Dự báo quan trọng của Goldman Sachs: Giai đoạn sau của AI sẽ chuyển từ chip sang robot hình người

Goldman Sachs cho rằng, câu chuyện đầu tư AI đang chuyển đổi từ tầng hạ tầng sang tầng ứng dụng, robot hình người đang trở thành biên giới hiện thực hóa giá trị rõ ràng tiếp theo. Ngân hàng này khuyến nghị các nhà đầu tư nên bố trí sớm, nắm bắt cơ hội đầu chu kỳ nhờ vòng luân chuyển vốn nhiều năm tại hệ sinh thái robot khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Nhà chiến lược chứng khoán Jacqueline Du của Goldman Sachs tiết lộ trong báo cáo nghiên cứu mới nhất rằng, trong khoảng từ 18 đến 22/5 ngân hàng này đã đến Hong Kong tham dự hội nghị công nghệ châu Á và sang Thâm Quyến, Bắc Kinh triển khai khảo sát chuyên sâu về AI robot tại Trung Quốc, đồng thời trao đổi sâu với 14 doanh nghiệp robot thuộc cả khối tư nhân lẫn niêm yết. Báo cáo cho biết, chuyến đi này khiến Goldman Sachs "rất phấn khích" —— việc tích hợp nhanh các mô hình VLA/VTLA với thế giới mô hình đang cải thiện rõ rệt năng lực hoạch định và độ bền vững của robot, quy mô mô hình cũng chuyển dịch lên khoảng từ 40 đến 80 tỷ tham số.

Nhà giao dịch Peter Sheren tại Singapore của Goldman Sachs cho biết, câu chuyện AI đang chuyển dần từ hạ tầng sang ứng dụng, các yếu tố thuận lợi cấu trúc như thiếu hụt lao động và nhu cầu tự động hóa đang đẩy nhanh việc ứng dụng vào thực tiễn, thúc đẩy dòng vốn chuyển hướng sang robot tại Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc. Xét về định giá, bình quân P/E nhóm cổ phiếu robot châu Á - Thái Bình Dương là 22 lần, thấp hơn 21% so với mức của nhóm tương ứng tại Mỹ (28 lần), kết hợp với kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận cao hơn, cổ phiếu robot tại châu Á - Thái Bình Dương tỏ ra hấp dẫn vượt trội.

Mặc dù triển vọng tích cực, Goldman Sachs cũng nhấn mạnh việc triển khai thương mại quy mô lớn vẫn cần kiên nhẫn. Hiện đa số ứng dụng vẫn ở giai đoạn kiểm chứng khái niệm, các bên trong ngành nhìn chung dự đoán triển khai quy mô lớn sẽ vào giai đoạn 2027-2029; dữ liệu thực tế chất lượng cao vẫn là điểm nghẽn then chốt của ngành.

Khảo sát của Goldman Sachs kéo dài 5 ngày, chia làm 2 đợt: 18-19/5 tham dự GS Asia Communacopia + Technology Conference tại Hong Kong; 20-22/5 thực hiện khảo sát chuyên sâu AI robot tại Thâm Quyến, Bắc Kinh. Đoàn đã tiếp xúc 14 doanh nghiệp, bao quát AI hiện thân, robot và hệ sinh thái tự động hóa, gồm: Damon Robotics, Yuejiang, Estun Automation, StarPath Robotics, Gabot, Geek+, Zooki Power, Lenco Robotics, Mech-Mind, Wanji Robotics, Paxini, Lingjing Intelligence, UBTECH, Fangyu Robotics.

Jacqueline Du nhận định khảo sát này là “kiểm tra giữa năm về sự phát triển ngành”, đồng thời rút ra hai phát hiện cốt lõi: Thứ nhất, tích hợp giữa mô hình VLA/VTLA và thế giới mô hình tiến triển nhanh chóng với quy mô ngày càng lớn; Thứ hai, điều kiện cần đầu tiên cho triển khai thực là nguồn dữ liệu thực tế chất lượng cao, tuy nhiên, thảo luận trong ngành đã chuyển từ “công thức dữ liệu” cấp vĩ mô sang việc xây dựng kiến trúc thu thập dữ liệu có thể mở rộng.

Xét về lộ trình công nghệ, khảo sát này cho thấy ngành đã vượt ra khỏi khung VLA đơn thuần, chuyển hướng sang stack đa mô thức định hướng thực thi. Cụ thể, lộ trình là: nhanh chóng hoàn tất tích hợp VLA với thế giới mô hình, rồi bổ sung năng lực xúc giác (VTLA) ở các khâu đòi hỏi chất lượng tương tác vật lý cao. Thế giới mô hình không còn bị coi là mô hình biệt lập, thay vào đó vận hành song song giữa tầng chức năng và mô hình động tác —— VLA hoặc VTLA đảm trách khâu sinh chiến lược và thực thi động tác, thế giới mô hình sẽ tối ưu hóa chất lượng thực thi nhờ dự báo trạng thái tiếp theo, kiểm chứng động tác và hoạch định lại kế hoạch.

