"Lạm phát mới là rủi ro lớn hơn"! Citadel Securities thúc giục Fed: Nhanh chóng chuyển sang quan điểm tăng lãi suất để không tụt lại phía sau tình hình

Tin tức từ Vietstock, khi lạm phát tại Mỹ tiếp tục tăng cao do nhiều yếu tố thúc đẩy, Phố Wall ngày càng kêu gọi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thay đổi chính sách. Citadel Securities gần đây đã đưa ra cảnh báo rõ ràng, cho rằng Fed nên chuyển trọng tâm chính sách từ hỗ trợ việc làm sang chống lạm phát và cần điều chỉnh lập trường càng sớm càng tốt.

"Lạm phát, chứ không phải thị trường lao động, mới là rủi ro lớn hơn," ông Nohshad Shah, Giám đốc bộ phận kinh doanh thu nhập cố định khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi của Citadel Securities nhấn mạnh, "Fed cần chú trọng và nhanh chóng thay đổi lập trường, để tránh tụt hậu trước tình hình mới."

Kể từ khi xung đột Mỹ-Iran bùng nổ, giá dầu đã tăng mạnh, gây ra mức tăng lạm phát lớn nhất kể từ năm 2023. Trong khi đó, thị trường chứng khoán tiếp tục tăng nhờ cái gọi là "cuộc cách mạng AI thế kỷ", điều kiện tài chính tại Mỹ lại trở nên nới lỏng, chi tiêu đầu tư công nghệ quy mô lớn càng làm tăng trưởng kinh tế bùng nổ hơn nữa.

Cựu Chủ tịch Fed New York Bill Dudley gần đây cũng cảnh báo rằng, kể từ khi đại dịch kết thúc, lạm phát tại Mỹ luôn cao hơn mục tiêu 2%, và uy tín của Fed với tư cách là người chống lạm phát đang bị xói mòn.

Thực tế, các dữ liệu kinh tế gần đây đã xác nhận nhận định này. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 của Mỹ tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn dự báo thị trường là 3,7%, đạt mức cao nhất kể từ tháng 5/2023; CPI cơ bản tăng 2,8% cũng vượt kỳ vọng. Chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 4 tăng 6% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ tháng 12/2022.

Nhiều yếu tố cùng lúc thúc đẩy lạm phát tăng mạnh. Giá dầu là nguyên nhân trực tiếp—do tình trạng vận tải hàng hóa qua eo biển Hormuz bị cản trở, giá dầu quốc tế duy trì quanh mức 100 USD/thùng. Đồng thời, CPI giá dính (sticky price) theo dõi bởi Fed Atlanta tăng 4,6% tính theo năm, còn mức lõi thậm chí lên đến 4,8%, cho thấy áp lực lạm phát đã thâm nhập sâu vào lĩnh vực thuê nhà, dịch vụ, với dự báo chủ đạo cho rằng CPI tháng 5 có thể vượt 4% so với cùng kỳ.

Mô hình của Citadel cho thấy mức lãi suất hiện tại của Fed đã gần với lãi suất trung tính, tức là không kích thích cũng không kìm hãm tăng trưởng kinh tế. Ông Shah cho rằng, lập trường này trái ngược với định giá thị trường kỳ vọng "nền kinh tế sẽ tiếp tục mở rộng vững chắc".

Dự báo tăng lãi suất gia tăng nhanh chóng

Sự thay đổi về triển vọng lạm phát đã khiến định giá đường đi chính sách của Fed biến động căn bản. Thị trường hoán đổi lãi suất cho thấy khả năng tăng lãi suất sớm nhất vào cuối tháng 10, và gần như toàn bộ thị trường đã định giá việc tăng 25 điểm cơ bản vào đầu năm sau. Theo các nhà giao dịch của nền tảng dự báo Kalshi, lạm phát Mỹ năm 2026 gần như chắc chắn vượt 4%, với xác suất gần 40% sẽ vượt 5%.

Cùng lúc đó, kể từ cuối tháng 2, do những lo ngại về lạm phát tăng trở lại, lợi suất trái phiếu cũng leo thang mạnh mẽ. Shah viết rằng, thị trường trái phiếu "đang dần ý thức ra sự thật nền kinh tế quá nóng và đối mặt với rủi ro lạm phát do cầu thúc đẩy—a kinh điển về nhu cầu".

Cựu chuyên gia phân tích Fed, Giám đốc kinh tế Mỹ của MacroStrat Insights James Okafor nhận định: "Thị trường đã trải qua quá trình định giá lại mạnh mẽ, chuyển từ kỳ vọng giảm lãi suất sang lập trường diều hâu. Dữ liệu đã dồn Fed vào đường cùng. Ngay cả khi tăng trưởng kinh tế chậm lại, trong bối cảnh lạm phát tăng tốc trở lại, họ gần như không còn cửa để giảm lãi suất nữa. Đây là tình thế đình lạm kinh điển."

Chứng khoán Nomura ngày 21/5 đã phát hành báo cáo, dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất tới năm 2026, khả năng giảm lãi suất ngắn hạn giảm mạnh. Nomura cho rằng, chủ tịch Fed mới Kevin Walsh có thể vẫn nghiêng về nới lỏng chính sách tiền tệ, nhưng số liệu và các phát biểu gần đây của quan chức Fed khiến họ nghi ngờ Walsh có thể thuyết phục đa số thành viên FOMC ủng hộ việc giảm lãi suất.

