Kinh tế Mỹ "tăng trưởng nhưng không bị đình trệ", giá vàng có thể dao động và củng cố

　　Nguồn bài viết: Nhật báo Hợp đồng Tương lai

　　Nửa đầu năm 2026, cuộc chiến Mỹ - Israel - Iran đã thay đổi cục diện địa chính trị toàn bộ Trung Đông, đồng thời làm thay đổi logic kể chuyện vĩ mô trên thị trường vốn toàn cầu, cụ thể là sự hỗ trợ của chính sách tài khóa và tiền tệ “kép nới lỏng” đối với chu kỳ tăng giá tài sản rủi ro và hàng hóa quy mô lớn trên toàn cầu.

　　Nửa đầu năm, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã ảnh hưởng lớn đến nguồn cung năng lượng toàn cầu, đẩy giá các loại hàng hóa liên quan tăng cao, làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu, kỳ vọng chính sách tiền tệ của các nước nhanh chóng chuyển sang “diều hâu”, tâm lý lạc quan trên thị trường thay đổi đột ngột. Trong thời gian này, quá trình ngừng bắn và đàm phán giữa Mỹ và Iran liên tục lặp đi lặp lại vì nhiều bất đồng, càng làm gia tăng biến động giá của các loại tài sản. Là tài sản nổi bật nhất năm 2025, kim loại quý cũng chịu tác động lớn, một mặt, việc tái cấu trúc hệ thống “petrodollar” khiến chúng trở thành “công cụ hiện thực hóa”, cú sốc thanh khoản đã làm thay đổi logic phòng hộ lạm phát và an toàn của vàng, nhân tố ràng buộc cốt lõi là lãi suất thực của trái phiếu Mỹ gia tăng; mặt khác, trong quá trình điều chỉnh giá kim loại quý, lượng lớn nhà đầu tư chốt lời rút khỏi thị trường đã khuếch đại biến động. Trong bối cảnh dòng tiền dịch chuyển sang ngành AI, dù tâm lý tiêu cực có cải thiện, không gian hồi phục giá kim loại quý cũng bị hạn chế. Tính đến cuối tháng 6, giá vàng quốc tế đã tiếp tục điều chỉnh về gần 4000 USD/ounce, mức giảm tích lũy trong nửa đầu năm khoảng 7%.

　　Tốc độ tăng trưởng GDP quý I của Mỹ (annualized QoQ final value) là 1,6%, thấp hơn mức ban đầu (2%) 0,4 điểm phần trăm, mặc dù thấp hơn kỳ vọng của thị trường nhưng đã được cải thiện so với quý IV năm ngoái. Tiêu dùng và đầu tư vẫn đóng vai trò chủ đạo thúc đẩy kinh tế, chi tiêu vốn cho AI duy trì mạnh mẽ và xuất khẩu năng lượng tăng vọt nhờ nguồn cung chuỗi bị gián đoạn do xung đột Trung Đông, cùng sự tăng trưởng của “ba ngựa kéo” khiến dự báo tăng trưởng kinh tế nửa đầu năm tương đối lạc quan. Nửa cuối năm, tăng trưởng kinh tế do AI dẫn dắt làm gia tăng phân hóa tại Mỹ, có thể biểu hiện như “tiêu dùng yếu đi, đầu tư mạnh, xuất khẩu vững vàng”. Thị trường việc làm bị ảnh hưởng bởi sự thay thế lao động bởi AI, dần trở nên nguội lạnh, lạm phát sẽ duy trì ở mức cao dưới độ bền tiêu dùng mà AI mang lại. Dưới tác động của bầu cử giữa kỳ, thuế xuất nhập khẩu giảm và chi tiêu quân sự tăng, chính sách tài khóa của Mỹ có thể trở lại trạng thái mở rộng. Chính sách tiền tệ của Fed đồng thời đối mặt với ba ràng buộc về tài khóa, lạm phát và tài chính, mức độ bất định rõ rệt tăng cao.

