Hiệp hội Vàng Thế giới cảnh báo: Buôn lậu vàng là một “khủng hoảng”, quy mô dòng chảy bất hợp pháp đã vượt 120 tỷ USD!

Giám đốc điều hành Hội đồng Vàng Thế giới, David Tait, cho biết, hoạt động buôn lậu vàng toàn cầu đang phát triển thành một “cuộc khủng hoảng”, liên quan đến xung đột, né tránh lệnh trừng phạt và dòng tiền phi pháp. Ông nhấn mạnh, hiện quy mô lưu thông vàng bất hợp pháp hàng năm đã “vượt xa 120 tỷ USD”, chủ yếu đến từ hoạt động khai thác thủ công và nhỏ lẻ.

Sự mở rộng của vấn đề này có liên hệ mật thiết với xu hướng giá vàng. Trong hai năm qua, giá vàng gần như tăng gấp đôi, mặc dù gần đây có điều chỉnh giảm, nhưng mức giá cao tổng thể đã kích thích hoạt động phi pháp phát triển mạnh, đồng thời làm trầm trọng thêm xung đột bạo lực tại các khu vực như Sudan và Congo (DRC).

Vàng sau khi tinh luyện có đặc tính hóa học hoàn toàn giống nhau, khiến nguồn gốc khó bị truy vết, đặc điểm này khiến vàng trở thành công cụ ưa thích cho rửa tiền và mạng lưới tội phạm.

Giám đốc điều hành Hiệp hội Thị trường vàng bạc London (LBMA), Ruth Crowell, cho biết giá vàng tăng khiến việc ngăn chặn lưu thông phi pháp “trở nên cấp thiết hơn”.Tại Hội nghị thượng đỉnh về Mua sắm Bền vững và Có Trách nhiệm do LBMA và Hội đồng Vàng Thế giới đồng tổ chức, bà phát biểu: “Nếu bạn tìm cách chuyển tiền phi pháp trên toàn cầu, khi giá vàng tăng mạnh, việc này càng trở nên dễ dàng hơn.”

Để ứng phó với vấn đề buôn lậu vàng, chính phủ Mỹ, Anh và Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất đang đánh giá một số biện pháp, bao gồm sử dụng thiết bị dò kim loại tại các cửa khẩu sân bay và tăng cường quy định giám sát nguồn gốc vàng.

Tại Mỹ, một dự luật lưỡng đảng đã được trình lên Quốc hội, yêu cầu Bộ Ngoại giao xây dựng chiến lược tổng thể chống khai thác vàng phi pháp, đồng thời tiến hành điều tra chuyên đề về các vấn đề liên quan đến Venezuela.

Về phía Anh, Phó Thủ tướng David Lammy ngày 18/6 cho biết, Anh dự kiến tăng cường hoạt động chống buôn lậu vàng, bao gồm tổ chức hội nghị quốc tế về dòng tiền phi pháp và thúc đẩy công việc thông qua Nhóm đặc nhiệm Tình báo Chống rửa tiền liên quốc gia. Ông cho biết: “Vàng đang được sử dụng trong giao dịch tội phạm, và chúng tôi cũng nhận thấy mối liên hệ giữa vàng và tiền mã hóa ngày càng tăng để che giấu hoạt động phi pháp.”

London là một trong những trung tâm giao dịch vàng lớn nhất thế giới, quy mô thanh toán thị trường OTC mỗi ngày vượt 220 tỷ USD, chuẩn mực liên quan do LBMA đưa ra. Thỏi vàng được chứng nhận phải đến từ nhà máy tinh luyện đáp ứng tiêu chuẩn “Giao hàng tốt” và phải trải qua kiểm toán định kỳ cũng như đáp ứng yêu cầu về nguồn gốc hợp lệ.

Tuy nhiên, hệ thống hiện tại hạn chế hiệu quả việc ngăn chặn vàng bất hợp pháp lưu thông. Dù khoảng 1/5 sản lượng vàng toàn cầu đến từ khai thác thủ công và nhỏ lẻ, nhưng thành phần này chỉ chiếm 1% trong lượng vàng “Giao hàng tốt” được LBMA chứng nhận, cho thấy phần lớn vàng đã chảy vào chuỗi cung ứng không chính thức.

Lãnh đạo toàn cầu của Appian Capital Advisory, Dominic Raab, nhận định nhóm G7 cần tăng cường nỗ lực ứng phó. Ông nói: “Nếu G7 có thể hành động… kết hợp với việc thúc đẩy lập pháp, thì có thể đảo ngược tình hình.” Ông cũng cho rằng Anh nên tham khảo Mỹ, thúc đẩy luật quản lý vàng tương tự.