Lưu ý giao dịch vàng: Kỳ vọng tăng lãi suất vào tháng 9 tăng cao, giá vàng giảm 4 tuần liên tiếp, phe mua có nên mua vào thời điểm này không?

Tin tức thị trường tài chính quốc tế ngày 29/6—— Giá vàng giảm liên tiếp tuần thứ tư, giảm tổng cộng khoảng 29% so với mức đỉnh hồi tháng 1. Đồng USD mạnh lên và kỳ vọng FED tăng lãi suất tiếp tục gia tăng là những áp lực chính, căng thẳng địa chính trị không những không thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn mà còn khiến giá dầu tăng, củng cố dự báo thắt chặt tiền tệ. Dù có nhịp phục hồi nhẹ vào thứ Sáu, phần lớn các tổ chức đều dự báo xu hướng ngắn hạn tiếp tục bi quan. Báo cáo việc làm phi nông nghiệp và kết quả đàm phán Mỹ-Iran sẽ là những biến số then chốt trong tuần này.

Vàng giao ngay phiên thứ Sáu tuần trước (ngày 26/6) chỉ hồi phục yếu 1,35%, chốt phiên ở mức 4081,02 USD/ounce, nhưng mức tăng khiêm tốn này không thể che giấu sự thật nghiệt ngã—giá vàng đã giảm liền bốn tuần. Kể từ mức đỉnh lịch sử 5596 USD lập ngày 29/1, vàng đã giảm tổng cộng khoảng 29%. "Vua trú ẩn" từng được đông đảo nhà đầu tư săn đón nay đang trải qua chuỗi giảm tuần dài nhất kể từ năm 2023. Trong khi đó, vùng trời Eo biển Hormuz tiếp tục căng thẳng, quân đội Mỹ và Iran lại bắn nhau cuối tuần qua. Khi tài sản trú ẩn không còn giữ được giá trị trú ẩn, khi tiếng súng chưa giúp vàng bật lại, logic thị trường nào đang ẩn sau đợt sụp đổ này của vàng? Bài viết sẽ phân tích sâu nguyên nhân và xu hướng tương lai từ ba chiều: sức mạnh đồng USD, chính sách của FED, biến động địa chính trị.

Sáng thứ Hai (ngày 29/6), phiên châu Á, giá vàng giao ngay biến động hẹp, hiện giao dịch quanh mốc 4060 USD/ounce.

I. Cú đấm của quyền lực USD: Yếu tố đẩy giá vàng giảm sâu

Vàng được định giá bằng USD, biến động của USD quyết định trực tiếp chuẩn giá vàng. Tuần vừa qua, chỉ số USD vọt lên đỉnh 13 tháng ở mức 101,8, ghi nhận tuần tăng thứ hai liên tiếp. USD mạnh như chiếc búa nặng, đè giá vàng về phía dưới.

Động lực chủ yếu của đợt tăng này đến từ việc thị trường định giá táo bạo về việc FED đảo chiều chính sách. Đây là lần đầu tiên chủ tịch mới của FED công bố chính sách, bị thị trường nhận định là "diều hâu". Kỳ vọng tăng lãi suất được đẩy sớm lên tận tháng 9, kéo theo đà tăng liên tục của USD. Một số nhà phân tích chỉ ra rằng không riêng do chủ tịch mới và dữ liệu, thực tế thị trường USD đã là một con bò mạnh từ đầu năm, hiện tượng điều chỉnh nhẹ như hiện tại là điều bình thường.

Sức mạnh USD còn thể hiện ở một thay đổi trọng yếu—sự "tách biệt" giữa vàng và rủi ro địa chính trị. Trước đây, khi tình hình Trung Đông leo thang, dòng tiền trú ẩn thường ồ ạt đổ vào vàng, đẩy giá tăng. Nhưng giờ đây, mỗi lần có tin xung đột tại Hormuz, phản ứng đầu tiên của thị trường lại là bán vàng lấy USD. Nhiều chuyên gia khẳng định, câu chuyện của vàng đã rẽ sang lối khác: trước đây mỗi khi xung đột Mỹ-Iran leo thang, vàng tăng, dầu giảm, hai tài sản biến động nghịch chiều rõ rệt. Nay, cả hai có thể cùng giảm. Vị thế của USD như tài sản trú ẩn tối thượng một lần nữa được củng cố khi vàng bị bán tháo diện rộng.

