cũng thừa nhận, ngắn hạn đồng CAD vẫn có thể có nhịp phục hồi. Lý do là các vị thế bán ròng đồng CAD hiện đã ở mức rất cao.

Bài viết dẫn số liệu vị thế của CFTC tuần kết thúc ngày 23/6 cho biết, nhà đầu tư phi thương mại trên thị trường hợp đồng tương lai và quyền chọn CME đã mở vị thế bán ròng đồng CAD gần mức kỷ lục, đạt 147.464 hợp đồng, gần như gấp bốn lần so với cuối tháng 4 vừa qua. Điều này nghĩa là chỉ cần có lực mua hoặc đóng vị thế bán ngắn, đồng CAD có thể phục hồi trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, tổ chức khuyến nghị nhà đầu tư không nên lạc quan vì nhịp phục hồi ngắn hạn, mà nên “giảm tỷ trọng” hoặc thậm chí đi ngược sóng tăng của CAD. Nhận định cốt lõi là đà suy yếu của CAD không do một yếu tố chu kỳ đơn lẻ, mà do kết hợp áp lực cấu trúc từ năng suất, đầu tư, thuế, thương mại bất ổn và chênh lệch lãi suất.

Ý nghĩa gì cho người Canada?

Đối với người dân Canada, đà giảm giá kéo dài của đồng CAD sẽ có những tác động phức tạp.

Một mặt, đồng CAD yếu có lợi cho các nhà xuất khẩu, đồng thời có thể thúc đẩy ngành du lịch trong nước. Đối với khách du lịch Mỹ, Canada trở nên rẻ hơn, các điểm đến mang phong cách châu Âu như Quebec có thể hấp dẫn hơn. Các đơn vị kinh doanh du lịch nội địa Canada cũng có thể được hưởng lợi.

Nhưng mặt khác, đồng CAD mất giá lại làm giảm sức mua thực tế của người dân. Hàng nhập khẩu, du lịch nước ngoài, các dịch vụ tính giá đô la Mỹ và tiêu dùng xuyên biên giới đều sẽ đắt hơn. Với những gia đình phụ thuộc vào thực phẩm nhập khẩu, đồ điện tử, phụ tùng ô tô và các dịch vụ nước ngoài, đồng CAD yếu có thể làm chi phí sinh hoạt tăng cao hơn nữa.

Rosenberg Research cho rằng, đồng CAD mất giá về bản chất là bán hàng cho các nhà xuất khẩu Canada giành lại thị phần với mức giá thấp hơn, nhưng cái giá đó là người dân Canada trở nên “nghèo tương đối hơn”.

Rủi ro chính: USMCA, Ngân hàng Trung ương Canada và trưng cầu dân ý Alberta

Nhìn về tương lai, Rosenberg Research nhận định, đồng CAD vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Đầu tiên là bất ổn của USMCA. Nếu Hoa Kỳ rút khỏi hoặc không duy trì các thỏa thuận thương mại hiện hữu, kinh tế Canada và đồng CAD đều có thể chịu cú sốc lớn. Thứ hai là chính sách tiền tệ của Canada. Nếu lạm phát giảm mà tăng trưởng vẫn yếu, Ngân hàng Trung ương Canada có thể hạ lãi suất trước FED, làm chênh lệch lãi suất với Mỹ bị nới rộng hơn.

Ngoài ra, bài viết còn đề cập khả năng Alberta tổ chức trưng cầu liên quan việc ly khai vào tháng 10 tới, dù hiện tỷ lệ ủng hộ theo khảo sát chỉ khoảng 30% và khả năng xảy ra thực sự không cao, nhưng đây vẫn là yếu tố bất định chính trị đè lên đồng CAD trong những tháng tới.

Tổng thể, Rosenberg Research cho rằng, đồng CAD không chỉ suy yếu ngắn hạn, mà đang trong thị trường gấu dài hạn do mất khả năng cạnh tranh cấu trúc. Nếu Canada không cải cách về thuế, đầu tư và năng suất, đồng CAD có thể tiếp tục là “van xả áp lực” của kinh tế, dần tiến tới mức 1 USD đổi lấy 1,50 hoặc thậm chí 1,60 CAD.