Franc Thụy Sĩ: Ánh hào quang trú ẩn an toàn đã phai nhạt

Đồng tiền “mạnh nhất toàn cầu” – franc Thụy Sĩ – gần đây gặp một chút trục trặc.

Vào tháng 1 năm nay, USDCHF từng giảm xuống dưới mức 0.78, ghi nhận mức thấp nhất trong 11 năm, khi đó khu vực Trung Đông bùng nổ chiến tranh, dòng vốn tránh rủi ro toàn cầu ồ ạt đổ vào franc Thụy Sĩ. Ngân hàng trung ương Thụy Sĩ không phải đối mặt với lạm phát hay tăng trưởng, mà là "nỗi phiền muộn hạnh phúc": đồng nội tệ quá mạnh.

Nhưng đến tháng 6, tình hình lập tức thay đổi. Ngày 18/6, USDCHF bất ngờ tăng mạnh vượt qua mốc 0.80, cao nhất chạm 0.8016, sau đó điều chỉnh trong biên độ 0.80-0.81. Chỉ trong vòng năm tháng, franc Thụy Sĩ đã giảm giá gần 3% so với đô la Mỹ.

Biến động gần đây của USDCHF

Điều gì đã xảy ra? Theo tôi có ba động lực cốt lõi:

Thứ nhất là nhu cầu tránh rủi ro suy giảm một cách hệ thống.Chiến tranh Mỹ - Iran, phong tỏa eo biển Hormuz, giá dầu tăng vọt, tất cả những điều này khiến dòng tiền đổ dồn vào franc Thụy Sĩ được xem là “vịnh tránh bão cuối cùng”. Nhưng kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn được ký kết vào tháng 4, eo biển Hormuz mở cửa trở lại, giá dầu lao dốc từ đỉnh, căn nguyên của logic tránh rủi ro đã bị rút đi. Dòng tiền rút khỏi tài sản trú ẩn, franc Thụy Sĩ là đối tượng bị ảnh hưởng đầu tiên.

Thứ hai là bất lợi về chênh lệch lãi suất ngày càng nổi bật.Ngày 18/6, Fed giữ nguyên mức lãi suất 3,50%-3,75%, cuộc họp báo đầu tiên của Chủ tịch mới Walsh càng củng cố kỳ vọng "cao hơn trong thời gian dài". Cùng ngày, Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ vẫn giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0%, chênh lệch lãi suất Mỹ - Thụy Sĩ lên tới hơn 350 điểm cơ bản, chi phí cơ hội nắm giữ franc Thụy Sĩ rất cao. Khi tâm lý tránh rủi ro giảm nhiệt, dòng tiền đầu cơ tự nhiên quay trở lại các đồng tiền lãi suất cao.

Trái phiếu 10 năm Thụy Sĩ (màu xanh) VS Trái phiếu 10 năm Mỹ (màu tím)

Thứ ba là những lo ngại tiềm ẩn về bản thân nền kinh tế Thụy Sĩ.CPI tháng 5 chỉ tăng 0,2%, mức lạm phát còn cách khá xa ngưỡng trần 2% của ngân hàng trung ương, thậm chí thấp thoáng bóng dáng của nguy cơ giảm phát. Trong tuyên bố tháng 6, Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ dự báo lạm phát giai đoạn 2026-2027 chỉ ở mức 0,6% – tức là trong tương lai gần không có lý do gì để tăng lãi suất, thậm chí nếu franc suy yếu quá mức, ngân hàng trung ương cũng có thể sẽ “mở cửa” cho điều này. Tăng trưởng GDP cũng chỉ dự kiến 1%, Thụy Sĩ – “học sinh ưu tú” – đang trải qua giai đoạn tăng trưởng chậm và ảm đạm.

Tình hình lạm phát CPI của Thụy Sĩ trong một năm qua

Tuy nhiên, liệu franc Thụy Sĩ sẽ tiếp tục suy yếu? Theo tôi là chưa chắc.

Trong tuyên bố tháng 6, Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ hiếm hoi nhấn mạnh rằng “nếu cần thiết sẽ tăng cường can thiệp ngoại hối”, thị trường nói chung coi vùng 0,7780-0,7800 là giới hạn can thiệp ngầm của Ngân hàng Trung ương. Đây vừa là “trần” (xét từ góc độ franc), vừa là “sàn” (ở góc độ USDCHF). Nhiều tổ chức tài chính đưa ra mục tiêu ngắn hạn ở vùng 0,82-0,825; nếu số liệu kinh tế Mỹ tiếp tục mạnh mẽ, vùng giá này hoàn toàn có thể xảy ra.

Về trung hạn cần cảnh giác rằng, thuộc tính “trú ẩn an toàn” của franc chưa hề biến mất, chỉ là đang “ngủ quên”.Chỉ cần tình hình địa chính trị xấu đi, tiền franc Thụy Sĩ rất có thể lại được kích hoạt trở thành tài sản trú ẩn. Hơn nữa, cán cân vãng lai thặng dư kéo dài, nợ công thấp, chính trị ổn định – các yếu tố cấu trúc hỗ trợ cơ bản này vẫn chưa thay đổi tại Thụy Sĩ.

Đối với các doanh nghiệp có nhu cầu thanh toán-chi trả bằng franc Thụy Sĩ, lời khuyên của tôi: hiện tại USDCHF đang ở vùng giá cao trong năm, nếu doanh nghiệp cần mua franc nên tận dụng ngay để khóa tỷ giá kỳ hạn; ngược lại, nếu cần đổi franc sang USD hoặc Nhân dân tệ, không nhất thiết phải vội vàng, có thể chờ đợi tỷ giá tốt hơn, hoặc chia nhỏ thành nhiều đợt để bình ổn biến động.

Tóm tắt chia sẻ hôm nay:

1. Động lực cốt lõi khiến franc Thụy Sĩ suy yếu gần đây là làn sóng tránh rủi ro suy giảm + bất lợi chênh lệch lãi suất Mỹ-Thụy Sĩ hơn 350bp + chính sách “diều hâu Mỹ – bồ câu Thụy Sĩ” phân hóa rõ nét;

2. USDCHF đã vượt qua mốc 0.80, mục tiêu ngắn hạn hướng tới vùng 0.82-0.825, nhưng giới hạn can thiệp ngầm của Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ ở vùng 0,7780-0,7800 vẫn sẽ hạn chế dư địa giảm tiếp của franc;

3. Tính chất trú ẩn của franc Thụy Sĩ đang “ngủ đông” chứ chưa “biến mất”, nếu rủi ro địa chính trị hoặc suy thoái quay lại, franc có thể được kích hoạt trở lại, doanh nghiệp nên căn cứ vào hướng thu chi chủ động chốt tỷ giá phòng ngừa rủi ro khi phù hợp.