Chỉ trích dữ dội các ông lớn AI! CEO Palantir: Mô hình kinh doanh của họ có vấn đề lớn, phớt lờ rủi ro doanh nghiệp và “thu thuế” từ các doanh nghiệp

Giám đốc điều hành Palantir, Alex Karp, đã tấn công mạnh mẽ vào các phòng thí nghiệm AI tiên phong như OpenAI, Anthropic, chỉ ra rằng mô hình kinh doanh của họ có khiếm khuyết cơ bản, đồng thời cảnh báo các khách hàng doanh nghiệp đang phải trả chi phí token ngày càng tăng cho giá trị giới hạn, cũng như đặt dữ liệu lõi và quyền sở hữu trí tuệ của mình vào rủi ro.

Vào thứ Tư, Karp đã phát biểu gay gắt trong một cuộc phỏng vấn với CNBC, nói rằng mô hình kinh doanh của các phòng thí nghiệm AI hàng đầu là "hoàn toàn điên rồ", và cáo buộc Anthropic và OpenAI đã làm sai lệch đối tác doanh nghiệp – vừa phóng đại rủi ro AI, vừa bán các mô hình mạnh nhất của họ cho các doanh nghiệp và chính phủ toàn cầu.

Anh gọi hiện tượng này là doanh nghiệp bị buộc phải nộp "thuế giàu có", thực chất là từ bỏ lợi thế cạnh tranh cho bên thứ ba. Khi người dẫn chương trình CNBC, Becky Quick, nói "Anh nghe có vẻ rất tức giận", Karp đáp lại: "Đây là tiếng nói của giới doanh nghiệp Mỹ, qua tôi mà truyền tải."

Những phát ngôn này phản ánh sự bất mãn ngày càng tăng của khách hàng doanh nghiệp đối với các phòng thí nghiệm AI tại Mỹ. Chi phí cao, hiệu quả đầu tư còn nghi ngờ, cùng với áp lực giám sát ngày càng lớn, đã khiến một số doanh nghiệp lớn Mỹ chuyển hướng sang các giải pháp thay thế từ Trung Quốc với giá thành rẻ hơn, tạo áp lực nhiều mặt cho các tổ chức như OpenAI, Anthropic.

"Có điều gì đó đã hoàn toàn sai lầm"

Karp nhắm thẳng vào mô hình tính phí dựa trên token của Anthropic và OpenAI. "Tôi không chống lại họ, nhưng có điều gì đó đã hoàn toàn sai lầm," ông nói. "Các doanh nghiệp ở đất nước này nhìn chung đều nghĩ rằng, tôi chỉ đang tiêu phí thời gian và nguồn lực với token thôi."

Theo ông, các phòng thí nghiệm AI vừa phóng đại rủi ro vừa tiếp thị các mô hình mạnh, thực tế khách hàng doanh nghiệp đang phải nộp một loại "thuế giàu có" cho các nền tảng này, chuyển giao "alpha" – tức lợi thế cạnh tranh cốt lõi – của mình cho bên ngoài. Ở cấp độ an ninh quốc gia, ông còn phát biểu gay gắt hơn: "Chúng ta thật sự có muốn giao chiến trường quốc gia này cho các quan điểm chính thống của Silicon Valley không? Thật là điên rồ."

Tuyên ngôn "Chủ quyền AI" 9 điểm

Quan điểm công khai của Karp không phải là hiện tượng đơn lẻ. Ngay trước ngày phỏng vấn, Palantir đã đăng tải một bản tuyên ngôn "Chủ quyền AI" gồm 9 điểm trên nền tảng X, hệ thống hóa lập trường phê phán hệ sinh thái AI hiện tại.

Trọng tâm của bản tuyên ngôn xoay quanh ý tưởng "chủ quyền": Nếu tổ chức từ bỏ quyền kiểm soát với dữ liệu, trọng số mô hình và lợi thế cạnh tranh cốt lõi, thì tức là đang từ bỏ quyền quyết định tương lai của mình, để người khác tận dụng trục lợi. Tuyên ngôn chỉ ra rõ ràng, cơ chế khuyến khích "tokenmaxxing" sẽ tạo ra các kịch bản dùng một lần thay vì hệ thống phần mềm bền vững, đồng thời mang lại "cảm giác nghiện tiến bộ giả tạo" – "Những người bán token từ chối thu phí theo giá trị, đằng sau đó đều có lý do."

Bản tuyên ngôn còn nhấn mạnh, kiểm soát trọng số mô hình là kiểm soát vận mệnh của tổ chức. "Trọng số là tinh hoa của tri thức mà tổ chức tích lũy gian nan. Nếu để người khác kiểm soát trọng số của bạn, thì đồng nghĩa với việc cho phép họ chuyển giao 'alpha' kinh doanh của bạn vào tay họ."

Bức tranh cho làn sóng "nổi dậy" của doanh nghiệp

Chỉ trích của Karp không phải là trường hợp cá biệt, mà là điển hình cho sự bất mãn trên diện rộng của khách hàng doanh nghiệp đối với các phòng thí nghiệm AI Mỹ hiện nay. Chi phí sử dụng cao, khó đo lường hiệu quả thực tế và môi trường giám sát ngày càng phức tạp đang đồng loạt bào mòn niềm tin của doanh nghiệp vào các nền tảng AI chính thống.

Một số doanh nghiệp lớn của Mỹ đã bắt đầu chuyển hướng sang các giải pháp AI thay thế từ Trung Quốc có lợi thế về chi phí, xu hướng này đang tạo áp lực cạnh tranh trực tiếp lên OpenAI, Anthropic. Lập trường của Palantir rất rõ ràng: Doanh nghiệp cần xem dữ liệu là tài sản cốt lõi, lấy chủ quyền AI làm điều kiện tiên quyết cho sự tồn tại của tổ chức, thay vì đặt vận mệnh vào "sự nhất trí" của nền tảng bên ngoài.