Collin Martin, Giám đốc nghiên cứu thu nhập cố định của Charles Schwab, cũng chỉ ra, Walsh có thể sẽ cố giữ xu hướng lãi suất thấp, nhưng "lạm phát vượt ngưỡng 2% sẽ khiến điều này trở nên khó khăn".

Thị trường lao động lại xuất hiện tín hiệu đáng ngại

Shah còn cảnh báo về nguy cơ tiềm ẩn trên thị trường lao động. Theo số liệu ADP mới nhất, nếu tốc độ tuyển dụng khu vực tư nhân duy trì như hiện tại, sẽ tương đương với mức tăng 170.000 đến 180.000 việc làm mới mỗi tháng, cho thấy thị trường lao động đang tái tăng tốc.

Đặc biệt cần chú ý là các quan chức Fed đã thừa nhận, do các biện pháp siết chặt kiểm soát nhập cư, ngưỡng “tăng trưởng việc làm cân bằng” để giữ ổn định tỷ lệ thất nghiệp có thể nay đã gần bằng 0. Điều này có nghĩa là nếu tốc độ tăng trưởng việc làm hiện tại tiếp diễn, nguy cơ bùng phát lại lạm phát tiền lương là hoàn toàn thực tế.

Biên bản cuộc họp FOMC tháng 4 cho thấy, "đa số" quan chức nhấn mạnh, nếu lạm phát liên tục trên 2% thì "siết chặt chính sách vừa phải" có thể trở thành lựa chọn hợp lý. Cuộc họp có 4 phiếu chống, cao nhất kể từ năm 1992, làm nổi bật sự chia rẽ ngày càng sâu trong nội bộ.

"Phần lớn các quan chức tham dự cho rằng, thời gian để lạm phát quay trở lại mục tiêu 2% của Fed có thể lâu hơn dự kiến trước đó và rủi ro này đang gia tăng," biên bản viết. Nhiều quan chức thậm chí muốn loại bỏ các cụm từ trong thông cáo sau cuộc họp ngụ ý khả năng giảm lãi suất, trọng tâm chính sách đã chuyển từ "khi nào giảm lãi suất" sang "có tăng lãi suất hay không".

Thành viên Fed Waller trong phát biểu ngày 22/5 tiếp tục phát đi tín hiệu diều hâu. Ông nói sẽ ủng hộ việc loại khỏi tuyên bố chính sách các lời lẽ "có thiên hướng nới lỏng", "đưa khả năng giảm và tăng lãi suất về thế cân bằng". Dù Waller không ủng hộ tăng lãi suất ngay lập tức, nhưng ông cũng khẳng định rằng nếu lạm phát không sớm dịu lại "tôi không thể loại trừ khả năng tăng lãi suất trong tương lai".

Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee trước đây được coi là ôn hòa, nay cũng đã thay đổi quan điểm. Giữa tháng 5, ông nói: "Lạm phát đang đi theo chiều hướng xấu và điều này không chỉ xuất hiện ở lĩnh vực liên quan dầu mỏ." Ông đặc biệt nhấn mạnh sự tăng bất ngờ của lạm phát dịch vụ là đáng lo ngại.

Chủ tịch mới đối mặt khởi đầu khó khăn

Walsh chính thức tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch Fed ngày 22/5. Trong bài phát biểu nhậm chức, Walsh khẳng định sẽ lãnh đạo một Fed "vì cải cách", nhấn mạnh việc thực hiện nhiệm vụ kiểm soát lạm phát và đạt đủ việc làm với "tính độc lập, phán đoán minh bạch và lập trường kiên định".

Tuy nhiên, thực tế dành cho ông rất ít không gian chính sách. Kinh tế gia cấp cao tại BMO Capital Markets, Sal Guatieri bình luận: "Nội dung thảo luận trong cuộc họp tháng 4 cho thấy lo ngại về triển vọng lạm phát của FOMC ngày càng tăng. Fed hiện chưa định tăng lãi suất ngay nhưng chỉ cần lạm phát vẫn cao, xác suất tăng lãi suất sẽ tiếp tục cao dần."

Giám đốc chiến lược thị trường toàn cầu của TradeStation David Russell nói thẳng: "Tăng lãi suất đã trở lại bàn đàm phán. Khi Walsh lên nắm quyền, lập trường của Ủy ban cũng trở nên diều hâu hơn."

Trump trước đây nhiều lần công khai kêu gọi Fed giảm lãi suất, nhưng đối mặt với lạm phát tiếp tục leo thang, gần đây ông đã dịu giọng hơn, ám chỉ sẽ để dành cho Walsh một khoảng không nhất định trong chính sách.

Shah cho rằng, Walsh đặt ra mục tiêu "tránh phát động chu kỳ tăng lãi suất", nhưng lạm phát vẫn tăng cao đang khiến mục tiêu này ngày càng khó thực hiện. Nếu cú sốc năng lượng tiếp tục lan ra các lĩnh vực giá cả rộng hơn và thị trường lao động tiếp tục tăng tốc, việc tăng lãi suất sẽ trở thành lựa chọn không thể tránh khỏi với bất kỳ Chủ tịch Fed nào.

"Trong bối cảnh này, bất kỳ ai giữ chức Chủ tịch Fed cũng khó tránh khỏi số phận tăng lãi suất," Shah kết luận.