Tiền lương thực tế ở các quốc gia phát triển bắt đầu giảm

Nguồn: Bản tin thị trường toàn cầu

Do tác động bởi cú sốc năng lượng từ xung đột tại Iran, sức mua của lương thực tế – vốn vừa mới có tín hiệu phục hồi – lại tiếp tục chịu áp lực, khiến ngày càng nhiều lao động ở các quốc gia phát triển bị giảm sức mua do giá cả tăng cao.

Việc ngừng hoạt động ở eo biển Hormuz đã khiến giá xăng và vé máy bay tăng vọt, chi phí sinh hoạt của người dân tại Anh, Mỹ và nhiều nơi khác cũng bị đẩy lên cao.

Lạm phát hàng năm tại Mỹ trong tháng 4 đã tăng lên 3,8%, trong khi tiền lương theo giờ chỉ tăng 3,6% so với cùng kỳ năm ngoái – đây là lần đầu tiên trong hai năm qua, tỷ lệ tăng giá vượt qua tỷ lệ tăng lương.

Bà Diane Swonk, Kinh tế trưởng PwC Mỹ nhận định: “Ngay cả khi eo biển ngày mai được mở lại, cuộc xung đột này vẫn sẽ làm gián đoạn chuỗi cung ứng và tiếp tục đẩy giá cả lên cao hơn nữa.”

Người lao động tại Anh cũng đối mặt với tình cảnh tương tự. Trong ba tháng kết thúc vào tháng 3, mức lương thực tế trung bình (không bao gồm tiền thưởng) chỉ tăng 0,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh thị trường lao động tiếp tục ảm đạm và lạm phát dần tăng trở lại, lương thực tế của Anh dự kiến sẽ chuyển sang tăng trưởng âm trong vài tháng tới.

Người lao động khu vực đồng Euro trước đó đã rất vất vả mới bù đắp được thiệt hại thu nhập do cú sốc lạm phát năm 2022, thì nay lại tiếp tục gặp khó vì khủng hoảng năng lượng này.

Gần đây, nhiều bên đã đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao nhằm giải quyết xung đột Trung Đông, song áp lực giảm lương thực tế vẫn còn nguyên. Vào thứ Hai, trưởng đoàn đàm phán Iran đã tới Doha và thống nhất các điều khoản cuối cùng của thỏa thuận hòa bình dưới sự trung gian, trong đó có việc từng bước mở lại eo biển Hormuz.

Klaus Vistesen – chuyên gia tại tổ chức tư vấn vĩ mô toàn châu Âu Pantheon Macroeconomics – dự báo: đến năm 2026, tốc độ tăng trưởng thực tế của lương tại khu vực đồng Euro sẽ gần như bằng 0. Ông cũng cho biết, các quốc gia thiếu dư địa tài khóa như Pháp và không thể trợ cấp cho người dân, thì mức lương thực tế hiện đã giảm mạnh.

Thu nhập người lao động bị thu hẹp, khiến các nhà hoạch định chính sách đối mặt với hai mối lo lớn. Thứ nhất, các hộ gia đình sẽ thắt chặt chi tiêu, từ đó càng làm trầm trọng thêm tác động của xung đột đối với tăng trưởng kinh tế; trong khi nhu cầu yếu đi sẽ buộc doanh nghiệp phải cắt giảm lao động.

Thứ hai, nếu người lao động thành công trong việc đòi tăng lương, thì kể cả khi giá năng lượng giảm, lạm phát vẫn có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

Michael Feroli – Kinh tế trưởng JPMorgan Mỹ – nhận định, nguyên nhân của giảm lương thực tế lần này là do xung đột Trung Đông. Vì vậy, nếu eo biển Hormuz được mở lại và giá năng lượng hạ nhiệt, “lương thực tế sẽ có cơ hội tăng trưởng trở lại”.

Tuy nhiên, bà Swonk cho rằng lạm phát cao sẽ làm giảm lợi nhuận doanh nghiệp, hạn chế nhu cầu tuyển dụng và bổ sung: “Áp lực lạm phát kéo dài cuối cùng sẽ trở thành vấn đề lớn cho thị trường lao động.”