Du lịch quốc tế phục hồi thúc đẩy đồng Nhân dân tệ tăng giá

Những năm gần đây, cùng với việc nhiều quốc gia mở rộng chính sách miễn thị thực và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc đi lại xuyên biên giới, thị trường du lịch inbound của Trung Quốc đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ kéo dài. Lượng khách quốc tế đến Trung Quốc để du lịch, công tác, mua sắm và tiêu dùng đang tăng lên đáng kể. Lấy Thượng Hải làm ví dụ, số lượng khách du lịch inbound ở thành phố này đã tăng liên tục trong ba năm qua. Chỉ riêng tháng 4 năm nay, lượng khách du lịch inbound đã vượt mốc 1,1 triệu người, lập kỷ lục mới trong lịch sử.

Vậy sự gia tăng số lượng khách du lịch quốc tế đến Trung Quốc có ảnh hưởng đến tỷ giá nhân dân tệ hay không? Câu trả lời là rõ ràng là có. Khi du khách nước ngoài đổi lấy nhân dân tệ hoặc thanh toán bằng thẻ tại Trung Quốc, họ tạo ra lượng lớn giao dịch đổi ngoại tệ sang nội tệ dưới mục du lịch. Theo chuẩn mực thống kê cán cân thanh toán quốc tế, tất cả các khoản chi tiêu của du khách nước ngoài tại Trung Quốc như ăn ở, đi lại, thăm quan, mua sắm, đều được ghi nhận vào bên tín mục “Tài khoản vãng lai – Thương mại dịch vụ – Khoản du lịch”, được coi là xuất khẩu dịch vụ điển hình và làm tăng nguồn cung ngoại tệ mới cho thị trường ngoại hối trong nước.

Dự kiến, quy mô xuất khẩu dịch vụ du lịch của Trung Quốc năm 2025 sẽ đạt 55,16 tỷ USD, tăng 49,1% so với cùng kỳ năm trước và tốc độ tăng trưởng này vượt xa tổng xuất khẩu dịch vụ nói chung; quý I năm 2026 xuất khẩu dịch vụ du lịch tiếp tục tăng 32,3% so với cùng kỳ, tiếp tục thu hẹp thâm hụt cán cân thương mại dịch vụ vốn tồn tại lâu dài. Nhiều năm qua, thâm hụt thương mại dịch vụ chủ yếu do người dân Trung Quốc ra nước ngoài du lịch và mua ngoại tệ, nhưng giờ đây quy mô kiếm ngoại tệ từ du lịch inbound đã gia tăng đáng kể, bù đắp chi phí du lịch outbound và củng cố thêm sức mạnh của thặng dư tài khoản vãng lai.

Ngoại tệ mà khách du lịch nước ngoài mang vào thông qua các ngân hàng được đổi lấy nhu cầu nhân dân tệ, khiến nguồn cung USD trên thị trường tăng lên, nhu cầu nhân dân tệ cũng đồng thời tăng cao. Nếu như trước đây yếu tố cốt lõi hỗ trợ nhân dân tệ chủ yếu là thặng dư thương mại hàng hóa lớn, thì hiện nay thặng dư dịch vụ do du lịch inbound tạo ra lại trở thành động lực tích cực mới.

Xét theo chuỗi truyền dẫn: Lượng khách inbound tăng → tổng chi tiêu du lịch nước ngoài tăng → quy mô đổi ngoại tệ sang nhân dân tệ mở rộng → lượng ngoại tệ lưu trữ tại hệ thống ngân hàng tăng → lực lượng mua USD, bán nhân dân tệ trên thị trường giảm, cộng hưởng với động thái doanh nghiệp đổi ngoại tệ khi tỷ giá lên cao, cùng củng cố nền tảng tỷ giá nhân dân tệ. Dữ liệu từ các tổ chức thị trường cho thấy, ba quý đầu năm 2025, du lịch inbound đã mang lại gần 38,2 tỷ USD dòng vốn ngoại tệ vào trong nước, liên tục cấp thanh khoản cho thị trường ngoại hối.

Nhưng cần lưu ý rằng, du lịch inbound chỉ là yếu tố hỗ trợ phụ trợ cho sự tăng giá của nhân dân tệ, chứ không phải động lực chủ đạo. So với thặng dư thương mại hàng hóa lên đến hàng trăm tỷ USD mỗi tháng, năng lực kiếm ngoại tệ hàng năm từ du lịch chỉ vài trăm tỷ USD là tương đối nhỏ, về cơ bản chỉ đóng vai trò thúc đẩy biên và củng cố kỳ vọng, khó để một mình quyết định xu hướng tỷ giá.

Đồng thời, tỷ giá nhân dân tệ tăng giá và gia tăng xuất khẩu dịch vụ lại tác động qua lại lẫn nhau: Nhân dân tệ mạnh lên vừa phải có thể làm tăng nhẹ chi phí cho khách nước ngoài đến Trung Quốc, về lâu dài khiến tốc độ tăng trưởng khách du lịch inbound chậm lại; còn khi du lịch inbound tiếp tục duy trì sự sôi động, thì lại liên tục bổ sung lượng ngoại tệ đổi sang nhân dân tệ, từ đó giảm áp lực mất giá cho nhân dân tệ và tạo ra trạng thái cân bằng động.

Tóm lại, sự phục hồi mạnh mẽ của du lịch inbound gần đây đã kéo theo lượng đổi ngoại tệ sang nhân dân tệ tăng mạnh, thông qua việc cải thiện cán cân thương mại dịch vụ và tăng nguồn cung ngoại tệ trên thị trường ngoại hối, tạo sự hỗ trợ biên cho chu kỳ tăng giá lần này của nhân dân tệ. Tuy nhiên, đây chỉ là yếu tố phụ trợ, tác động gia tăng chứ không quyết định, trong khi xu hướng tỷ giá vẫn bị chi phối bởi chu kỳ USD, thương mại hàng hóa và dòng chảy vốn xuyên biên giới. Trong tương lai, cần tiếp tục theo dõi dữ liệu tiêu dùng và đổi ngoại tệ hàng tháng của du khách nước ngoài, lấy đó làm chỉ số phụ để quan sát cán cân vãng lai và đánh giá xu hướng trung – dài hạn của nhân dân tệ, nắm bắt khách quan những thay đổi mới về cân đối ngoại tệ do mở cửa ngành văn hóa – du lịch mang lại.