　　Từ năm 2025 đến nay, sự phồn vinh của ngành AI tại Mỹ thúc đẩy đầu tư vốn cố định liên quan và bổ sung kho hàng, giúp ngành sản xuất và dịch vụ duy trì trạng thái mở rộng. Chỉ số PMI sản xuất tháng 5 của Mỹ tăng ngoài dự báo lên 54%, mức cao nhất trong 4 năm, mở rộng liên tiếp 5 tháng, tốc độ tăng đơn hàng mới đạt đỉnh trong 4 tháng, chỉ số sản xuất tăng đồng thời, đầu tư vào AI và nhu cầu tích trữ hàng hóa đều góp phần. Xung đột địa chính trị Trung Đông đẩy giá dầu thô và chi phí nguyên liệu tăng, chỉ số giá thanh toán tháng 5 dù giảm nhẹ nhưng vẫn gần mức cao nhất từ năm 2022. Tháng 6, PMI sản xuất Mỹ giảm 0,7 điểm so với tháng trước, còn 53,3%, vẫn sát mức cao nhất trong gần 4 năm. Giá dầu giảm khiến chỉ số giá thanh toán ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong một tháng kể từ tháng 7/2022, chỉ số đơn hàng và sản xuất cũng giảm nhẹ, mức co rút việc làm thu hẹp. Chỉ số PMI dịch vụ tháng 5 của Mỹ tăng lên mức cao nhất trong 3 tháng, đạt 54,5% (dự báo 53,8%, giá trước đó 53,6%), đơn hàng mới và hoạt động kinh doanh đều tăng, đặc biệt là nhu cầu tiêu dùng của nhóm thu nhập cao vẫn bền vững, chỉ số giá thanh toán lên mức cao nhất từ tháng 8/2022. Nửa cuối năm, nếu chi tiêu vốn AI vẫn tăng nhanh, dự đoán sẽ lan tỏa sang các lĩnh vực liên quan, theo dõi báo cáo tài chính của các công ty công nghệ tháng 7-8.

　　Nửa đầu năm, thị trường lao động Mỹ có đặc điểm “nóng sớm, lạnh sau, nguội dần theo quý”, độ bền mở rộng việc làm giảm dần, phân hóa ngành rõ nét, lương giữ mức cứng, nguồn cung lao động co lại kiềm chế không gian tăng trưởng của thị trường việc làm. Trong nửa đầu năm, mức tăng việc làm phi nông nghiệp hàng tháng là 98.000 người, quý I vẫn giữ vững, tháng 3 tăng 214.000 người, là mức cao nhất một giai đoạn; Giá trị sơ bộ tháng 4 và 5 từng duy trì trên 170.000 người, sau đó số liệu hai tháng này bị hạ xuống tổng cộng 74.000 người, cho thấy số liệu trước có phần “phóng đại”; Tháng 6 tăng việc làm phi nông nghiệp là 57.000 người, mức thấp nhất nửa năm, thị trường việc làm hạ nhiệt mạnh, mức trung bình 3 tháng gần nhất xuống còn 111.000 người. Tỷ lệ thất nghiệp dao động trong khoảng 4,2%-4,4%, tháng 6 giảm nhẹ còn 4,2%, chủ yếu do tỷ lệ tham gia lao động giảm xuống 61,5% (mức thấp nhất 5 năm), chứ không phải cải thiện thực chất việc làm. Xét về cấu trúc, nhờ sự phát triển ngành AI, nhu cầu việc làm trong dịch vụ vẫn mạnh mẽ, các sự kiện lớn như World Cup cũng thúc đẩy nhu cầu của ngành này, tuy nhiên tác động của AI với ngành công nghệ thông tin, tài chính không nhỏ, có thể làm phân hóa ngành thêm nghiêm trọng.

　　Nửa đầu năm, lạm phát tại Mỹ tăng dốc. Sau tháng 2, CPI liên tục tăng trở lại, vượt mục tiêu 2%, tháng 5 lên tới 4,2%, mức cao nhất từ năm 2023. Tuy vậy, đợt lạm phát này tại Mỹ chủ yếu do giá hàng hóa thượng nguồn như năng lượng tăng lên, các lĩnh vực hạ nguồn và lạm phát lõi như nhà ở chưa có dấu hiệu phục hồi, hiệu ứng phụ của lạm phát chưa hình thành. Chỉ số niềm tin tiêu dùng của Mỹ liên tục giảm, tháng 6 còn 44,1, phá đáy lịch sử. Dự đoán về mức tăng giá trong năm tới vọt lên 4,8%, cao nhất từ tháng 8/2025. Dự đoán nửa cuối năm, CPI Mỹ trong bối cảnh so sánh nền thấp sẽ duy trì trên mức 3%, phân hóa cấu trúc lạm phát sẽ tiếp diễn do "AI + địa chính trị". Một mặt, thiếu điện sẽ là vấn đề trung-dài hạn, giá chip lưu trữ và linh kiện điện tử tăng có thể đẩy chi phí một số sản phẩm điện tử, kinh tế AI trước khi tăng năng suất sẽ khiến chi phí tăng lên trước; Mặt khác, nếu tốc độ tăng lương còn thấp hơn lạm phát, sức mua nhóm cư dân còn giảm sâu hơn, tiếp tục làm giảm kỳ vọng niềm tin tiêu dùng.