II. "Vuốt diều hâu" của FED: Cú đảo chiều bất ngờ từ giảm sang tăng lãi suất

Nếu nói USD mạnh là giọt nước tràn ly, thì cú đảo chiều chính sách của FED chính là quân bài domino đầu tiên làm chuỗi nhiều biến động tiếp diễn.

Mới chỉ ít tháng trước, thị trường còn sôi nổi bàn luận khi nào FED sẽ hạ lãi suất. Nhưng làn sóng lạm phát do xung đột Mỹ-Iran đã đảo ngược hoàn toàn câu chuyện. Dữ liệu mới nhất cho thấy chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân ở Mỹ tháng 5 tăng 4,1% so với cùng kỳ, PCE lõi vọt lên 3,4%, đều đạt đỉnh nhiều năm. Lạm phát không hề hạ nhiệt mà ngược lại còn leo thang nhanh chóng.

FED cũng phản ứng rất quyết liệt. Trong cuộc họp chính sách vừa qua, trong số 19 nhà điều hành chỉ có 9 người dự báo ít nhất một lần tăng lãi suất trước cuối năm nay, trong khi hồi tháng Ba không ai đưa ra nhận định tương tự. Thị trường nhanh chóng phản ánh vào giá—xác suất tăng lãi suất tháng 9 từng chạm 70%, sau khi thông tin lạm phát công bố chỉ "hạ nhiệt" còn 59%.

Vậy điều này có ý nghĩa gì với vàng? Vàng không sinh lợi suất. Khi lợi suất trái phiếu tăng, lãi suất thực lên cao, chi phí cơ hội nắm giữ vàng bị đội lên đáng kể. Một số tổ chức cảnh báo, giá dầu tăng mạnh kéo lạm phát tăng, buộc thị trường dự báo môi trường tiền tệ thắt chặt hơn, khiến chi phí cơ hội của vàng ngày càng tăng. Một số chuyên gia thì nói thẳng, việc FED chuyển hướng mạnh về phe diều hâu đã tạo lực đẩy tăng giá cho USD rất lớn, đẩy giá vàng giảm mạnh và cho rằng nhịp điều chỉnh này có thể kéo dài về mức 3400 USD lâu dài. Có tổ chức dự báo vàng có thể giảm 3500 USD vào cuối năm 2026. Nhà đầu tư tổ chức đã có hành động rõ rệt—ETF vàng dòng tiền rút ra hơn 15 tấn trong tuần, một số ngân hàng ngừng triển khai dịch vụ giao dịch kim loại quý liên quan.

III. Bóng ma ở Hormuz: Địa chính trị vì sao không cứu được vàng

Câu chuyện truyền thống về vàng là “tài sản trú ẩn”—loạn lạc mua vàng. Song, diễn biến kịch tính tại Hormuz tuần qua lại vạch trần rõ sự mong manh của câu chuyện đó.

Giữa tháng Sáu, Mỹ và Iran bất ngờ đạt thỏa thuận tạm thời, mở lại Eo biển Hormuz. Giá dầu sụt thảm do thông tin này, nỗi lo về xung đột khu vực giảm mạnh. Giá vàng lập tức mất phí trú ẩn, quay đầu giảm sâu. Đầu tuần này, vàng mở cửa quanh 4145 USD, FED dáng điệu “diều hâu” tiếp tục dìm giá, xuống thủng mốc 4000 USD, lập đáy mới 7 tháng tại 3959 USD.