Những doanh nghiệp xác định bước tiếp theo là kết hợp VLA/VTLA với thế giới mô hình gồm StarPath Robotics, Gabot, Lingjing Intelligence và Wanji Robotics. Đáng chú ý, StarPath Robotics sẽ ra mắt Fast-WAM vào tháng 3/2026, độ trễ chỉ 190 mili giây; mô hình nguồn mở Spirit v1.5 của Lingjing Intelligence đạt vị trí số 1 trên bảng xếp hạng RoboChallenge Table30 với 66,09 điểm, tỷ lệ thành công 50,33%, trở thành mô hình hiện thân nguồn mở đầu tiên của Trung Quốc vượt qua Pi0.5.

Ở tầng dữ liệu, phương thức thu thập dữ liệu lấy con người làm trung tâm, góc nhìn chính là tự thân, đang dần trở thành nhận thức chung trong ngành. Paxini đã vận hành 5 nhà máy dữ liệu trên toàn quốc; StarPath Robotics, Lingjing Intelligence và Wanji Robotics xây dựng vòng lặp dữ liệu phân tán thông qua hệ thống triển khai, thiết bị đeo, VR và thu thập từ phía khách hàng. Nhiều doanh nghiệp dự đoán tỷ trọng doanh thu từ dữ liệu sẽ tăng mạnh vào năm 2026, UBTECH nhận định nhu cầu từ các nhà máy dữ liệu do nhà nước đặt hàng sẽ ngang bằng hoặc tăng so với năm 2025.

Đáng chú ý, Goldman Sachs quan sát thấy, do ràng buộc về năng lực mô hình và yếu tố chi phí, hiện nhiều đơn vị ưu tiên phát triển robot với khung gầm bánh xe và cụm gắp 2-3 ngón, đánh giá rằng cấu hình đó có thể đáp ứng từ 70% đến 90% các kịch bản ứng dụng công nghiệp, nhưng không loại trừ xu hướng tiến tới robot hình người đi bằng hai chân và bàn tay khéo léo năm ngón trong tương lai.

Về quá trình thương mại hóa, kịch bản ứng dụng đang mở rộng sang vận chuyển công nghiệp, quy trình logistics và cảnh thương mại có cấu trúc, nhưng chủ yếu vẫn ở giai đoạn kiểm chứng khái niệm (POC), triển khai quy mô lớn vẫn chưa bắt đầu.

Theo lộ trình ứng dụng công nghiệp điển hình, toàn bộ diễn ra qua bốn bước: Giai đoạn POC (thường kéo dài 3-6 tháng, trung bình trải qua 2-3 vòng) → Kiểm thử lô nhỏ (mỗi đơn nhà máy thường dưới 50 chiếc) → Giai đoạn xác thực khoảng 12 tháng → Thử nghiệm triển khai (quy mô đặt hàng tiến dần mốc 50-100 chiếc mỗi khách hàng). Các cơ hội áp dụng tiêu biểu gần đây gồm: phân loại, vận chuyển vật liệu, nhặt đặt, kiểm tra/kiểm định và các quy trình chuẩn hóa hoặc bán chuẩn hóa khác.

Lĩnh vực này kỳ vọng, sau khi tích lũy hàng chục triệu giờ dữ liệu chất lượng cao và tạo ra mô hình sẵn sàng triển khai, việc thương mại hóa quy mô lớn sẽ diễn ra trong giai đoạn 2027-2029. Goldman Sachs cho rằng, dù hiện gặp nhiều thách thức, “triển vọng đầu tư dài hạn của ngành này rất tích cực”, nhưng “chặng đường này cần kiên nhẫn, doanh nghiệp phải vượt qua giai đoạn chuyển đổi phức tạp từ kiểm chứng khái niệm sang thương mại hóa quy mô lớn, với ổn định chất lượng và giảm giá thành liên tục là cột mốc then chốt.”

Trong khuôn khổ đầu tư chuỗi cung ứng, Goldman Sachs ưu tiên các sản phẩm giá trị nội dung cao, tập trung vào hai hướng chính là bộ giảm tốc hài hòa và cụm chấp hành.