　　Cuộc họp chính sách tháng 6 của Fed giữ nguyên lãi suất, nhưng nội dung phát biểu đã thay đổi lớn: xóa bỏ chỉ dẫn tiếp tục cắt giảm lãi suất, lược bỏ số phiếu biểu quyết, không lặp lại giám sát sát rủi ro lao động và lạm phát, chuyển sang cam kết ổn định giá cả, nhấn mạnh bất ổn kinh tế do căng thẳng Trung Đông, lạm phát vẫn cao do một phần ảnh hưởng từ giá năng lượng, kinh tế tiếp tục mở rộng, tỷ lệ thất nghiệp không thay đổi đáng kể. Biểu đồ dot plot cho thấy chín người dự đoán tăng lãi suất trong năm, trong đó sáu người dự đoán tăng ít nhất hai lần. Dự đoán kinh tế hạ kỳ vọng tăng trưởng GDP và tỷ lệ thất nghiệp năm 2026, tăng mạnh kỳ vọng PCE và PCE lõi giai đoạn 2026-2027.

　　Chủ tịch mới Walsh phát biểu tại họp báo rằng, ủy ban cam kết rõ ràng với mục tiêu ổn định giá cả, hoàn thành mục tiêu lạm phát 2% được thị trường hiểu là “diều hâu”. Ông cũng thông báo sẽ thành lập 5 nhóm công tác, khởi động cải cách hệ thống điều hành chính sách tiền tệ ở các mảng: cơ chế giao tiếp, bảng cân đối tài sản, sử dụng dữ liệu, năng suất & việc làm, khung lạm phát. Mục đích là làm yếu vai trò chỉ dẫn kỳ vọng và giao tiếp với thị trường của Fed, dựa vào dữ liệu để quyết định và để thị trường diễn giải, nâng cao uy tín của Fed. Dù ý tưởng cải cách này hiện chỉ mới dừng ở mức phát ngôn, thời điểm thực thi còn phải chờ các bước tiếp theo, nhưng thị trường cho rằng Fed giảm vai trò dẫn dắt kỳ vọng sẽ khiến rủi ro biến động thị trường tài chính tăng lên khi phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế.

　　Nửa cuối năm, theo kịch bản cơ bản, Fed sẽ tăng lãi suất một lần (25BP) để đối phó với lạm phát cao, tháng 7-8 là giai đoạn quan trọng, cần theo dõi dữ liệu CPI và PCE lõi. Ngoài ra, cần lưu ý đến mức tăng chi tiêu vốn AI, nếu tiếp tục mạnh thì tăng năng suất sẽ hỗ trợ cho việc tăng lãi suất. Walsh tại họp báo sau cuộc họp tháng 6 đã tránh các câu hỏi liên quan trực tiếp tới tranh luận chính sách gần đây với lý do “các nhóm công tác sẽ nghiên cứu”. Trong ngắn hạn, dữ liệu CPI, việc làm phi nông nghiệp cùng các số liệu cao tần sẽ tác động mạnh tới thị trường. Gần đây, trong bối cảnh giá năng lượng giảm, kỳ vọng kiềm chế lạm phát tăng lên, một số quan chức đưa tín hiệu rủi ro lạm phát giảm, thị trường dự báo thời điểm Fed tăng lãi suất duy nhất trong năm sẽ dời sang sau tháng 9.

　　Tóm lại, với dự báo nền tảng kinh tế Mỹ vẫn “lạm phát mà không đình trệ”, ảnh hưởng địa chính trị giảm dần, giá năng lượng hạ xuống, chi tiêu vốn AI mạnh mẽ và kinh tế truyền thống gặp áp lực càng làm rõ phân hóa K-type của kinh tế Mỹ và cạnh tranh giá tài sản. Fed có thể sẽ tăng lãi suất mang tính phòng ngừa, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cộng với chỉ số USD mạnh lên sẽ gây áp lực nhất định cho giá vàng. Các dòng vốn ETF vàng và đòn bẩy nhạy cảm với môi trường vĩ mô chuyển mức độ thận trọng, nhu cầu phân bổ giảm.

　　Tuy nhiên, các yếu tố bất lợi nói trên đã được thị trường phản ánh một phần, dự đoán lộ trình Fed thắt chặt tiền tệ vừa phải trong quý III sẽ rõ ràng hơn, hiệu chỉnh kỳ vọng làm giảm rủi ro điều chỉnh sâu giá vàng. Xét về kỹ thuật, mô hình tăng của vàng trên biểu đồ K tháng vẫn chưa bị phá vỡ, giá vàng có thể nhận được lực đỡ quanh vùng 3800~4000 USD/ounce, tuy nhiên tâm lý dòng vốn trung lập sẽ giới hạn không gian phục hồi của giá vàng. (Tác giả: Công ty Hợp đồng Tương lai GF)

Biên tập viên phụ trách: Zhu Henan