Song, sự mong manh của thỏa thuận ngừng bắn rất nhanh đã lộ diện. Thứ Năm, một tàu hàng trúng tấn công tại Hormuz, chiến dịch hộ tống quốc tế buộc phải tạm dừng. Rạng sáng thứ Bảy, một tàu dầu treo cờ Panama tiếp tục bị máy bay không người lái Iran đánh phá, quân đội Mỹ ngay lập tức tấn công lại Iran. Lãnh đạo Mỹ thậm chí lên mạng xã hội cảnh báo gay gắt, tuyên bố có thể sẽ không còn kiềm chế nếu tình hình leo thang, sẽ hành động quyết liệt nhất nếu cần. Cả Mỹ lẫn Iran đều cáo buộc phía đối phương vi phạm thỏa thuận hòa bình vừa ký 2 tuần trước.

Tuy vậy, trước bối cảnh căng thẳng địa chính trị như vậy, phản ứng của vàng lại rất "lạnh". Thứ Sáu giá vàng chỉ tăng 1,3%, cả tuần vẫn giảm 1,79%. Tại sao? Bởi thị trường đã xây dựng một chuỗi logic mới: xung đột địa chính trị đẩy giá dầu tăng→dầu làm lạm phát tăng→lạm phát buộc FED tăng lãi suất→lãi suất nâng USD và lợi suất trái phiếu→vàng chịu áp lực giảm. Trong mạch truyền dẫn này, căng thẳng địa chính trị không những không cứu nổi vàng mà còn làm trầm trọng thêm đà rơi.

IV. Nhịp phục hồi thứ Sáu tuần trước: Sửa kỹ thuật hay đảo chiều xu hướng?

Sau 4 tuần chìm trong sắc đỏ, pha phục hồi cuối tuần qua giúp phe mua có thêm chút hy vọng. Vàng giao ngay tăng 1,35% lên 4081,02 USD (UTC+8), hợp đồng vàng giao tháng 8 tăng 1,2% lên 4096,3 USD (UTC+8).

Nguyên nhân kích hoạt đợt phục hồi này chủ yếu do USD điều chỉnh giảm khỏi đỉnh sau khi dữ liệu lạm phát công bố. Số liệu lạm phát không tệ như thị trường dự báo, cộng với giá dầu giảm 4% (UTC+8) trong ngày thứ Sáu khiến kỳ vọng FED tăng lãi suất dịu bớt, xác suất tăng lãi suất tháng 9 giảm từ 64% xuống 59%. Chỉ số niềm tin tiêu dùng gần nhất có tăng, nhưng nỗi lo lạm phát vẫn còn.

Thị trường vật chất cũng xuất hiện một số tín hiệu tích cực. Giá giảm kích thích lực mua giúp vàng tại Ấn Độ lần đầu nhận được mức giá chênh lệch dương sau một tháng rưỡi. Tuy nhiên, các quốc gia châu Á - vốn là những nước tiêu thụ lớn nhất - nhu cầu nhìn chung vẫn khá yếu.

Vậy đây có phải là đảo chiều xu hướng? Phần lớn phố Wall không nghĩ vậy. Trong nhiều cuộc khảo sát, chỉ có thiểu số chuyên gia dự báo giá vàng sẽ phục hồi trong tuần kế tiếp, đa số nghiêng về khả năng giảm tiếp hoặc đi ngang tích lũy. Một số tổ chức thậm chí nhận định, đà giảm của vàng có thể kéo dài vài tuần nữa. Tuy vậy, vẫn có chuyên gia lập trường độc lập cho rằng thị trường đã phản ứng "quá nhạy" trước quan điểm diều hâu của FED trong vài tháng qua khiến vàng bị bán tháo quá đà, thực chất chưa rơi vào thị trường gấu dài hạn, vẫn nằm trong chu kỳ bò tót dài hạn.

V. Tuần "đỉnh điểm": Dữ liệu phi nông nghiệp quyết định số phận

Tuần tới sẽ là thời điểm then chốt quyết định vận mệnh ngắn hạn cho vàng.

Thứ Tư, Chủ tịch FED - Walshe, Chủ tịch ECB - Lagarde, Thống đốc Anh - Bailey, Thống đốc Canada - Macklem sẽ phát biểu trước Diễn đàn ECB tại châu Âu, nhà đầu tư cần chú ý.

Báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng Sáu của Mỹ sẽ công bố sớm vào thứ Năm (thứ Sáu là Quốc khánh Mỹ). Thị trường dự báo số liệu việc làm mới không khác biệt nhiều tháng trước. Đây là bản báo cáo có ý nghĩa rất lớn. Nếu số liệu vượt kỳ vọng, có thể tiếp tục củng cố dự báo thị trường FED tăng lãi suất; còn nếu yếu thì nhà đầu tư sẽ lùi mốc kỳ vọng tăng lãi suất. Cùng lúc đó, hai phía Mỹ và Iran đã đồng ý ngừng leo thang xung đột và sẽ tiếp tục gặp mặt tại Doha thứ Ba, nhằm củng cố thỏa thuận ngừng bắn vừa có “dấu hiệu nứt vỡ” sau 11 ngày có hiệu lực. Iran tiếp tục siết kiểm soát Hormuz, buộc tất cả tàu vận chuyển phải liên hệ trước với Vệ binh Cách mạng, khiến chi phí vận chuyển và phí bảo hiểm hàng hải trở nên bất định. Nhà đầu tư cần chú ý sát sao diễn biến và kỳ vọng mới trên thị trường.

Một số tập đoàn tài chính lớn đã hạ mạnh mục tiêu giá vàng cuối năm 2026. Nhưng không phải ai cũng bi quan, vẫn có tổ chức giữ quan điểm mua, dự đoán FED có thể không hành động gì về lãi suất năm nay. Một số công ty chứng khoán trong nước đánh giá, nếu nửa cuối năm căng thẳng địa chính trị giảm, giá dầu và lạm phát đi xuống, kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ của FED tăng trở lại, giá vàng có thể khôi phục xu hướng tăng.

Kết luận

Giá vàng giảm tuần thứ tư liên tiếp là kết quả của “cơn bão hoàn hảo” nhiều bất lợi—USD tăng mạnh, dự báo FED tăng lãi suất cao hơn, phí bảo hiểm địa chính trị bốc hơi, ETF liên tục bị rút vốn. Từ đỉnh tháng 1, vàng giảm 29% làm nhiều nhà đầu tư đu đỉnh thua lỗ nặng.

Tuy vậy, lịch sử chưa bao giờ di chuyển một chiều. Một số chuyên gia giàu kinh nghiệm nhắc lại: thập niên 70, trong chu kỳ bò tót dài hạn, giá vàng từng giảm 45% từ đỉnh giữa đến đáy 1976, rồi bùng nổ lên đỉnh lịch sử 1980. Đầu khủng hoảng 2008, giá vàng cũng từng lao dốc 30%. Những mảnh ghép lịch sử đó chỉ ra: trong thị trường bò tót dài hạn, những pha chỉnh mạnh là điều bình thường.

Những động lực nền tảng thúc đẩy vàng lập đỉnh mới—ngân hàng trung ương tăng mua, rủi ro địa chính trị, áp lực nợ công toàn cầu, xu hướng phi USD hóa—vẫn còn đó. Năm ngoái, ngân hàng trung ương toàn cầu gom ròng hơn 860 tấn vàng, vàng trở thành tài sản dự trữ quan trọng vượt cả trái phiếu Mỹ.

Ngắn hạn, vàng vẫn đối mặt nhiều thử thách. Dữ liệu việc làm phi nông nghiệp, kết quả đàm phán Mỹ-Iran, phát biểu của quan chức FED—mỗi biến số đều có thể kéo thị trường rung lắc mạnh. Nhưng như một số chiến lược gia nhận định: khi các nước tăng cường xuất khẩu dầu, tiền thu về chưa chắc đổ vào trái phiếu Mỹ mà có thể chảy lại vào vàng. Cuộc giằng co quanh mốc 4000 USD chỉ là một nhịp điều chỉnh dữ dội giữa chu kỳ bò tót dài hạn. Với những nhà đầu tư tầm nhìn dài hạn, "hố vàng" hiện tại còn là cơ hội quy hoạch lâu dài hiếm có.


(Biểu đồ ngày vàng giao ngay, nguồn: Yihuitong)

Khu vực GMT+8 lúc 07:25, giá vàng giao ngay hiện ở mức 4057,34 USD/ounce.