Bộ giảm tốc hài hòa, Goldman Sachs nhận định có rào cản công nghệ cao nhất, đòi hỏi nghiêm ngặt về độ chính xác, trọng lượng nhẹ và mô men xoắn. Với sản phẩm tiêu chuẩn cao, Harmonic Drive và Green Harmonic là hai đơn vị dẫn đầu; Goldman Sachs nâng dự báo thị phần robot tiêu chuẩn cao của Green Harmonic giai đoạn 2025-2030 lên 30%, Harmonic Drive duy trì 70%, kỳ vọng sau 2030 sẽ tiến tới cân bằng dài hạn 50%/50%, nguyên nhân là sự phát triển của các doanh nghiệp robot hình người Trung Quốc sẽ tạo động lực chính cho Green Harmonic.

Cụm chấp hành, Goldman Sachs cho rằng tính xác định về công nghệ cao hơn. Trong bối cảnh hãng xe phát triển robot hình người, doanh nghiệp cụm chấp hành có giá trị nhờ khả năng quản lý chuỗi cung ứng phức tạp. Goldman Sachs dự báo phân bổ thị phần cho Sanhua Holding và Top Group sẽ điều chỉnh từ 50%/50% trước đây thành 70%/30%, dựa trên thực tế Sanhua Holding đã chiếm vị thế dẫn đầu toàn cầu trong lĩnh vực cụm điều hòa nhiệt cho xe điện Tesla.

Trục vít con lăn dạng hành tinh, Goldman Sachs đánh giá thị trường vẫn biến động nhanh, tỷ lệ đạt tiêu chuẩn, sự nhất quán sản xuất và năng lực sản xuất còn nhiều bất định, Schaeffler hiện ước tính chiếm khoảng 50% - 60% thị phần, nhưng người thắng cuộc dài hạn vẫn chưa rõ ràng. Về bàn tay khéo léo, lộ trình công nghệ vẫn còn nhiều khác biệt, các giải pháp chủ đạo còn đang cạnh tranh.

Xét về định giá, bình quân P/E hai giỏ cổ phiếu robot của Goldman Sachs tại châu Á - Thái Bình Dương và Mỹ tương đối tương đương (khoảng 29-30 lần), nhưng P/E trung vị của châu Á - Thái Bình Dương (22,0 lần) thấp hơn đáng kể Mỹ (28,0 lần), tức cổ phiếu công nghiệp/robot châu Á tiêu biểu đang giao dịch với mức chiết khấu khoảng 21% so với Mỹ. Tỷ lệ PEG trung vị của giỏ khu vực châu Á - Thái Bình Dương là 1,5 lần, thấp hơn mức 2,0 lần của Mỹ, phản ánh cổ phiếu robot/tự động hóa châu Á mang về tiềm năng tăng trưởng lợi nhuận trên mỗi đơn vị định giá lớn hơn, nhờ hưởng lợi từ tốc độ tăng trưởng kỳ vọng cao tại các doanh nghiệp tự động hóa Trung Quốc và Hàn Quốc như Ningbo Top, Sanhua Holding, Hengli Hydraulic...

Về dòng chảy vốn, các quỹ chung đã bắt đầu luân chuyển sang các chuỗi cung ứng liên quan robot, song trạng thái tổng thể vẫn ở giai đoạn đầu, tập trung chính vào linh kiện thay vì robot thành phẩm. Tiền chủ yếu đổ vào các doanh nghiệp linh kiện ô tô Hàn Quốc và Trung Quốc, tự động hóa công nghiệp Trung Quốc, nhà cung ứng linh kiện robot. Sự điều chỉnh cân bằng vốn bị động đang tạo ra luân chuyển rõ rệt trên thị trường Hàn Quốc (Hyundai Mobis hút tiền, Hyundai Motor bị rút tiền), dòng vốn đã điều chỉnh tính thanh khoản cho thấy các cổ phiếu quy mô trung như BizLink và Hengli Hydraulic hưởng lợi mạnh hơn.

Về dự báo lượng giao hàng, Goldman Sachs tỏ ra thận trọng hơn so với thị trường: dự báo sản lượng robot hình người toàn cầu năm 2027 và 2032 lần lượt là 76.000 và 502.000 chiếc, thấp hơn nhiều dự báo phổ biến. Goldman Sachs lưu ý thị trường hiện có thể đã định giá theo sản lượng 500.000 chiếc vào năm 2027, tương ứng mức P/E lối ra 40 lần. Tiềm năng tăng định giá đến từ tổng giá trị hoạt động cốt lõi cộng quyền chọn robot hình người; rủi ro giảm là quyền chọn robot hình người bị định giá về 0, chỉ còn định giá nghiệp vụ cốt lõi.

Goldman Sachs tổng kết, khi nhu cầu cấu trúc tăng tốc, khu vực châu Á vẫn được chiết khấu đáng kể về định giá so với Âu Mỹ nhưng động lực tăng mạnh hơn, "đây là một cơ hội đầu chu kỳ nổi bật trước khi dòng vốn luân chuyển toàn diện thâm nhập hệ sinh thái robot nhiều năm tới."