Cơ chế truyền thông mới của Fed sẽ

Trong cuộc sống có một kiến thức phổ thông: Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, không nhất thiết phải uống thuốc hạ sốt ngay lập tức, ví dụ như khi bị nắng nóng gay gắt hoặc xông hơi khiến nhiệt độ cơ thể tăng tạm thời, chỉ cần nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát là có thể hồi phục, uống thuốc bừa bãi thậm chí còn có thể làm tổn hại cơ thể.

Logic này cũng phù hợp với bối cảnh lạm phát hiện tại của Mỹ. Đợt lạm phát này, động lực cốt lõi là giá năng lượng tăng do giá dầu cao, nhưng khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran dần hạ nhiệt, phần bù rủi ro địa chính trị giảm dần, giá dầu quốc tế cũng đi xuống ổn định, áp lực lạm phát nhập khẩu tiếp tục “giảm nhiệt”. Trong bối cảnh này, Fed không cần thiết phải tiếp tục chính sách tiền tệ thắt chặt mạnh mẽ.

Chủ tịch Fed mới - Kevin Walsh, đã mạnh dạn khởi động cải cách “tối giản hóa” chính sách trong cuộc họp lãi suất đầu tiên. Lần này, tuyên bố chính sách chính thức chỉ còn khoảng 130 từ, bỏ chỉ dẫn định hướng trước vốn được dùng lâu năm để dẫn dắt kỳ vọng thị trường; cá nhân ông cũng không còn đưa ra dự báo lãi suất, biểu đồ dot plot kinh điển lần đầu tiên để trống.

Đồng thời, Walsh công bố thành lập 5 nhóm công tác chuyên đề với sự tham gia của các chuyên gia bên ngoài ngành, kiểm tra toàn diện cơ chế truyền thông, bảng cân đối kế toán, thống kê dữ liệu, năng suất lao động và khung đánh giá lạm phát của Fed, toàn bộ phương án cải tổ sẽ được công bố lần lượt trong năm nay.

Thoạt nhìn là điều chỉnh đơn giản, thực tế đây là một cải cách cấu trúc hiếm gặp của Fed trong những năm gần đây. Theo quan điểm của tôi, cốt lõi là cân bằng ba yếu tố lớn sau đây.

Thứ nhất là duy trì uy tín chính thức. Trong một thời gian dài trước đây, Fed liên tục đưa ra tín hiệu kỳ vọng thị trường, điều chỉnh điểu chỉnh chính sách tiền tệ, nhịp độ lắc lư khiến thị trường không thể dự báo, uy tín của Fed liên tục giảm sút.

Thứ hai là cân bằng môi trường trong và ngoài nước phức tạp. Khi lãnh đạo mới của Fed lên nắm quyền, nếu nhấn mạnh quan điểm cá nhân, có thể gây ra tranh cãi dư luận và xung đột ý kiến bên trong. Nhưng Walsh đã giao toàn bộ chi tiết cải cách cho nhóm công tác chuyên đề thực hiện, thúc đẩy cải tổ hệ thống bằng cách ôn hòa, thận trọng, giảm tối đa công bố thông tin và không bỏ phiếu, qua đó giảm biến động thị trường ở mức lớn nhất.

Thứ ba là chuyển đổi phong cách chính sách. Loạt hành động này vừa phản ánh Walsh phản đối cách Fed can thiệp quá mức và dẫn dắt kỳ vọng thị trường trước đây, vừa ngụ ý ông không đồng tình với đa số quan điểm hiện tại trong Fed, muốn giảm thiểu phát biểu và ảnh hưởng của họ. Qua các bài phát biểu điều trần, rõ ràng ông rất đồng tình với tư duy điều hành của cựu chủ tịch Fed Greenspan, từ bỏ truyền thông quá chi tiết trước đây, quay lại phong cách chính sách linh hoạt và dành khoảng trống.

Greenspan từng có câu nói kinh điển: “Nếu phát biểu của tôi khiến bạn cảm thấy hoàn toàn rõ ràng, thì chắc chắn bạn đã hiểu sai ý tôi.” Điều này không phải là cố ý “làm mờ”, mà là trí tuệ điều hành tài chính trưởng thành. Thị trường tài chính biến động kinh ngạc, dự báo chính sách cố định sẽ cản trở sự linh hoạt trong điều tiết. Tác động của chính sách mới của Fed có thể sẽ quay trở lại phong cách linh hoạt, đa dạng như thời kỳ Greenspan.

Kiểu chuyển đổi phong cách này sẽ trực tiếp thay đổi mô hình giải mã thị trường. Dù hiện nay dot plot cho thấy kỳ vọng tăng lãi suất, nhưng dòng tiền nhạy bén trên thị trường đã hình thành đồng thuận: Fed sẽ giảm khả năng tăng lãi suất mạnh trong ngắn hạn.

Thị trường vàng là điểm nóng được công chúng quan tâm, logic diễn biến có khả năng sẽ thay đổi đáng kể.

Trong ngắn hạn, kỳ vọng tăng lãi suất theo dot plot có thể sẽ gây sức ép lên giá vàng và bạc. Nhưng nhìn nhận trung-dài hạn, khi cải cách tiến triển, vai trò tham khảo của dot plot sẽ dần mất đi. Về sâu xa, các biện pháp cải cách của Chủ tịch Fed mới nhằm kiềm chế quan điểm ủng hộ tăng lãi suất mạnh của phái Keynes trong Fed, dẫn dắt thị trường nhìn nhận chính sách tiền tệ của Fed một cách lý trí hơn, giảm tâm lý hoảng loạn với việc tăng lãi suất.

Nếu mục đích phía sau chính sách mới của Fed là kiềm chế nỗi sợ tăng lãi suất, thì yếu tố bất lợi cốt lõi kìm hãmgiá vàng có thể sẽ dần biến mất. Đồng thời, khung đo lường lạm phát mới, hệ thống chính sách tiền tệ linh hoạt sẽ giúp kỳ vọng lãi suất của thị trường lý trí hơn, áp lực tiêu cực lên vàng và bạc sẽ dần bị xóa bỏ, xu thế “phi đô la hóa” nhiều khả năng sẽ tiếp tục hỗ trợ cho vàng và bạc.