Sự can thiệp vào thị trường trái phiếu của Besant khiến lời kêu gọi “theo sát dữ liệu” của Walsh bị phủ bóng

Scott Bessent, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ, với hành động can thiệp nhằm giảm chi phí vay dài hạn, đang gia tăng thêm những yếu tố bất định cho các quyết sách của Fed.

Bessent công bố sẽ mở rộng quy mô mua lại trái phiếu Kho bạc kỳ hạn dài hơn, ngay lập tức kéo lãi suất trái phiếu 30 năm giảm mạnh. Tuy nhiên, thị trường chỉ phục hồi trong một ngày, lãi suất nhanh chóng quay lại mức trước thông báo, phản ánh sự nghi ngại sâu sắc của giới đầu tư đối với hiệu quả thực tế của động thái này.

Đồng thời, chính tín hiệu chính sách gây nhiễu này đã trực tiếp tác động đến khuôn khổ truyền thông mới mà Chủ tịch Fed, Kevin Warsh, vừa thiết lập.

Đối với thị trường, tình thế này kéo theo hai rủi ro: nếu Bộ Tài chính thành công trong việc hạ lãi suất đầu cuối, điều kiện tài chính nới lỏng sẽ đi ngược lại với lạm phát hiện vẫn ở mức cao, buộc Fed phải tái khởi động tăng lãi suất; còn nếu can thiệp thất bại, áp lực tăng chi phí vay do quy mô nợ phình to sẽ tiếp tục làm khó các nhà hoạch định chính sách.

Phát biểu tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách vào tháng 7, Warsh đã nhấn mạnh rằng ông kêu gọi nhà đầu tư dựa vào số liệu kinh tế thay vì dự báo lãi suất của Fed để hành động. “Thị trường đang học cách chạy theo quả bóng, thay vì chỉ chăm chăm vào trọng tài—giá cả thị trường sẽ tiếp tục phản ánh theo hướng và quy mô mà họ cho là phù hợp,” ông nói.

Cốt lõi của khuôn khổ này là: để giá thị trường đóng vai trò tín hiệu chưa qua chỉnh sửa, cung cấp cho Fed cơ sở tham khảo độc lập về tình hình kinh tế. Tuy nhiên, thao tác mua lại của Bessent đã trực tiếp làm nhiễu chuỗi tín hiệu này.

“Điều này rõ ràng không nhất quán với quan điểm ‘chạy theo bóng’ mà Warsh áp dụng,” Stephanie Roth, Kinh tế trưởng của Wolfe Research nhận định, “Về lý thuyết, nó làm lu mờ tín hiệu mà chúng tôi nhận được từ thị trường, trong khi Fed được cho là ngày càng dựa vào những tín hiệu này.”

Phó Chủ tịch Evercore ISI, Krishna Guha, trong báo cáo nghiên cứu cho rằng, động thái của Bessent sẽ làm suy yếu hướng dẫn chính sách của Warsh về việc “thị trường có thể tự hình thành quan điểm về kinh tế và chính sách tiền tệ mà không cần bất kỳ hàm ý nào từ Fed”. “Khi nhà đầu tư thấy Bessent cố quản lý lãi suất kỳ hạn dài, lập luận này rõ ràng khó đứng vững hơn,” Guha viết.

Bessent trong buổi phỏng vấn với CNBC đã phản bác những chỉ trích từ bên ngoài, phủ nhận rằng động thái này sẽ ảnh hưởng tới quyết định tăng lãi suất của Fed. “Nó không liên quan gì đến quyết định mở rộng mua lại mà tôi công bố trong tuần này,” ông nói, “Phần nào trong số đó đang gửi một tín hiệu rằng chúng tôi cho rằng mức lãi suất hiện tại chưa phản ánh đúng các yếu tố nền tảng.”

Tuy nhiên, các ý kiến phản đối cho rằng, hành động này không giải quyết căn nguyên sâu xa của việc chi phí vay dài hạn tăng cao—đó là tình trạng nợ công Mỹ liên tục phình to. Tổng số nợ công của Mỹ lần đầu vượt mốc 40 nghìn tỷ đô, tăng một phần ba chỉ trong chưa đầy năm năm, và công chúng gần như không hề có ý định cắt giảm chi tiêu.

Mary Daly, Chủ tịch Fed San Francisco, tỏ ra thận trọng trong buổi phỏng vấn ngày thứ Năm, “Hiện tại vẫn còn quá sớm, tôi không muốn bình luận gì trước khi có cơ hội suy xét sâu hơn về các vấn đề này.”

Động thái từ Bộ Tài chính xảy ra ngay trong “cửa sổ” chính sách nhạy cảm của Fed. Theo biên bản cuộc họp của Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) ngày 28-29/7, nhiều quan chức đã lên tiếng ủng hộ việc tăng lãi suất tại cuộc họp tháng trước, và nhiều người cho rằng nếu lạm phát không giảm, cần phải tiếp tục siết chặt chính sách.

Các số liệu kinh tế được công bố sau đó cho thấy dấu hiệu giảm nhiệt, phần nào làm dịu áp lực tăng lãi suất: doanh số bán lẻ tháng 7 giảm so với tháng trước với mức giảm mạnh nhất trong hơn một năm, và lạm phát lõi cũng hạ nhiệt.

Kathy Bostjancic, Kinh tế trưởng tại Nationwide, cho rằng bà không nghĩ Bộ Tài chính sẽ khiến triển vọng lãi suất của Fed trở nên phức tạp, “nhưng điều trớ trêu là Chủ tịch Warsh lại nhấn mạnh mình cực kỳ coi trọng những phản hồi ‘chưa qua chỉnh sửa’ từ thị trường.”

Một số nhà phân tích cảnh báo, nếu các biện pháp của Bessent thực sự hiệu quả, ngược lại có thể đẩy Fed tới lập trường thắt chặt mạnh hơn.

Blake Gwinn, Trưởng bộ phận Chiến lược Lãi suất Mỹ tại RBC Capital Markets, chỉ ra rằng, nếu lý do để tạm ngưng tăng lãi suất trước đây là do lãi suất dài hạn “đã giúp Fed siết chặt điều kiện tài chính”, thì khi lãi suất đầu cuối giảm mạnh bởi các hành động của Bessent, “về lý thuyết, nhu cầu tăng lãi suất sẽ cao hơn.”

Kết quả cuối cùng của đợt can thiệp lần này vẫn còn là ẩn số. Những người ủng hộ xem đây là hành động linh hoạt nhằm hạn chế chi phí huy động vốn trong bối cảnh lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng vọt; còn những người nghi ngại thì cho rằng, trong bối cảnh quy mô nợ vẫn không ngừng mở rộng, mọi biện pháp kỹ thuật đều khó có thể thay đổi căn bản nhận định của thị trường về quỹ đạo tài khóa của Mỹ.