Các tổ chức Phố Wall cảnh báo chứng khoán Mỹ đối mặt với khủng hoảng "bong bóng kép": Cảnh giác lợi nhuận doanh nghiệp bị thổi phồng gây rung lắc mạnh thị trường

Nguồn: Phát Sóng Thị Trường Toàn Cầu

Nhiều nhà phân tích và chiến lược gia đầu tư trên phố Wall đã đưa ra cảnh báo rằng, thị trường chứng khoán Mỹ hiện tại không chỉ tồn tại bong bóng tài sản về giá mà còn đang đối mặt với “bong bóng lợi nhuận” của doanh nghiệp do làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy. Các chuyên gia cho biết, cấu trúc “bong bóng kép” như vậy có tính không bền vững cao, một khi bong bóng vỡ, chứng khoán Mỹ có thể chứng kiến cú điều chỉnh mạnh từ 30% đến 50%.

Gần đây, được thúc đẩy trực tiếp bởi sự tăng vọt của các cổ phiếu chủ đề trí tuệ nhân tạo, các chỉ số chính như S&P 500 của Mỹ lại lập mức cao lịch sử mới. Đối với ý kiến của các nhà phân tích lạc quan rằng “hệ số P/E tương lai giảm nghĩa là chứng khoán Mỹ vẫn hấp dẫn”, nhiều tổ chức nghiên cứu cho rằng việc hệ số P/E danh nghĩa giảm không phải do định giá hợp lý mà là do kì vọng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu trong 12 tháng tới của doanh nghiệp bị các nhà phân tích trên phố Wall tăng lên với tốc độ bất thường. Dự báo của tổ chức dữ liệu FactSet cho thấy, các công ty thành phần chỉ số S&P 500 dự kiến sẽ có quý thứ bảy liên tiếp tăng trưởng lợi nhuận hai con số.

Tuy nhiên, đà tăng trưởng cao này đã đi chệch khỏi logic dài hạn được hỗ trợ bởi kinh tế thực. Ngân hàng đầu tư Anh Panmure Liberum trong bản báo cáo mới nhất chỉ ra rằng hiện tại hệ số P/E điều chỉnh theo chu kỳ của S&P 500 (Shiller CAPE) đã lên tới khoảng 41 lần, tiệm cận mức đỉnh lịch sử thời kỳ bong bóng internet cách đây 25 năm. Đặc biệt quan trọng là tốc độ tăng trưởng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của doanh nghiệp niêm yết Mỹ hiện đã lệch khỏi xu hướng dài hạn đến 1,8 độ lệch chuẩn. Tổ chức này cho biết nếu điều chỉnh tốc độ tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp về mức bình thường, hệ số P/E điều chỉnh theo chu kỳ của S&P 500 thực tế sẽ tăng vọt lên 67,6 lần, con số này lệch khỏi trung bình dài hạn tới 4,6 độ lệch chuẩn, vượt xa mọi đỉnh điểm trong lịch sử bong bóng tài sản tại Mỹ. Trưởng chiến lược đầu tư của Panmure Liberum Joachim Klement nhấn mạnh, lợi nhuận vượt trội “phi thường” không thể duy trì mãi mãi, khi các ông lớn công nghệ chuyển đổi từ mô hình tài sản nhẹ sang mô hình tài sản nặng với vốn đầu tư khổng lồ vào các trung tâm dữ liệu AI, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp trở lại mức bình thường gần như là điều chắc chắn.

Peter Berezin, Trưởng chiến lược gia của tổ chức nghiên cứu kinh tế vĩ mô độc lập BCA Research, cho rằng sự tăng trưởng lợi nhuận ảo cao này rất dễ đánh lừa nhà đầu tư; trước thềm cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007-2008, ngành ngân hàng và xây dựng nhà ở cũng từng xuất hiện “bong bóng lợi nhuận” tương tự. Berezin cho biết các nhà phân tích phố Wall thường rất khó dự đoán đỉnh của bong bóng lợi nhuận, nhưng kinh nghiệm lịch sử chỉ ra rằng một khi các ngành như bán dẫn - vốn có chu kỳ thịnh suy rõ rệt - chạm đỉnh và kích hoạt bong bóng vỡ, chỉ số chính của thị trường chứng khoán Mỹ có thể giảm từ 30% đến 50%.

Bên cạnh đó, Giám đốc điều hành tổ chức tư vấn kinh tế vĩ mô Damped Spring Advisors Andy Costan cùng chuyên gia đầu tư kỳ cựu Jim Paulsen trên phố Wall gần đây cũng công khai bày tỏ lo ngại về kỳ vọng lợi nhuận quá lạc quan ở thời điểm hiện tại. Họ cho rằng, tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ hiện nay hoàn toàn không thể nâng đỡ cho kịch bản lợi nhuận doanh nghiệp quyết liệt như các nhà phân tích phố Wall đánh giá. Mặc dù ba chỉ số chứng khoán lớn của Mỹ tiếp tục tăng phiên đầu tuần, trong đó Dow Jones Industrial Average lần đầu đóng cửa trên ngưỡng 53.000 điểm, các nhà phân tích nhấn mạnh từ tháng 6 đến nay, việc các mã trụ cột như nhóm bán dẫn biến động mạnh đã phát đi tín hiệu cảnh báo động lượng thị trường nhiều khả năng đã đạt đỉnh giai đoạn.